Loutrengen
| Loutrengen - Lorraine | ||||||||||||||||||
 |
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
Loutrengen (fr.: Lorraine) ass eng Regioun am Nord-Osten vu Frankräich. D'Awunner sinn d'Loutrenger (fr.: Lorrains a Lorraines).
Inhaltsverzeechnes |
Geographie [änneren]
Loutrengen ass déi eenzeg franséisch Regioun déi eng Grenz mat dräi Länner deelt, nämlech mat der Belsch, Lëtzebuerg an Däitschland. Ausserdeem ass Loutrengen d'Nopeschregioun vum Elsass, der Regioun Champagne-Ardenne an der Franche-Comté.
Dës Situatioun ass op strategeschem Plang e kloeren Avantage fir d'Regioun.
Geschicht [änneren]
Den Ursprong huet Loutrengen am karolingesche Kinnekräich Lotharingie. Wéi d'Kinnekräich verschwënnt, gëtt vu béide Säiten u Loutrengen gerappt, vum Hellege Réimesche Räich a vu Frankräich. Obwuel d'Räich ufanks nach d'Nues fir huet, verléieren d'Keeseren awer am Laf vun der Zäit ëmmer méi d'Kontroll iwwer Loutrengen, zugonschte vu Frankräich. Trotz de méi rezenten däitsche Versich vun 1871 an 1940 gehéiert Loutrengen haut zu Frankräich. Eng ettlech Leit un der elsässescher an däitscher Grenz (Departement Moselle) schwätzen haut nach, nieft franséisch, en däitschen Dialekt.
Literatur zur Geschicht [änneren]
- Jean Vartier, Histoire de la Lorraine ; Paräis (France-Empire), 1994; 323 Säiten. ISBN 2-7048-0741-8
- Guy Cabourdin & Claude Gérard, Lorraine d'hier, Lorraine d'aujourd'hui ; Nanzeg (Presses universitaires de Nancy) & Metz (Éditions Serpenoise), 1987; 231 Säiten. ISBN 2-86480-298-8 & ISBN 2-87692-000-X
- D. Mathieu (Abbé), L'Ancien Régime dans la province de Lorraine et Barrois d'après des documents inédits (1698-1789) ; Paräis (Hachette & Libraires-Éditeurs), 1879; 469 Säiten.
Economie [änneren]
Mat 44 Milliarden Euro produzéiert Loutrengen 3,4% vum franséische BIP, wat d'Regioun op déi 8. Plaz vun den 22 Regioune bréngt. D'Servicer fir Entreprisen an d'Logistik sinn déi zwee Sekteuren, wou een déi stäerkste Progressioun feststelle kann. Parallel dozou verschlechtert sech d'Situatioun vun den traditionellen Industrien (Textil, Metallurgie). Konsequenz dovunner ass en héije Chômage-Taux.
Kultur [änneren]
Duerch seng geographesch Lag war a Loutrengen zu allen Zäiten en Austausch tëscht franséischer a germanescher Kultur. Sou hu vill Saache sech mol als éischt a Loutrengen verbreet, éier de Rescht vu Frankräich eppes dovunner matkritt huet. Aus Loutrengen kommen och vill kulturell Tendenzen, wouvunner déi bekannteste wuel den Art nouveau ass, deen a Frankräich vun der École de Nancy verbreet gouf.
Sprooch [änneren]
Wierderbicher iwwer de loutrengesche Patois [änneren]
- [1] En Online-Vocabulaire "Du Pays Messin au sud des Vosges, en passant par Fraimbois".
- [2] Dem Lucien Adam säi Buch "Les patois lorrains" vun 1881 als pdf-Datei op "Gallica".
- [3] Dem Jaclot säi Buch "Vocabulaire patois du pays messin" vun 1995 als pdf-Datei op "Gallica".
- [4]. Eng Online-Versioun vum "Wörterbuch der elsässischen Mundarten" vun 1899-1907. Iwwerschafft vum Ernst Martin a vum Hans Lienhart.
- [5] Online-Versioun vum "Wörterbuch der deutsch-lothringischen Mundarten" vun 1909, iwwerschafft vum Ferdinand Follmann. D'Buch ass eigenlech en Idiotikon, et faasst nëmmen déi Wierder, déi anescht sinn ewéi déi vun der Schrëftsprooch.
Bekannt Loutrenger [änneren]
- Bruno d'Eguisheim-Dagsbourg, besser bekannt als Poopst Leo IX. (1002-1054).
- Jeanne d'Arc (1412-1431); kënnt eigentlech aus dem Barrois mouvant.
- Antoine de Ville (~1492), éischte bekannten Alpinist.
- Jacques Callot (1592-1635), Artist (Graveur).
- Charles Messier (1730-1817), Astronom.
- Jean-Francois Pilâtre de Rozier (1757-1785), Physiker a Chemiker, Aérostatier.
- Jules Ferry (1832-1893), Politiker a Staatsmann.
- Paul Verlaine (1844-1896), Poet.
- Henri Poincaré (1854-1912), Mathematiker.
- Georges Lenôtre (1855-1932), Schrëftsteller an Historiker.
- Louis Madelin (1871-1856), Historiker.
- Charles Aimond (1874-1968), Geeschtleschen an Historiker.
- Charles Hermite (1822-1901, Mathematiker.
- Maurice Barrès (1862-1923), Schrëftsteller a Politiker.
- Louis Hubert Lyautey (1854-1934), Maréchal de France , Résident général du Maroc , Member vun der Académie française.
- Lucien Fèbvre (1878-1956), Historiker.
- Robert Schuman (1886-1963, franséische Staatsmann (an der Stad gebuer).
- Fernand Braudel (1902-1985), Historiker.
- Pierre Messmer (1916-2007), Offizéier, Politiker a Staatsmann, Member vun der Académie française.
- Pierre Chaunu (1924-2009), Historiker.
- François Bluche (1925), Historiker.
- Patricia Kaas (*1966), Sängerin.
Literatur [änneren]
- Géologie et géographie de la Lorraine. A. Lexa-Chomard et C. Pautrot (sous la direction de). Editions Serpenoise, 2006. 286 S.
Kuckt och [änneren]
Um Spaweck [änneren]
- (fr) Regionale Conseil vu Loutrengen
- (fr) D'Préfecture vu Loutrengen
- (fr) Regionalen Naturpark vu Loutrengen
- (fr) Loutrengeschen Dictionnaire
- (fr) Kuelegrouwe vu Loutrengen
- (fr) D'Sociétés Savantes vun der Aquitaine a vu Loutrengen
- (fr) Loutrengen op Wikitravel
- geoplatt
Aquitaine - Auvergne - Bourgogne - Bretagne - Centre - Champagne-Ardenne - Elsass - Franche-Comté - Île-de-France - Korsika - Languedoc-Roussillon - Limousin - Loutrengen - Midi-Pyrénées - Nord-Pas-de-Calais - Basse-Normandie - Haute-Normandie - Pays de la Loire - Picardie - Poitou-Charentes - Provence-Alpes-Côte d'Azur - Rhône-Alpes
Bar-le-Duc | Boulay-Moselle | Briey | Château-Salins | Commercy | Épinal | Forbach | Lunéville | Metz-Campagne | Metz-Ville | Nancy | Neufchâteau | Saint-Dié-des-Vosges | Sarrebourg | Sarreguemines | Thionville-Est | Thionville-Ouest | Toul | Verdun
| Commons: Lorraine – Biller, Videoen oder Audiodateien |
