Chandrasekhar-Grenz

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

D'Chandrasekhar-Grenz ass eng iewescht Grenz fir d'Mass vun engem Wäissen Zwerg, déi vun dem amerikaneschen Astrophysiker an Nobelpräisdréier Subrahmanyan Chandrasekhar opgrond vun theoreteschen Iwwerleeungen hiergeleet gouf. Onofhängeg vum Chandrasekhar gouf déiselwecht iewescht Grenz scho fréier vum Wilhelm Anderson (1929, Tartu) an dem Edmund Stoner (1930, Leeds) berechent.

D'Chandrasekhar-Grenz läit bei 1,44 Sonnemassen. Huet ee Stär nom Läsche vun der Kärfusioun méi eng héich Mass, sou kann den Drock vum entaarte Stäregas sech net méi stabiliséieren. Jee no Mass geschitt dann e Kollaps zum Neutronestär oder Schwaarze Lach.

D'Formel fir d'Grenzmass ergëtt sech sou:

M_{krit}=1.4316\left( \frac{2}{\eta} \right)^2 M_{\odot}

Dobäi gëtt \eta=A/Z un, wéi vill Nukleonen am Duerchschnëtt op een Elektron kommen, wann een unhëlt, datt wäiss Zwergen elektresch neutral sinn. D'Stärematière ass dobäi aus Atomer mat A Nukleonen an Z Protonen opgebaut.

Beispiller[änneren | Quelltext änneren]

Fir wäiss Zwergen, déi haaptsächlech aus Kuelestoff-Isotopen {}^{12}_6 C oder aus dem Sauerstoff-Isotop {}^{16}_8 O bestinn, ass

\eta = 12/6 = 16/8 = 2.

Doraus ergëtt sech direkt déi kritesch Mass vun 1,44 Sonnemassen. Ee Beispill fir sou ee Stär ass de Sirius B. Fir wäiss Zwerge mat engem eisene Kär aus {}^{56}_{26} Fe ass dogéint

\eta = 56/26 \approx 2,154.

Hir Grenzmass läit deemno bei 1,234 Sonnemassen. D'Chandrasekhar-Grenz ass dofir net sou ze verstoen, datt si vun all Stär erreecht ka ginn. Et hänkt vun der Aart vun der Stärematière of, wat fir eng iewescht Grenz virläit.

Neutronestären a Quarkstären[änneren | Quelltext änneren]

Fir Neutronestäre gëtt et eng equivalent Grenz, déi Tolman-Oppenheimer-Volkoff-Grenz genannt gëtt. Genee sou gëtt fir déi hypothetesch Quarkstären eng entspriechend Grenz ugeholl, awer d'Zoustandsequatioune vun deenen exoteschen Aarte vun der entaarter Matière si bis elo net genee bekannt.

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Saturn 01.svg Portal Astronomie

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]