Chamberwale vum 20. Oktober 2013

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Muster vun engem Stëmmziedel aus dem Walbezierk Süden
Muster vun engem Stëmmziedel aus dem Walbezierk Osten

Bei de Chamberwale vum 20. Oktober 2013 handelt et sech ëm virgezunne Wale fir d'Chamber, dat lëtzebuergescht Parlament.

Si si fälleg ginn, wéi et den 11. Juli 2013 am Kader vun der Debatt ëm d'Conclusioune vun der SREL-Enquêtekommissioun kloer gi war, datt d'Regierung Juncker-Asselborn II keng Majoritéit méi hanner sech hat. No Consultatioune mat de Parteipresidenten an dem Regierungschef Jean-Claude Juncker huet de Groussherzog Henri den 19. Juli ugekënnegt, datt en d'Chamber de 7. Oktober 2013 opléise géif an et den 20. Oktober zu Neiwale kéim.[1]

D'Walbezierker an d'Zuel vun de Sëtzer

Walrecht[änneren | Quelltext änneren]

Zur Wiel sti 60 Mandater, déi sech op 4 Walbezierker verdeelen. Jee no der Zuel vun de Walberechtegte gi pro Bezierk ënnerschiddlech vill Deputéiert gewielt: Am Walbezierk Süde sinn et der 23, am Zentrum 21, am Norden der 9, an am Walbezierk Osten der 7. All Partei däerf maximal sou vill Kandidaten opstellen, wéi Mandater an deem jeeweilege Bezierk ze vergi sinn. Kandidaten däerfe sech nëmmen an engem Walbezierk opstellen. D'Wieler kënnen entweder eng Parteilëscht wielen, deemno all hir Stëmmen enger Partei ginn, oder eenzel Kandidate stëmmen, sief et all vun enger Lëscht, sief et vun hirer méi (Panachéieren), andeems se hinnen eng bis zwou Stëmme ginn (am ganzen awer net méi, wéi d'Zuel vun den Deputéiert am Walbezierk).

Et gëtt keng explizit Spärklausel (d. h. e minimale Prozentsaz, deen eng Partei oder e Kandidat misst kréien, fir an d'Parlament ze kommen). Well d'Mandater duerch den D'Hondt-Procedé vergi ginn, gëtt et, wéinst der ënnerschiddlecher Zuel vu Sëtzer pro Bezierk, implizit Spärklausele vu ronn 4 % am Süden bis 12 % am Osten.

Walberechtegt sinn all Lëtzebuerger iwwer 18 Joer. Et besteet eng allgemeng Walflicht, ausser fir Walberechtegter iwwer 75 Joer an där, déi am Ausland wunnen oder do den Dag vun der Wal berufflech ze dinn hunn, an déi als eenzeg per Bréifwal stëmme kënnen. Et ass net erlaabt, engem Aneren eng Procuratioun ze gi fir an engem senger Plaz ze wielen.

Parteien[änneren | Quelltext änneren]

Déi heite Parteien hunn hir Lëschte mat am Ganze 540 Kandidaten fir d'Chamberwalen agereecht gehat; d'Nummere vun de Lëschte goufen den 22. August 2013 vun der Presidentin vum Haaptwalbüro, Eliette Bauler, ausgeloust[2]:

Resultater[änneren | Quelltext änneren]

Graphique vun de Sëtzer pro Partei.

D'CSV blouf mat 23 Sëtz déi stäerkst Partei, huet der awer 3 par rapport zu deene leschte Walen missen abéissen. D'LSAP konnt hir 13 Sëtz vun de viregte Walen halen, iwerdeems d'DP 4 Sëtz bäikritt huet a gläichop mat der LSAP koum. Déi Gréng, wéi och d'ADR hu je ee Sëtz verluer, a koumen op 6, respektiv 3 Mandater. Déi Lénk hunn hir Presenz an der Chamber vun engem op zwéi Sëtzer verduebelt. Net gewielt goufen d'PiD, d'KPL an d'Piratepartei.

