Magellanesch Wolleken

Déi grouss Magellanesch Wollek

Déi kleng Magellanesch Wollek

D'Magellanesch Wolleke sinn zwou irregulär Zwerggalaxien an nächster Noperschaft vun eiser Mëllechstrooss an domat en Deel vun der Lokaler Grupp. Si gi mat GMW a KMW (Grouss/Kleng Magellanesch Wollek) oder englesch mat LMC an SMC (Large/Small Magellanic Cloud) ofgekierzt.

Den Äerdbewunner vun der Südhallefkugel waren déi zwou Galaxien wuel schonns zënter der prehistorescher Zäit duerch Observatioune mam bloussen A bekannt. Déi éischt schrëftlech Notize stame vum perseschen Astronom Al Sufi a sengem Buch vun de Fixstären aus dem Joer 964.

Den éischten Europäer, deen déi zwou Wolleke beschriwwen huet, war de Ferdinand Magellan bei senger Weltëmseegelung am Joer 1519. Am Teleskop weist sech hire Charakter als Galaxis, déi aus Stären, Niwwelen, Stärekéip an aner astronomeschen Himmelskierper zesummegesat ass. No der Mëllechstrooss (also eiser Heemechtsgalaxis), dem Andromedaniwwel an dem Dräiecksniwwel ass déi Grouss Magellanesch Wollek, déi véiertgréisst Galaxis vun der Lokaler Grupp.

Daten

Numm	Katalognr.	Typ	Dist. [kLj]	Dist. [kpc]	Duerchm. [kpc]	Mass [M☉]	Rec.	Dec.	vis. Hellegkeet
GMW	ESO 56-115	Irr (SBm?)	~163	~50	7,7	1010	05h 24,0m	-69° 48'	0,9 mag
KMW	NGC 292	Irr	~209	~64	3,1	2•109	00h 51,0m	-73° 06'	2,7 mag

Erklärung: kLj bedeit Kiloliichtjoer, also dausend Liichtjoer; kpc bedeit Kiloparsec, also dausend Parsec; M_☉ bedeit Sonnemass.

Distanz

D'Distanz, besonnesch zu der GMW, huet an der extragalaktescher Astronomie am leschte Joerhonnert eng Schlësselroll gespillt, awer zugläich ëmmer ërem fir Duercheneen gesuergt. Dat grousst Interesse geet dobäi virun allem op d'Tatsach zeréck, datt d'extragalaktesch Distanzmiessungen op der Perioden-Hellegkeets-Bezéiung vun de verännerlechen Cepheiden-Stäre berout. Dës Bezéiung gouf net nëmmen unhand vu Cepheiden an der KMW entdeckt, mä gëtt bis haut un de Cepheiden vun der GMW geäicht an iwwerpréift. Allerdéngs deenen sech doduerch all Feeler bei der Distanzbestëmmung vun der Magellanesche Wolleken direkt op d'Distanzbestëmmung vun aneren Galaxien aus. Besonnesch Feelinterpretatiounen vun der Perioden-Hellegkeets-Bezéiung an der éischten Halschent vum 20. Joerhonnert féierten dohir op enorm Schwankungen an den ermëttelten kosmesche Skalen.

Bis zum haitegen Dag fannen sech a verschiddene Quellen verschidden Daten fir d'Distanz vun der Magellanescher Wollek, variéierend tëschent 40 an 80 kpc. D'Recherchen an aktuellen wëssenschaftlechen Verëffentlechungen weisen, datt op dem Gebitt weiderhin gefuerscht gëtt, an d'Miessfeeler hun sech gewaltesch verbessert. Haut gëllt eng Distanz tëschent 44 an 51 kpc (143000 bis 166000 Liichtjoer) als sécher ugeholl.

D'Magellanesch Wolleken sinn soumat no der Canis-Major-Zwerggalaxis an der Sagittarius-Zwerggalaxis déi nächste Noperen vun der Mëllechstrooss.

Beschreiwung

D'KMW bestet vielläicht aus zwou verschmëlzenden Galaxien, déi op gläicher Siichtlinn leien an doduerch net ouni weideres optesch getrennt kënne ginn. D'GMW besëtzt e Véirel vun der Liichtkraaft vun eiser Mëllechstrooss, d'KMW nëmmen 1/25 dovun.

