Geschicht vun Australien

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

Virgeschicht[änneren | Quelltext änneren]

Virun ongeféier 96 Millioune Joer huet sech Australien vum Urkontinent Gondwana beim Ausenanerdrifte vun der Antarktis ofgespléckt.

Viru fofzegdausend Joer ass de Kontinent fir d'éischt vun den Aboriginies bewunnt ginn. Si sinn héchstwahrscheinlech aus Südostasien eriwwerkomm a gehéieren zu deenen eelste Kulturen op der Welt.

De Begrëff "Terra australis incognita" gouf laang viru senger Entdeckung fir Australien benotzt.

D'europäesch Exploratioun[änneren | Quelltext änneren]

Dank der staarker Presenz vun den Hollänner an den indoneseschen Häfen vu Bantam a Batavia (Jakarta), ass d'Entdeckung vun Australien séier eng Realitéit ginn. D'hollännesch Flott konnt déi Zäit op déi bescht Schëffer zréckgräifen, an huet et mat Hëllef vun deene relativ séier gepackt den éischter geféierleche Süd-Pazifik ze befueren. Géint dem Ufank vum Joer 1606 ass et dem Willem Janszoon gelongen d'Mierstrooss tëscht dem australesche Kontinent an Neiguinea z'ereechen. Den Detroit gëtt allerdéngs nom spuenesche Fuerscher Luis Vaez de Torres, deen do ee Joer méi spéit laanscht koum, benannt. Duerch dem Janszoon seng Entdeckunge beschléissen d'Regierunge vu Batavia gréisser Expeditiounen an de Süd-Pazifik. Den Abel Tasman entdeckt doropshin d'Insel déi méi spéit ënner sengem Numm bekannt gouf: Tasmanien.

Déi britesch Expeditiounen an Uspréch[änneren | Quelltext änneren]

Et gesäit am Ufank aus wéi wann de briteschen Asaz an Australien ähnlech verlafe sollt wéi dee vun de Spuenier oder vun den Hollänner. 1688 kënnt den englesche Fräibeuter William Dampier am Nord-Oste vun Australien un. Zréck an England kann hien d'Autoritéiten iwwerzegen, eng nei Expeditioun ze finanzéieren. A senger zweeter Rees (1699-1700) schreift hien de komplettste Rapport iwwer den Inselkontinent vun där Zäit. De Rapport ass allerdéngs mat immens ville negativen Ausdrëck gespickt, an déi bréngen déi englesch Autoritéiten dozou, während bal 70 Joer näischt méi z'ënnerhuelen.

1770 kënnt den James Cook an der Botany Bay op der Ostküst vun Australien un. Den 23. August revendiquéiert hien offiziell déi Regioun, déi hien New South Wales deeft, fir d'Briten. Déi ganz Küst vun Australien gëtt allerdéngs eréischt méi spéit ganz erfuerscht. Am 19. Joerhonnert ass de Matthew Flinders, e Marine-Offizéier, deen éischten deen en Tour ëm de Kontinent mécht (1801-1803). Et ass dann och hien deen d'Demande mécht fir de Kontinent Australien ze nennen an net Nei-Holland.

D'Erstelle vun de britesche Sträflingsinselen[änneren | Quelltext änneren]

Fir Groussbritannien huet Australien e bedeitende strategesche Wäert, dee besonnesch nom Verloscht vun den amerikanesche Kolonien am Joer 1783 opfällech gëtt. D'Kontroll iwwer den Kontinent offréiert Groussbritannie nämlech eng Base vu militärescher a kommerzieller Wichtegkeet, sou zum Beispill eng gutt Méiglechkeet fir Handel am Pazifik, a méi generell, an Asien. 1776 gëtt de britesche Gouvernement bekannt, datt e plangt, eng Prisongsinsel bei der Botany Bay opzemaachen. Den 13. Mee 1787, verléisst de Kapitän vun der Royal Navy Arthur Phillip England mat 759 Gefangenen. D'Schëff kënnt den 18. Januar 1788 bei der Botany Bay un, allerdéngs gefält et hem do net gutt genuch, an hie mécht sech doropshin a Richtung Norden, bei Port Jackson, vun deem den James Cook scho geschwat hat, mä deen dunn awer nach net erfuerscht war. Port Jackson erweist sech als ee vun de beschten natierlechen Häfen op der Welt. De 26. Januar (deen haut den australeschen Nationalfeierdag ass), Australia Day mécht en déi éischt europäesch Kolonie op. Dës Kolonie, dei vu Port Jackson aus gesinn, e bësse méi wäit eran am Land läit, gëtt Sydney gedeeft, nom Numm vum Staatssekretär, dem Lord Sydney, dee responsabel fir d'Pläng vun der Kolonisatioun war, .