Kuerz no de Walen huet de Jean-Claude Juncker den Usproch erhuewen, datt d'CSV als stäerkst Partei de Premierminister stelle sollt a sech e Koalitiousnpartner siche kéint.[3] Méindes, den 21. Oktober owes, hunn awer d'Parteicheffe vun de potentielle Koalitiounspartner ugekënnegt, si wieren un enger Koalitioun mat der CSV net interesséiert a géife Gespréicher féieren, fir eng Koalitioun tëscht hinnen dräi ze maachen (déi, wéinst de Faarwen, déi d'Parteie symboliséieren, Gambia-Koalitioun genannt gëtt). Sou eng Dräierkoalitioun hätt 32 Sëtz an der Chamber an domat eng Majoritéit.[4] Den 23. Oktober huet de Groussherzog Henri de Georges Ravarani, President vum Verwaltungsgeriicht, zum Informateur ernannt.[5] Nodeem deen dem Grand-Duc Rapport gemaach hat, huet dësen de 25. Oktober de Xavier Bettel zum Formateur vun enger neier Regierung chargéiert. Den 3. Dezember hunn d'Parteikongresser vun DP, LSAP an Déi Gréng de Koalitiounsaccord guttgeheescht,[6] soudatt d'Regierung Bettel-Schneider de 4. Dezember 2013 vereedegt gouf.

D'Resultat an Zuelen[änneren | Quelltext änneren]

Partei Prozent 2009 Sëtz 2009 Prozent 2013 +/− Sëtz 2013 +/−
CSV 38,0 26 33,68 -4,36 23 -3
LSAP 21,6 13 20,28 -1,28 13 0
DP 15,0 9 18,25 +3,27 13 +4
déi gréng 11,7 7 10,13 -1,58 6 -1
ADR 8,1 (4) 2* 6,64 -1,49 3 (-1) +1
déi Lénk 3,3 1 4,94 +1,65 2 +1
KPL 1,5 0 1,64 +0,17 0 0
Piratepartei - - 2,94 +2,94 0 0
PiD - (1)* 1,50 +1,50 0 (-1) 0

* D'ADR krut 2009 4 Sëtzer. 2 vun hiren Deputéierten hunn 2012 d'Partei verlooss, sou datt se just nach 2 Sëtzer hat. Een huet spéiderhi seng eege Partei gegrënnt, d'PiD.

Resultater no Walbezierk (Prozenter)[änneren | Quelltext änneren]

CSV LSAP DP déi gréng ADR déi Lénk KPL Piratepartei PID
Zentrum 35,3 14,7 25,0 10,5 5,0 4,8 0,9 2,7 1,2
Osten 36,9 14,6 18,6 13,1 8,7 3,1 0,8 2,7 1,6
Norden 33,7 17,2 23,7 9,0 6,4 2,6 0,9 3,4 3,3
Süden 32,2 25,2 12,7 9,8 7,5 5,7 2,4 3,0 1,4

Source: Luxemburger Wort vum 21. Oktober 2013

Resultater no Walbezierk (Zuel Sëtzer)[änneren | Quelltext änneren]

CSV LSAP DP déi gréng ADR déi Lénk KPL Piratepartei PID
Zentrum 8 3 6 2 1 1
Osten 3 1 2 1
Norden 4 2 2 1
Süden 8 7 3 2 2 1
Total 23 13 13 6 3 2

Source: Luxemburger Wort vum 21. Oktober 2013

Gewielten Deputéiert[änneren | Quelltext änneren]

Dës 60 Deputéiert goufen direkt gewielt, respektiv sinn no der Regierungsbildung nogeréckelt[7]:

ADR[änneren | Quelltext änneren]

  1. Gast Gibéryen
  2. Fernand Kartheiser
  3. Roy Reding

CSV[änneren | Quelltext änneren]