An der Magellanesche Wolleken gëtt et vill interessant Objete fir Amateurastronomen, wéi z.B. den Tarantelniwwel (NGC 2070). Weider gëtt et vill Stärekéip an der Magellanescher Wollek, vun deenen e puer zu der Klass vun de bloe Kugelstärekéip gehéieren, eng Objetklass, déi et an eiser Mëllechstrooss net gëtt.

am Joer 1987 explodéiert an der GMW d'Supernova 1987A.

Déi zwou Magellanesch Wolleken sinn ënnereneen a mat der Mëllechstrooss duerch en dënnt Waasserstoffband verbonnen, de Magellanesche Stroum. Si beweege sech mat enger Vitesse vun ca. 55 km/s openeen zou.

D'Wolleke leien an de Stärebiller Dorado a Mensa (GMW) bzw. Tucana (KMW). Duerch hire klengen Ofstand zu der Äerd an déi grouss Ausdeenung hu se fir en ierdeschen Observateur e schäinbaren Duerchmiesser vu ronn 6º bzw. 3,5º Grad.

Am Bild riets ass d'Positioun vun de Magellanesche Wolleken relativ zu der Mëllechstrooss (aus Sterne und Weltraum 5/98) ze gesinn. D'Ofkierzungen am eenzelne bedeiten:

• GMW: Grouss Magellanesch Wollek
• KMW: Kleng Magellanesch Wollek
• GSP: Galaktesche Südpol
• MSI: Éischt Waasserstoffverdichtung am Magellanesche Stroum
• 3: 30 Doradus
• W: Flügel (Wing) de KMW

De Feil deit d'Ëmlafrichtung vun de Magellanesche Wolleken ëm d'Mëllechstroossenzentrum un.

NGC-Objeten an der Grousser Magellanescher Wollek

An der Grousser Magellanescher Wollek gëtt et vill Stärekéip an Niwwelen, déi am NGC-Katalog verzeechent sinn.

• NGC 1711
• NGC 1755
• NGC 1816
• NGC 1818
• NGC 1835
• NGC 1841
• NGC 1850
• NGC 1866
• NGC 1966
• NGC 1978
• NGC 1968
• NGC 1974
• NGC 2070 (Tarantelniwwel)
• NGC 2100

NGC-Objeten an der Klenger Magellanescher Wollek

Och an der Klenger Magellanescher Wollek gëtt et vill Stärekéip an Niwwelen, déi am NGC-Katalog verzeechent sinn.

• NGC 121
• NGC 265
• NGC 290
• NGC 330
• NGC 346
• NGC 362
• NGC 419
• NGC 602

Kuckt och

Portal Astronomie

• Lëscht vun den NGC-Objeten
• Index-Katalog
• Messier-Katalog
• NGC-Katalog

Um Spaweck

• (en) LMC bei SEDS –
• (en) SMC bei SEDS
• (en) http://www.extrasolar-planets.com/astronomie/magellan.php
• (de) http://www.sternwarte-kreuznach.de/lokale_gruppe.htm
• (en) Cepheiden in der GMX

Nopeschobjeten am NGC-Katalog  

Ganz Lëscht

---

NGC 268 | NGC 269 | NGC 270 | NGC 271 | NGC 272 | NGC 273 | NGC 274 | NGC 275 | NGC 276 | NGC 277 | NGC 278 | NGC 279 | NGC 280 | NGC 281 | NGC 282 | NGC 283 | NGC 284 | NGC 285 | NGC 286 | NGC 287 | NGC 288 | NGC 289 | NGC 290 | NGC 291 | NGC 292 | NGC 293 | NGC 294 | NGC 295 | NGC 296 | NGC 297 | NGC 298 | NGC 299 | NGC 300 | NGC 301 | NGC 302 | NGC 303 | NGC 304 | NGC 305 | NGC 306 | NGC 307 | NGC 308 | NGC 309 | NGC 310 | NGC 311 | NGC 312 | NGC 313 | NGC 314 | NGC 315 | NGC 316 | NGC 317