D'Weiderféierung vun der Kolonisatioun[änneren | Quelltext änneren]

Australian states history.gif

1852 hält Groussbritannien op, Sträflingsgefangener op d'Ost-Küst vun Australien ze transportéieren. An der Zäit tëscht de 70er Jore vun dem 18. Joerhonnert bis an d'50er Jore vum 19. Joerhonnert sinn allerdéngs scho 150'000 Gefangener, haaptsächlech a New South Wales an an Tasmanien, déportéiert ginn. Vun deem Zäitpunkt un ass et net méi d'Strofgefangenen-Insel mä e wichtege Partner fir Groussbritannien beim Wollhandel.

Tëscht 1820 an 1880 duerchlieft Australien

  • markant Ännerungen, déi d'Base vun der Gesellschaft vun haut duerstellen,
  • d'Kréatioun vu 4 vun de 6 Australesche Staaten,
  • eng stark Entwécklung vun der Schofszuucht,
  • an d'Entdeckung vu Gold an anere Mineralien um australesche Festland.

Déi éischt europäesch Awanderer hunn eng wichteg Roll fir déi positiv Entwécklung vun der australescher Economie gespillt; ausserdeem hannerloosse si eng Geschicht räich u Mythen a Legenden, dei d'Imaginatioun vu villen australesche Schrëftsteller, Poeten an Moler beaflosst huet.

1827 erfuerscht de Kapitän James Franzier Stirling de Laf vum Floss Swan op der Ostküst. Zwee Joer méi spéit kënnt hien als Gourverneur vun der Kolonie erëm zréck, mat enger Handvoll briteschen Investisseuren.

D'Westküst gëtt eréischt an den 90er Jore vum 19. Joerhonnert voll erschloss. Déi aner Kolonie gi gegrënnt, dorënner Victoria am Joer 1835, a Western Australia am Joer 1837. De ganze Kontinent ass awer weiderhin net ganz erfuerscht.

Den Opschwonk vun der Ziichterei[änneren | Quelltext änneren]

D'Biedem, déi niddreg Nidderschléi, an net zulescht d'Dréchenten, déi ëmmer nees erëmkomm sinn, hunn Australien sécherlech méi wéi aner Länner dozou predestinéiert fir eng extensiv Véiwirtschaft, am Géigesaz zu enger Ubau-Agrikultur, ze hunn. Den Développement vun der Zuucht, ass eng vun de wichtege Base vun der Kolonialisatioun vun dem Distrikt vu Port Phillip, deen am Süde vun New South Wales läit, an déi an der zweeter Hallschent vun den 1830er Joren ofgeschloss gouf.

D'Baue vu Melbourne fänkt am Joer 1835 un, an d'Stad entwéckelt sech dann och ganz séier. An de 40er Jore vun dem 19. Joerhonnert, verlaangen d'Siidler ëmmer méi Onofhängegkeet. 1851 ass et dann endlech souwäit, an den Distrikt vu Port Philip gëtt onofhängeg. E gëtt an Zukunft Victoria, mat der Haaptstad Melbourne, genannt.

Währenddeems definéieren d'Véiziichter lues a lues d'Grenze vun engem neie Staat, dem Queensland, mat der Haaptstad Brisbane. De Queensland gëtt 1859 vun New South Wales ofgetrennt.

Tëscht 1830 an 1850 hëlt de Wollexport staark bäi, an de gehandelte Gesamtwäert hëlt vun 2 Milliounen Pond op 41 Millioune bäi.

Mat den neien Awanderer, an der Entwécklung vun den neien Haaptstied, vun där jiddwereng de wichtegsten Hafen an der Ëmgéigend ass, fänken d'Australesch Staaten, an domat am Fong ganz Australien un, eng méi grouss Autonomie ze reklaméieren.

D'Entwécklung vun de politeschen Institutiounen[änneren | Quelltext änneren]

Den Transfert vun der Muecht op d'Australesch Kolonien ass definitiv doduerch vereinfacht ginn, datt Groussbritannien de System vum fräien Handel zum Schluss vun den 40er Jore vum 19. Joerhonnert adoptéiert huet. Dëse fräien Handel erkläert, datt Groussbritannien Wuere bëlleg um Internationale Maart akafe kann, an dann och gewënnbréngend erëm verkafe kann. Domat ass den Inselstaat wesentlech manner ofhängeg vu senge Kolonien.

Dowéinst koum et zum Australien Colonies Act deen de Kolonien New South Wales, Victoria, Southern Australia an d'VanDiemens-Land, wat 1854 an Tasmanien ëmgedeeft gëtt, en autonome Gouvernement verschaaft. Am Joer 1855 ass d'Exekutiv dann an den Hänn vum Cabinet oder dem Ministerrot, dee virun de Lower Houses, vun deenen d'Memberen demokratesch gewielt goufen, responsabel ass.

