Lavaséi
E Lavaséi ass eng Usammlung vu flësseger Lava an enger Dällt, meeschtens an engem Vulkankrater. Heiansdo gëtt de Begrëff och fir e verstengerte Lavaséi gebraucht. Wann d'Lava an engem Vulkankrater mat direkter Lavazouféierung vun ënnen ass, bezeechent een dat als primäre Lavaséi, gouf de Séi dogéint duerch uewerierdesch Zouflëss gefiddert, schwätzt ee vun engem sekundäre Lavaséi.
Déi meescht aktiv Lavaséië bestinn aus basaltescher Schmëlz, ausser dem Séi vum Mount Erebus, deen eng phonolithesch Schmëlz opweist.
Inhaltsverzeechnes |
[änneren] Verhalen
Déi routgléient Lava déi vun ënnen eropkënnt, fänkt beim Erreeche vun der Uewerfläch direkt un ofzekillen a formt eng dënn schwaarz Kuuscht. Well déi Kuuscht méi schwéier gëtt, wéi déi gliddeg flësseg Lava, gëtt si nees vun der Lava geschléckt, wat ee scho mat der Subduktioun bei der Plattentektonik verglach huet. Wann d'Zoufur vu frëschem Magma oder gliddesche Gase gréisser ass, fänkt de Séi, oder Deeler dovun, hefteg un ze brodelen, bis hin zum Ausscheede vu Schlacken a Bommen.
Vill vun den aktuellen aktive Lavaséie si schonns laang aktiv, dobäi kann d'Héicht vum Lavaspigel awer staark variéieren. Munchmol kann de Séi och iwwerlafen, wéi dat um Kilauea oft de Fall ass an éischter harmlos verleeft. 1977 hat sech um Nyiragongo eng Spalt um Kraterrand opgemaach an de Lavaséi war ausgelaf. De schnell fléissende Lavastroum hat 600 Mënscheliewe gefuerdert.
[änneren] Beispiller
De Vulkan Kilauea op Hawaii huet ëmmer nees Lavaséie a verschiddene Krateren geformt.[1][2] Dat lescht grousst Evenement mat dem Offalen an dem Neiopfëllen vu Lavaséie war am Mäerz 2011 an hat de Krater Pu'u 'O'o an den Halema'uma'u betraff.
[änneren] Aktiv Lavaséien
Op der Äerd gëtt et (Stand 1. Abrëll 2011) nëmme wéineg aktiv Lavaséien:
- Mount Erebus, Antarktis (60 mol 45 Meter grouss, op d'mannst zënter 1972 aktiv)
- Puʻu ʻŌʻō- Krater, Kilauea, Hawaii
- Halema'uma'u - Krater, Kilauea, Hawaii
- Erta Ale, Ethiopien (80 mol 90 Meter Duerchmiesser, zënter 1906 aktiv)
- Nyiragongo, Kongo (mat ongeféier 1 Km Duerchmiesser dee gréisste Lavaséi)
- Ambrym, Vanuatu[3]
- Villarrica a Chile nach Enn 2010 aktiv.
[änneren] Verstengert Lavaséien
En etlech verstengert Lavaséië sinn am Fort Rock Basin, am US-Bundesstaat Oregon banne vun pleistozänen Tuffréng ze fannen. Och bei Dimmuborgir um Séi Mývatn an Nordisland handelt et sech ëm d'Reschter vun engem verstengerte Lavaséi.
Méi jonk Beispiller fënnt een um Kilauea, wou ënner anerem 1959 de Kilauea-Iki-Krater duerch e Lavastroum 116 m opgefëllt gouf an du lues verstengert ass. Domat ass dat och e Beispill fir e sekundäre Lavaséi.[4] Ënner anerem konnt an deem Lavaséi duerch Buerungen den Temperaturverlaf an d'magmatesch Differentiatioun beim Prozess vum Verstengeren observéiert an analyséiert ginn. Sou huet et am nëmmen 20 m déiwe Alae-Lavaséi bal 400 Deeg gedauert, bis hie ganz zolidd war, d'Temperatur ënner 1000 °C an d'Solidustemperatur vum Basalt, ofgefall war.[5]
[änneren] Ausserierdesch Lavaséien
Op dem Jupitermound Io ginn an etleche Vulkankrateren aktiv Lavaséie ugeholl. Beispiller si Loki Patera an Tupan Patera. Op eisem Äerdmound gëtt et och Lavaséien, déi awer erkaalt sinn.
[änneren] Literatur
- Peter Francis, Clive Oppenheimer: Volcanoes. Oxford University Press, Oxford 2004, ISBN 0-19-925469-9, S. 116.
[änneren] Um Spaweck
[änneren] Fotoen an Videoen
| Commons: Lavaséien – Biller, Videoen oder Audiodateien |
[änneren] Aner
- (en) USGS Glossary Eintrag
- www.xflo.net, April 2010, Florian Wizorek: Kontinentaldrift en miniature – Der Lavasee des Erta Ale Aufruf am 5. Juni 2010 18:37 CEST
[änneren] Referenzen
- ↑ Summary of Historical Eruptions, 1750 - Present
- ↑ The 1924 explosions of Kilauea.
- ↑ Ambrym.
- ↑ Hans Pichler, Thomas Pichler: Vulkangebiete der Erde. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2007, ISBN 978-3-8274-1475-5, S. 170
- ↑ Hans-Ulrich Schmincke: Vulkanismus. Primus-Verlag, Darmstadt 2010, ISBN 978-3-89678-690-6, S. 28.