  1. Jean-Claude Juncker
  2. (Luc Frieden)***
  3. Marc Spautz
  4. Jean-Marie Halsdorf
  5. Félix Eischen
  6. Claude Wiseler
  7. Gilles Roth
  8. Michel Wolter
  9. Nancy Arendt
  10. Sylvie Andrich-Duval
  11. Laurent Mosar
  12. Paul-Henri Meyers
  13. Serge Wilmes
  14. Diane Adehm
  15. Marcel Oberweis
  16. Marc Lies
  17. Marco Schank
  18. Martine Hansen
  19. Françoise Hetto-Gaasch
  20. Emile Eicher
  21. Ali Kaes
  22. Octavie Modert
  23. Léon Gloden

Nogeréckelt

déi gréng[änneren | Quelltext änneren]

  1. (Félix Braz)*
  2. Josée Lorsché
  3. (François Bausch)*
  4. Viviane Loschetter
  5. (Camille Gira)*
  6. Henri Kox

Nogeréckelt

déi Lénk[änneren | Quelltext änneren]

  1. Serge Urbany
  2. Justin Turpel

DP[änneren | Quelltext änneren]

  1. (Xavier Bettel)*
  2. (Claude Meisch)*
  3. Lydie Polfer
  4. Anne Brasseur
  5. (Charles Goerens)**
  6. Simone Beissel
  7. (Corinne Cahen)*
  8. Alexandre Krieps
  9. Eugène Berger
  10. (André Bauler)*
  11. Gusty Graas
  12. (Maggy Nagel)*
  13. Lex Delles

Nogeréckelt

LSAP[änneren | Quelltext änneren]

  1. (Jean Asselborn)*
  2. Mars Di Bartolomeo
  3. Alex Bodry
  4. (Lydia Mutsch)*
  5. (Dan Kersch)*
  6. Georges Engel
  7. (Etienne Schneider)*
  8. Yves Cruchten
  9. (Romain Schneider)*
  10. Marc Angel
  11. Franz Fayot
  12. Claude Haagen
  13. (Nicolas Schmit)*

Nogeréckelt

*): Hunn op hiert Deputéiertemandat verzicht, fir Member vun der Regierung ze ginn.

**): Huet 3 Deeg no der Wal op säi Mandat verzicht, de Fernand Etgen ass nogeréckelt.[8]

***): Trëtt am September 2014 zréck zu Gonschte vun der Martine Mergen.

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]


Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg
Chamberwalen zu Lëtzebuerg
Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg
1919 | 1922 |1925| 1928 | 1931 | 1934 | 1937 | 1945 | 1948 | 1951 | 1954 | 1959 | 1964 | 1968 | 1974 | 1979 | 1984 | 1989 | 1994 | 1999 | 2004 | 2009 | 2013


Referenzen[änneren | Quelltext änneren]

  1. "7. Oktober: Chamber opgeléist! 20. Oktober: Nei gewielt!" RTL.lu - 19.07.2013, 18:11 | Fir d'lescht aktualiséiert: 19.07.2013, 18:36.
  2. http://www.wort.lu/de/view/listennummern-fuer-die-wahl-stehen-fest-5215d284e4b02e25c236875e
  3. "Juncker beansprucht Führungsrolle für CSV." Live-Ticker wort.lu.
  4. "Dräierkoalitioun: 'Potential fir Koalitioun ass do'." RTL.lu - 22.10.2013, 19:21 | Fir d'lescht aktualiséiert: 23.10.2013, 07:11.
  5. "De Grand-Duc huet tranchéiert: Georges Ravarani Informateur." RTL.lu - 23.10.2013, 09:31 | Fir d'lescht aktualiséiert: 23.10.2013, 12:03.
  6. "Blo, Rout a Gréng: Ganz grouss Zoustëmmung!" RTL.lu - 03.12.2013, 18:18 | Fir d'lescht aktualiséiert: 03.12.2013, 23:01
  7. "Das große Stühlerücken". wort.lu, 03.12.13 15:43.
  8. "Goerens zieht sich aus nationaler Politik zurück - DP bereit für Dreierkoalition." wort.lu, 23.10.13 19:28.