Wiener Gemengebezierker

Déi Wiener Gemengebezierker

D'éisträichesch Haaptstad Wien ass politesch an 23 Gemengebezierker ënnerdeelt. Vun de Wiener ginn dës Bezierker an der Regel net mam Numm mä mat der Nummer genannt ("17. Bezierk" oder och "Der Siebzehnte"). Dës Nummere stinn op all Stroosseschëld virum Numm vun der Strooss (z. B. „17., Pezzlgasse”) a bilden och déi 2. an déi 3. Ziffer vum Postcode („1010” fir den 1. Bezierk bis „1220” fir den 22. Bezierk, am 23. Bezierk gëllen Ausnahmen).

Geschicht

Déi ursprénglech Stad Wien huet nëmmen aus der "Inneren Stadt" bestanen. Zanter dem 15. Joerhonnert sinn awer och ëmmer méi Leit baussent der Stadmauer geplënnert. D'Gemengen tëschent der Stadmauer an dem Linnewall deen 1707 gebaut gouf, goufe "Vorstädte" gegannt. Fir d'Verwaltung ze vereinfachen, gouf 1849 decidéiert, dës Uertschaften an d'Gemeng Wien opzehuelen, wat dann 1850 geschitt ass. Si goufen an d'Bezierker 1.-8. ënnerdeelt. Duerch spéider Deelunge sinn dorausser 10 Bezierker entstanen.

Baussent dem Linnewall gouf et déi sougenannte "Vororte". Well de Linnewall och eng Steiergrenz war, war d'Liewen do vill méi bëlleg. Doduerch hu sech d'Verhandlungen, fir dës zu der Gemeng Wien ze setzen, och ca. 20 Joer higezunn. 1892 goufen dann d'Viruerter als Bezierker 11. - 19. zu der Gemeng Wien derbäigesat. 1900 gouf den 20. Bezierk vum 2. ofgespléckt. 1904 gouf d'Groussgemeng Floridsdorf, um lénksen Uwänner vun der Donausäit, den 21. Bezierk vu Wien.

Kaart vu Grouss-Wien (al Grenzen däischterorange, nei Grenzen hellorange, haiteg Grenzen mëttelorange)

Nom Anschluss am Joer 1938 goufe 97 nidderéisträichesch Uertschaften no enger Veruerdnung vum deemolege Buergermeeschter vu Wien Hermann Neubacher vum 1. Oktober 1938 an d'Wiener Gemeng opgeholl, wouduerch Wien bis zu der Befreiung 1945 als „flächegréisst däitsch Stad” gegollt huet, an nach bis 1954 als Grouss-Wien bezeechent gouf, well während dëser Zäit 26 Bezierker zu der Stad gehéiert hunn.

14. Bezierk: Penzing

22. Bezierk: Gross-Enzersdorf,

23. Bezierk: Schwechat,

24. Bezierk: Mödling,

25. Bezierk: Liesing,

26. Bezierk: Klosterneuburg.

D'Uertschafte Breitenfurt, Laab im Walde, Perchtoldsdorf, Vösendorf an Hennersdorf sinn net am Bezierk Mödling bliwwen, mä goufen dem Bezierk Liesing zougedeelt. Dës nei Bezierker goufen als Landbezierker mat de Randgemenge bezeechent.

Nom Enn vum Zweete Weltkrich gouf beschloss, dat réckgängeg ze maachen, mä et ass um Widderstand vun de sowjetesche Behörden an demKontrollrot gescheitert. Doäai ass d'Situatioun entstane, datt d'Bierger vun deene Bezierker hir Mandater fir den nidderéisträichesche Landtag gewielt hunn. Déi Mandater haten awer do kee Stëmmrecht. Ëmgekéiert goufen d'Randgemenge vun der Wiener Gemeng administréiert, mä haten awer keng Vertrieder am Wiener Gemengerot.

Eréischt 1954 hunn och d'sojwetesch Behörden zougestëmmt, datt d'Randgemengen nees erausgeholl ginn. Zu där Zäit hate sech d'Bierger awer schonn un d'Zougehéieregkeet zu Wien gewinnt. D'Gemeng Wien selwer huet och probéiert si am Stadverband ze behalen. Et goufe souguer inoffiziell Volleksofstëmmungen, wéi zum Beispill zu Mödling a Klosterneuburg. Déi haten awer keng Relevanz fir d'Entscheedung déi schonn 1945 getraff gouf. Nëmmen Deeler vum 22. (haut Donaustadt a 25. Bezierk (als 23. Bezierk) a verschidde Gemengen um Bord vun der Stad si bei Wien bliwwen. 46 Gemenge goungen nees un Nidderéisträich. Wien huet doduerch zwéin Drëttel vu senger Fläch verluer.

