Guillotine

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Executioun vun der Marie-Antoinette op der Guillotine de 16. Oktober 1793
Zwee historesch Modeller vu der franséischer Guillotine

Eng Guillotine ass en Dispositif, fir eng Doudesstrof duerch Käppen ze vollstrecken.


Geschicht vun der Guillotine[änneren | Quelltext änneren]

Portrait vum Dr. Guillotin

D'Guillotine [gijo'tin(] huet den Numm vun hirem Erfinder dem franséischen Dokter Joseph-Ignace Guillotin kritt. Fréier scho gouf et Instrumenter, fir deem, deen zum Doud veruerteelt war, de Kapp erofzeschneiden, wéi z. B. déi Schottesch Witfra (engl. Scottish Maiden 1661), d'Fallbeil vun Halifax (engl. the Halifax-Gibbet) an déi italienesch „Mannaia“. Wéi de Konradin, de leschte vun den Hohenstauferen, gekäppt gouf, ass en Instrument benotzt ginn, dat wéi eng Guillotine ausgesinn huet. All dës Ariichtunge koumen allerdéngs bis zum 18. Joerhonnert vollstänneg ausser Gebrauch.

De Guillotin huet den 10. Oktober 1789 eng Demande fir d'Aféierung vun engem mechaneschen Dispositif fir ze käppe gemaach, fir domat aner, méi grausam Hiriichtungsmethoden ofzeschafen[1]. Ënnerstëtzt gouf hien dobäi vum Henker vu Paräis, dem Charles Henri Sanson. D'Nationalversammlung huet dunn de kinneklechen Haffdokter Antoine Louis ugestallt, en Avis doriwwer ofzeginn. Den 20. Mäerz 1792 ass dann d'Demande ugeholl ginn. De Guillotin huet schwéier drënner gelidden, datt säin Numm gebraucht gouf fir en Instrument fir ze käppen ze bezeechnen, well hie gemengt hat, aus humanitäre Virstellungen ze handelen, an deem Mooss, datt seng Famill en aneren Numm ugeholl huet.

Déi éischt „Guillotine“ gouf am Optrag vum Sanson vum däitsche Pianos-Fabrikant Tobias Schmidt gebaut. Scho bei den éischte Modelle gouf et en Dësch (frz. bascule), e Briet, op deem de Veruerteelte ugeschnallt gouf, dat dann no vir geklappt gouf, sou dat hien a waagerechter Positioun mam Hals an déi sougenannt Lunette ze leie koum, ier dann dat trapéizfërmegt Beil, dat a Schinne gelagert war, vun uewe gefall ass an him de Kapp vum Kierper getrennt huet. Nom Antoine Louis huet d'Guillotine am Ufank Louison oder Louisette, geheescht, den Nummm Guillotine huet sech iewer duerchgesat, fir dëst Instrument ze bezeechnen, dat de Volleksmond vun deemools och rasoir national oder raccourcisseuse genannt huet.

D'Guillotine vu Lëtzebuerg
D'Guillotine vu Lëtzebuerg

D'Guillotine zu Lëtzebuerg[änneren | Quelltext änneren]

Nodeem Lëtzebuerg 1795 vu franséischen Truppen besat gi war, ass d'Executioun vu Verurteelten duerch d'Guillotine duerchgefouert ginn, an zwar op der Basis vun enger Entscheedung, déi fir de ganzen Département des Forêts, wéi Lëtzebuerg deemools bezeechent war, Gëltegkeet hat. Virdru war den Doud duerch de Strack d'Kapitalstrof. De leschte Verbriecher, den, den 2. August 1794 erhaange gouf war e Mathias Zimmer vu Miedernach.

Als éischt an den Asaz koum d'Guillotine zu Lëtzebuerg de 24. September 1798. 1799 goufe 14 Leit, déi um Klëppelkrich deelgeholl haten an zum Doud veruerteelt gi waren, um Glacis guillotinéiert. Bis 1821 goufe 15 weider Persounen um Glacis an um Fëschmaart mat der Guillotine higeriicht. De leschte Guillotinéierten, den 20. Februar 1821 war ee Mann vun der Mille bei Schraasseg, dee seng Fra ëmbruecht hat [2].

Am Ufank vum 20. Joerhonnert ass d'Guillotine vun den Dräi Tierm an den Nationalmusée komm, wou se restauréiert, awer net ausgestallt gouf. Eréischt 2009 ass se am Kader vun der Ausstellung "Mord und Todschlag" am Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg der Ëffentlechkeet gewise ginn. Zanter der Erëffnung vum Musée Dräi Eechelen am Juli 2012 kann een d'Guillotine do gesinn.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Guillotine – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[änneren | Quelltext änneren]

  1. De Guilltoin huet 1789 geschriwwen: "Le couteau tombe, la tête est tranchée à la vitesse du regard, l'homme n'est plus. À peine sent-il un rapide souffle d'air frais sur la nuque." Quell: Beschrëftung ënner der Guillotine am Geschichtsmusée vun der Stad Lëtzebuerg.
  2. Tony Jungblut: "Das Drama auf der 'Boh'ühle." In: Mord und Todschlag. Begleitband zur gleichnamigen Ausstellung des Historischen Museums der Stadt Luxemburg; Luxemburg, 10. Juli 2009 - 28. Mäerz 2010. (=Publications scientifiques du Musée d'istoire de la Ville de Luxembourg, XIV), Luxembourg 2009, ISBN 978-2-919878-85-7, S. 166-181(fir d'éischt publizéiert an: Tony Jungblut: Luxemburger Pitval. S.173-194; liicht iwwershafft).