1860 ginn am Ganzen australesche Staat d'Membere vun dem Lower House gewielt, an dat iwwerall nom suffrage universel, ausser an Tasmanien. Dësen neie Gouvernement ass immens demokratesch fir déi Zäit. Déi nei politesch Institutioune ginn um Vollek seng Wënsch an, a reduzéieren de staarken Afloss, deen d'Ziichter all déi Jore virdrun haten.

D'Zäit vum Goldrausch[änneren | Quelltext änneren]

De Goldrausch aus de 50er Jore vum 19. Joerhonnert bréngt eng staark Zounahm vun der Populatioun mat sech. 1861 huet Australien bal 1.2 Milliounen Awunner, 3-mol méi wéi 1850. Déi meescht Immigrante kommen aus Grouss-Britannien, den USA oder Kanada.

All net-wäissen Awanderer gëtt net akzeptéiert. Dës Politik ass sou populaire, datt den neie Gouvernement se als eng vun den National Devisen am Joer 1901 unhëlt. Ëm 1860 sinn d'Goldoderen awer scho bal all erschëpft, an obwuel Australien seng economesch Situatioun oprecht hale kann, haaptsächlech wéinst dem nach ëmmer immens grousse Wollexport, geet et mat dem Land biergof. D'Leit hannerfroen dann och dem Gouvernement seng Politik, well deen zum Beispill nach ëmmer op der Eisebunnstrace queesch duerch de Kontinent festhält, a vun där d'Konstruktioun vill Suen verschléngt.

An de Joren tëscht 1870 an 1880, ass d'Gesellschaft gedeelt; déi eng sinn Unhänger vum Protektionnismus déi aner vum fraien Handel. D'Zeitungen an d'Politiker sinn dann och an engem Dilemma wéi enge vun den zwou Gruppe se recht gi sollen. All dëst, wéi och déi d'Jalousien tëscht de verschiddenen australesche Staaten, verhënnert e gutt Zesummeschaffe bis ongeféier an d'Joer 1890

D'Behandlung vun den aboriginale Vëlker[änneren | Quelltext änneren]

Ignoranz a pure Rassismus vu Säit vun der Bevëlkerung si fir vill Urawunner Deel vum Alldag. Zwar hunn d'Aboriginies déiselwecht Rechter wéi all déi aner Australier vun anerer Ofstamung, mä dëst gëllt allerdéngs nëmmen um Pabeier. Duerch d'Medie bedéngt gesi vill Australier d'Aboriginies als eng Aart Schandfleck, am Géigesaz zu den Touristen déi ganz dacks an Australien komme fir eng vun deenen eelste bestehende Kulture kennen ze léieren. D'australesch Regierung gëtt zwar Milliarde vun Dollar fir d'Ënnerstëtzung vun den Aboriginies aus, mä fir e Kontrakt auszehandelen, wéi dat an anere Länner mat de gläiche Problemer besteet, ass si net bereet. No laangem streiden an de Gerichter, iwwer dee verluerenen Buedem vun den Uraustralier, hunn d'Riichtere schlussendlech unerkannt, natierlech ënner bestëmmte Bedingungen, datt déi éischt Australier en Urusprooch op Grond a Buedem kéinten hunn.

Zwëscht 1910 an 1970 huet de Begrëff geklaute Generatioun d'Ronn gemaach. Gemengt sinn hei d'Mischlingskanner, déi hiren Elteren ewechgeholl gi sinn an an Heemer komm sinn. Vill Aboriginies leiden nach haut ënner Aarbechtslosegkeet, Alkoholproblemer an Zivilisatiounskrankheeten.

D'Gesellschaft an d'Kultur am 19. Joerhonnert[änneren | Quelltext änneren]

Dat séiert Zouhuele vun der Bevëlkerung an de Joren tëscht 1830 an 1860 dréit besonnesch zum Wuesstem vun de sechs Haaptstied bei. D'Kolonien urbaniséiere sech ëmmer méi ronderëm d'Punkte vun deenen en puer Joerzéngte méi fréi Kolonialisatioun gestart huet.

Mat dem Ofhuele vun dem Goldofbau am Victoria an, an New South Wales, an den 1860'er Joren, gi vill "Prospektoren" an d'Stiedt hiert Gléck probéieren. Zum Schluss vum Joerhonnert si Sydney a Melbourne ënner de gréisste Stied vun der Welt, och wann Australien weiderhin nëmme ganz schwaach bewunnt ass.

All dei aner Kolonië ginn als direkt Konkurrente gesinn, an nëmmen de Lien mat Groussbritannien ass wichteg.

