Ethnologie

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

D'Ethnologie (griich.: ἔθνος, ethnos - "Vollek", dt: Völkerkunde), ass eng Sozialwëssenschaft. Si erfuerscht als vergläichend Wëssenschaft déi verschidde Vëlker vun der Äerd an hir Kulturen.

D'Ethnologie ënnersicht ënner anerem d'Gebidder vun der Genderforschung, Ethnizitéit, Entwécklungszesummenaarbecht, Ethnomedezin, Ethnobotanik, Relioun, Migratioun, Kolonialismus, Rassismus, Ökonomie an der Globaliséierung. Ethnologie ass eng Kultur- an Sozialwëssenschaft, déi säit dem 19. Joerhonnert (fir d'éischt an Däitschland, dann an England an duerno an den USA) als eegestännegt Fach op den Universitéite ënnerriicht gëtt.

Déi ,,klassesch’’ Ethnologie huet sech haaptsächlech op aussereuropäesch Kulturen a schrëftlos Vëlker konzentréiert, déi haaptsächlech ënner d'Grupp vun den ,,indigene’’ Vëlker falen oder sech sou bezeechnen. Haut studéiert sech d'Ethnologie all Vëlker. An aneren Länner ass d'Ethnologie awer och ënner aneren Nimm ze fannen. Sou gëtt et eleng am engleschen zwou verschidde Bezeechnungen: cultural antropoloy (USA) a social antropology ( United Kingdom).

Klassesch Ethnologie[änneren | Quelltext änneren]

Am 19. Joerhonnert entwéckelt sech d'Ethnologie als Nischefach. Et huet virun allem déi Vëlker behandelt, déi vun den etabléierten Wëssenschaften, wéi der Soziologie, der Geschicht oder der Philologie nach net erfuerscht goufen, mä mat deenen déi europäesch Kolonialisten, Missionaren a Reesender vill ze dinn haten.

Um Enn vum 19. Joerhonnert huet d'Ethnologie ugefaangen als Fach un den Universitéiten ënnerriicht ze ginn. Eng kloer Definitioun vum Begrëff ass awer relativ schwiereg, well d'Ethnologie sech ëmmer wollt vun allen anere Wëssenschaften ënnerscheeden. Am Fong gouf dat Fach laang och nëmmen doduerch bestëmmt, andeems een opgezielt huet, wat enger Kultur am Géigesaz zu de grousse bekannte Kulturen gefeelt huet: net entwéckelt (primitiv), schrëftlos, net industriell, net staatlech, net ziviliséiert, geschichtlos, net europäesch a vun der westlecher Kultur onberéiert Kulturen.

Dacks sinn grad déi Gesellschaften ënnersicht ginn, vun deenen een ausgaangen ass, dat se um Ausstierwe wieren. Sou huet sech eng Wëssenschaft entwéckelt, déi gréisstendeels stabil an iwwersiichtlech kleng Gruppen oder Kulturen behandelt, ënner deenen eng staark gesellschaftsintern Kommunikatioun besteet an déi méi oder wéineger matenee Famill sinn.

Virun allem bei klenge Gruppen bitt et sech un, duerch praktesch Beobachtung zu sënnvollen an modellhaften Aussoen ze kommen, ouni dobäi déi statistesch an quantitativ Verfahren uwenden ze mussen. Duerch déi laang Onofhängegkeet vun dëse Kulturen, déi studéiert ginn, gëtt eng holistesch Perspektiv erméiglecht, dat heescht déi ganz Gesellschaft gëtt studéiert, ähnlech wéi an der Soziologie.

Methoden[änneren | Quelltext änneren]

Fréier waren materiell Daten, wéi z. B. ethnographesch Objektiver an Zeechnungen, an der Ethnologie méi wichteg wéi déi mëndlech Kultur. Dat huet sech sou erginn, well déi meescht Ethnologen, net wéi haut op Unien täteg waren, mä an de Muséen.

Ënnerscheeder mat der Soziologie[änneren | Quelltext änneren]

D'Ethnologie ënnerscheet sech vun der Soziologie well se net Studie vun den sozialen Phenomener vun den industrialiséierten Länner privilegiéiert, mä traditionell extra-europäesch Communautéiten, déi laang als primitiv Kulturen bezeechent goufen. Haut huelen Ethnologen sech fir, déi al kulturell Aspekter an den ale westleche Gesellschaften erëmzefannen fir Grenzen tëscht deenen zwou Disciplinen méi fléissend ze maachen. D'Haaptobjektiv vun de Studien ass a bleift nach ëmmer de Mënsch.

Den Ënnerscheed gëtt am däitlechsten wann een op déi verschidden Approchen ageet, déi d'Ethnologie an d'Soziologie ënnerscheeden. D'Soziologie benotzt quantitativ Methoden wéi Sondagen, Questionnairen an individualiséiert Entretienen; d'Ethnologie awer berout z. B. op Feldforschung oder op gewëssenen Observatioune vun den verschiddene Kulturen.

En plus, kann een déi verschidde symbolesche Dimensiounen ernimmen, déi charakteristesch fir d'Ethnologie sinn: de Studium vun den Mythen aus ënnerschiddleche Kulturen an Traditiounen. Dem Ethnolog Jean Poirier seng Definitioun vun der Ethnologie ass: Nous rappelons que la définition de l'ethnologie a profondément évolué. Il semble qu'aujourd'hui, reconnue comme science des communautés, elle mesure mieux ses rapports avec la sociologie, discipline soeur, science des collectivités. [Source ?]

Reliounsethnologie[änneren | Quelltext änneren]

D'Reliounsethnologie gehéiert zur Kulturethnologie a beschäftegt sech mat de Froen:

  • Wéi analyséiert een Relioun?
  • Wéi en Afloss huet Relioun a verschiddenen Kulturen?

Et geet dobäi geet net ëm theologesch-philosophesch Debatten, mä ëm déi individuell a gesellschaftlech Relevanz vun der Relioun. Déi geliefte Relioun steet am Mëttelpunkt an net d'Doktrin.

Grënner vun der Reliounsethnologie sinn den Edward Tylor, den James Frazer an den Emile Durkheim. Eng vun den éischten Persounen, déi deen Begrëffnologie benotzt huet, war de Ferdinand Lipowski.

Ethnologie zu Lëtzebuerg[änneren | Quelltext änneren]

Déi lëtzebuergesch Gesellschaft gëtt ënner anerem vum Intitut Grand-ducal ënnersicht. Dozou gehéiert natierlech och d'Ethnologie. Am Kader vun der Ethnologie gëtt d'Lëtzebuerger Sprooch ënnersicht a hier Evolutioun am Laf vun de Joerhonnerten, d'onomatesch Evolutioun (d'Origine vun de lëztebuergeschen Nimm a Plazen) an d'lëtzebuergesch Archiven, also déi lëtzebuergesch Geschicht. Zu Lëtzebuerg huet d'Ethnologie och eng Plaz op der UNI.LU.