Butan

Butan
Systemateschen Numm (IUPAC)	Butan
Trivialen Numm	Butan
Chemesch Formel	C4H10
Ausgesinn	duerchsiichtege Gas
Eegeschaften
Dicht	2,52 kg/m3
Léislechkeet	0,061 g/l bei 20 °C (am Waasser)
Molmass	58,08 g/mol
Schmëlzpunkt	−138,3 °C
Kachpunkt	−0,5 °C
Thermodynamesch Daten
Standard Formatiounsenthalpie ΔfH0	–125.6 KJ·mol−1
Standardentropie S0	310.23 J·K−1·mol−1
Verbrennungsenthalpie ΔcH0	–2877.5 KJ·mol−1
Weideres
Ähnlech Molekülen	Pentan Isobutan
Chemesch Famill	Alkanen

Butan ass e kettefërmege Kuelewaasserstoff, deen zu den Alkanen gehéiert. E gehéiert och nach zu der Famill vun de Butanen. Déi besteet aus zwéin Isomeren, dem n-Butan an dem Isobutan.

Physikalesch Eegeschaften

Butan huet keng Faarf a kee Geroch. En ass ganz liicht ze verflëssegen wéinst sengem héije Kachpunkt. E gëtt dofir mat wéineg Drock ënnert flësseger Form a Gasfläschen transportéiert.

Butan léist sech schlecht am Waasser op. Dogéint as am Alkohol, Ether an am Chloroform gutt léislech.

Chemesch Eegenschaften

Butan brennt un der Loft ouni vill Réckstänn. Mam Sauerstoff gemëscht ass en explosiv. Bei der Verbrennung entsteet Kuelendioxid a Waasser.

$\mathrm{ 2\,C_4H_{10} + 13\,O_2 \rightarrow 8\,CO_2 + 10\,H_2O}$

Mat den Halogenen Chlor a Brom forméiert de Butan Substitutiounsproduiten.

Virkommen

Butan oder n-Butan kënnt am Äerdgas an am Pëtrol vir. Doniewent entsteet en an de Pëtrolsraffinerien a beim Cracking.

Uwendung

Eng raimlech Duerstellung vum Butan

Butan ass den Haaptbestanddeel vum Flësseggas. E gëtt an Drockfläsche gelagert an mam Isobutan gemëscht als Brennes genotzt. D’Campingsfläschen enthaalen 70-80% Butan an 20-30% Propan. Si gi nach mat Buten, Propen a Mercaptanen als Gerochsstoffer vermëscht. Gasfläsche mat Butan sollen op kille Plazen lageren a vu liichtentzündleche Materialien ewegbleiwen.

De kettefërmege Butan gëtt an der Chimie geholl fir Butadien a Buten hierzestellen. Ausserdem gëtt en an der Alkylatioun benotzt fir d’Oktanzuel vum Sprit ze erhéichen. Doriwwer eraus ass Butan och Killmëttel fir Frigoen. Am Géigesaz zu den FCKW ass e net ozonschiedlech. An en ass en Dreiwmëttel fir Spraydousen.

Auswierkungen op d’Gesondheet

A groussen Dosen wierkt Butan narkotesch. Duerch Anotmen vum Butan kann een erstécken oder un engem plëtzlechen Doud stierwen.

Literatur

• Martindale, The Extra Pharmacopoeia, Thirtieth Edition
• Éditions A. De Boeck, Bruxelles, 1979, Chimie organique, A. Dessart - J. Jodogne - J. Paul

Um Spaweck

• http://www.seilnacht.com/Chemie/ch_butan.htm