D'Federatioun[änneren | Quelltext änneren]

Vun dem enge Krich bei deen nächsten[änneren | Quelltext änneren]

Den Éischte Weltkrich ass den ausschlagenende Punkt fir déi "richteg" Unificatioun vun de 6 australesche Staaten zu engem groussen, déi sech senger Kraaft an Identitéit bewosst ass. Australien äntwert dem Opruff vun den Alliéierten a schéckt méi wéi 330'000 Zaldoten an de Krich. Méi wéi 60'000 Doudeger an 165'000 Blesséierter sinn déi markant Zuelen.

1915 gëtt de William Morris Huges Premier a Chef vum Labour Party. Hien assistéiert dann och op der Friddenskonferenz 1919, a kritt et hin datt Nei-Guinea wat bis dohin zu Däitschland gehéiert huet, ënner d'australescht Mandat gestallt gëtt.

D'Pouvoiren déi dem Féderalen Gouvernement per Konsitutioun zougetraut ginn, erlaben et eng staark, zentral Féierung ze hunn. Vun engem finanzielle Standpunkt aus gesinn, zitt Australien e Virdeel aus dem Éischte Weltkrich. Besonnesch d'Textil-, d'Automobils-Industrie an d'Sidérurgie profitéieren. Doduerch verstäerkt sech och d'Positioun vun den australesche Produkter wéi zum Beispill der Woll, dem Weess, dem Kalleffleesch an dem Schoofsfleesch um britesche Marché.

E Konflikt an der nationalistescher Partei, déi vum William Morris Huges gegrënnt gi war, forcéierten dann 1923 d'Muechtpositioun ze verloossen. De Stanley Melbourne Bruce, Chef vun dem Konservativen Fligel, gëtt neie Premier, mat Hëllef vun enger Koalitioun, an als eenzege seriöe Géigner, dem Labour Party. Fir en ähnleche Wuesstëm wéi während dem Krich oprechtzeerhalen, probéiert den Gouvernement d'Basis Industrien z'entwéckelen, mä, déi Grouss-ekonomesch-Dépressioun vun den 30er Jore mécht hinnen e Stréch duerch d'Rechnung. D'Konsequenz vun der dem Schwaarzen-Donneschden huet dann och an Australien seng Affer gefuerdert, well d'Publik an d'Perseinlech Scholden zu enger Zäit zougeholl hunn, wéi de Chômage scho relativ héich war.

1929 kennt d travaillistesch Partei erëm un d'Muecht. D'Ekonomesch Reprise ass chaotesch, an nëmme schwéier erëmzeginn. Verschidden Desaccorde bannent der Partei féieren alt erëm eng Kéier zu enger Opspléckung vun der Partei. De Gouvernement hält 1931 op, a bis zum Enn vun den 30er Joren ass d'United Australien Party, déi aus Ex-Membere vun der Nationalistescher an der Travaillistescher Partei zesummegesat ass, um Pouvoir. De Premier ass an der Zäit den Joseph A. Lyons.

1939 wéi de Krich an Europa erëm ugefaangen huet, schéckt Australien erëm Streikräften, haaptsächlech fir déi englesch Inselen ze beschützen. Wéi de Krich am Pazifik 1941, zwëscht den USA a Japan ugefaangen huet, a Grouss-Britannien sech net an der Lag gewisen huet genuch Zaldote fir de Schutz vun Australien auszesenden, beschléisst den neien Travaillisteschen-Gouvernement vum John Joseph Curtin sech mat den USA ze verbünden.

Bis zu der Liberatioun vun den Philippinnen, benotzen d'alliéiert Truppen, ënner dem Amerikanesche Generol Mac Arthur, Australien als Operatiounsbase. Obwuel d'Verloschter wiesentlech manner schlëmm si wéi während dem Éischte Weltkrich, sinn d'Australier psychologesch méi ugeschloen, well zu all Moment eng Japanesch Invasioun gefaart gëtt.

Mat der Victoire vun den Alliéierten am Korallen-Mier am Joer 1942, gëtt déi Invasioun allerdéngs onméiglech gemaach. Eng weider Kéier adaptéiert sech déi Australesch Economie op déi Saachen déi vum Krich gefuerdert ginn. D'Entwécklung nom Zweete Weltkrich gëtt dann och vun de militäresche Base queesch duerch d'Land gefuerdert. D'Industrie verwandelt sech an eng Transformatiouns-Industrie.

Den Curtin stierft am Joer 1945, an den neie Gouvernement dee vum Joseph Benedict Chifley guidéiert gëtt, verbessert d'Relatiounen tëscht Australien an den USA mat dem Pakt: ANZUS, mat New Zealand als drëttem Partner.

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Geschicht vun Australien – Biller, Videoen oder Audiodateien