Bezierker & Bezierksdeeler

En Iwwerbléck iwwer d'Bezierker:

Bezierk	Wopen	Véirel	Gehéiert zu Wien zënter	Fläch an ha	Awunner 2001	Beschäftegt 2001
1. Innere Stadt		-	-	288	17.056	100.745
2. Leopoldstadt		Jägerzeile Leopoldstadt Zwischenbrücken	1850	1.927	90.914	47.316
3. Landstrasse		Landstrasse Erdberg Weissgerber	1850	742	81.281	67.812
4. Wieden		Hungelbrunn Schaumburgergrund Wieden	1850	180	28.354	24.971
5. Margareten		Hundsturm Laurenzergrund Margareten Matzleinsdorf Nikolsdorf Reinprechtsdorf	1850	203	49.111	14.964
6. Mariahilf		Gumpendorf Laimgrube Magdalenengrund Mariahilf Windmühle	1850	148	27.867	21.906
7. Neubau		Altlerchenfeld Neubau Sankt Ulrich Schottenfeld Spittelberg	1850	161	28.292	25.743
8. Josefstadt		Alsergrund Altlerchenfeld Breitenfeld Josefstadt Strozzigrund	1850	108	22.057	14.135
9. Alsergrund		Alservorstadt Althangrund Himmelpfortgrund Lichtental Michelbeuern Roßau Thurygrund	1850	299	37.108	54.948
10. Favoriten		Favoriten Inzersdorf-Stadt Oberlaa Rothneusiedl Unterlaa	1874	3.180	147.636	56.849
11. Simmering		Albern Kaiserebersdorf Neu-Albern Simmering	1892	2.323	76.899	30.798
12. Meidling		Altmannsdorf Gaudenzdorf Hetzendorf Obermeidling Untermeidling	1892	821	78.268	30.157
13. Hietzing		Hietzing Hacking Lainz Ober Sankt Veit Unter Sankt Veit Speising	1892?	3.770	49.574	23.743
14. Penzing		Baumgarten Breitensee Hadersdorf-Weidlingau Hütteldorf Penzing	1892?	3.396	78.169	25.960
15. Rudolfsheim-Fünfhaus		Rudolfsheim Fünfhaus Sechshaus	1892	392	64.895	28.219
16. Ottakring		Neulerchenfeld Ottakring	1892	867	86.129	25.757
17. Hernals		Hernals Dornbach Neuwaldegg	1892	1.135	47.610	14.477
18. Währing		Gersthof Pötzleinsdorf Währing Weinhaus	1892	628	44.992	13.972
19. Döbling		Grinzing Heiligenstadt Kahlenbergerdorf Josefsdorf Neustift am Walde Nußdorf Oberdöbling Salmannsdorf Sievering Unterdöbling	1892	2.490	66.487	26.665
20. Brigittenau		Brigittenau Zwischenbrücken	1900	568	76.268	21.729
21. Floridsdorf		Donaufeld Floridsdorf Grossjedlersdorf Jedlesee Leopoldau Neujedlersdorf Stammersdorf Strebersdorf	1904	4.446	128.228	48.062
22. Donaustadt		Aspern Breitenlee Eßling Hirschstetten Kagran Kaisermühlen Lobau Neueßling Stadlau Süßenbrunn	1954	10.234	136.444	44.420
23. Liesing		Atzgersdorf Erlaa Inzersdorf Kalksburg Liesing Mauer Rodaun Siebenhirten	1954	3.200	84.718	55.759

Politik

Un der Spëtzt vun all Bezierk steet de sougenannte Bezirksvorsteher. Hie gëtt ëmmer vun der politescher Partei gestallt, déi am meeschte Stëmme bei de Bezierkswale krut, an ee vu sengen zwee Stellvertrieder och. Den zweete Stellvertrieder gehéiert normalerweis zu der zweetstäerkster Partei. Déi Gréng stellen de Bezirksvorsteher am 7. an 8. Bezierk, d'ÖVP an de biergerleche Bannebezierker 1 a 4, an an de Villevéirelen 13, 18 an 19. An allen anere Bezierker gehéiert de Bezirksvorsteher zu der SPÖ gestellt (Stand vun de Walen 2005).

2002 gouf d'Walrecht bei de Bezierkswalen och fir Net-EU-Bierger, déi opmannst fënnef Joer zu Wien wunnen, gesetzlech festgehalen. Dëst Gesetz gouf allerdéngs 2004 vum Verfassungsgeriichtshaff op Grond vun enger Plainte vun der FPÖ an der ÖVP nees opgehuewen.

Um Spaweck

• (de) Wope vun de Bezierker
• (de) D'Bezierker um Spaweck

Commons: Districts of Vienna – Biller, Videoen oder Audiodateien