Wikipedia:Sonnerzeechen

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

Ët gëtt verschidde Méiglechkeeten, Sonnerzeechen anzesetzen:

  • Direkt mat der Tastatur (kuckt och Deadkey)
  • Kopéieren an Asetzen aus der Zeechentabell bzw. aus folgenden Tabellen
  • Hëllef vum Betribssystem

Kuckt och:

Zortéierung no Funktioun[änneren | Quelltext änneren]

Allgemeng Sonnerzeechen[änneren | Quelltext änneren]

Hei si verschidde Sonnerzeechen, déi ee bei der Aarbecht op der Wikipedia brauche kann:

Zeechen Numm
  geschützt Eidelzeechen (engl: non-breaking space), verhënnert en Zeilenëmbroch
[ Eckeg Klamer lénks
] Eckeg Klamer riets
* Stärchen
& kaufmännescht an
¢ Cent-Zeechen
£ Pond
¤ Währung
¥ Yen
Euro, Eurozeechen
§ Paragraph, Paragraphenzeechen
¨ Ëmlaut / Trema-Accent1
© Copyright-Zeechen
Onendlech
ª Feminint Ordinalzeechen (a romanesche Sproochen)
¬ Net-Zeechen
® Registered-Trademark-Zeechen
¯ Macron
° Grad, Gradzeechen
± plus/minus
´ Akut2
µ Mikro / griichesche Bustaw My
Absatzzeechen
Ausloossungspunkter
· Punkt a mëttlerer Héicht (Komma am Georgeschen)
¸ Cedille
º Maskulint Ordinalzeechen (a romanesche Sproochen)
÷ engl. Divisiounszeechen
gestuerwen (den normale Stär „*“ fir gebuer)
männlech (Alternativ: "[[Image:Symbol_mars.svg|10px]]" ⇒ Symbol mars.svg)
weiblech (Alternativ: "[[Image:Symbol_venus.svg|8px]]" ⇒ Symbol venus.svg)
ß Schaarfen s (Ligatur aus dem laangen s an dem z an däitscher Schreifweis).
⁰¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹ héichgestallten Zuelen 0–9
₀₁₂₃₄₅₆₇₈₉ déifgestallten Zuelen 0–9
½ en Hallwen
¼ e Véirel
¾ dräi Véirel

Umierkungen:
1: Gëtt nëmme seele benotzt an dann och meeschtens mam duebelen Uféierungszeeche verwiesselt.
2: Gëtt dacks mam ähnlechen Ausloossungszeeche „’“ (bzw. „'“) verwiesselt.

Sazzeechen[änneren | Quelltext änneren]

Zeechen Numm
lénkst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich)
rietst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich), lénkst Uféierungszeechen (englesch)
rietst Uféierungszeechen (englesch)
einfacht lénkst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich)
einfacht rietst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich), einfacht lénkst Uféierungszeechen (englesch)
Ausloossungszeechen = Apostroph (däitsch), einfacht rietst Uféierungszeechen (englesch)
«  lénkst Uféierungszeechen (Frankräich, Schwäiz), Guillemets déi no lénks weisen1
 » rietst Uféierungszeechen (Frankräich, Schwäiz), Guillemets déi no riets weisen1
einfacht lénkst Uféierungszeechen (Schwäiz); einfach Guillemets déi no lénks weisen1
einfacht rietst Uféierungszeechen (Schwäiz); einfach Guillemets déi no riets weisen1
¡ ëmgedréint Ausrufungszeechen
¿ ëmgedréint Fragezeechen
- Bindestrich (Divis)
Minus
Gedankestrich2
  Eidelzeechen ouni Ëmbroch

1) Benotzung besonnesch an Däitschland, Éisträich, Schwäiz a Frankräich ënnerschiddlech, kuckt Webtypographie
2) Bei Benotzung an der Bedeitung „bis“ steet de Gedankestrick ouni Ofstand (Streckestrich): Berlin–Mainz, 10–11h. Bei Benotzung an der Bedeitung „géint“ steet de Gedankestrich mat Tëscheraum: Union Berlin – Mainz 05.

Kuckt och: Webtypographie

Accenten[änneren | Quelltext änneren]

Grouss Numm Kleng Numm
À A mat Gravis à a mat Gravis
Á A mat Akut á a mat Akut
 A mat Zirkumflex â a mat Zirkumflex
à A mat Tilde ã a mat Tilde
Ä A mat Ëmlaut ä a mat Ëmlaut
Å A mat Rank å a mat Rank
Æ AE-Ligatur æ ae-Ligatur
Ā A mat Macron ā a mat Macron
Ç C mat Cédille ç c mat Cédille
È E mat Gravis è e mat Gravis
É E mat Akut é e mat Akut
Ê E mat Zirkumflex ê e mat Zirkumflex
Ë E mat Trema ë e mat Trema
Ē E mat Macron ē e mat Macron
Ì I mat Gravis ì i mat Gravis
Í I mat Akut í i mat Akut
Î I mat Zirkumflex î i mat Zirkumflex
Ï I mat Trema ï i mat Trema
Ī I mat Macron ī i mat Macron
Ñ N mat Tilde ñ n mat Tilde
Ò O mat Gravis ò o mat Gravis
Ó O mat Akut ó o mat Akut
Ô O mat Zirkumflex ô o mat Zirkumflex
Õ O mat Tilde õ o mat Tilde
Ö O mat Ëmlaut ö o mat Ëmlaut
Ø O mat Schiifstréch ø o mat Schiifstréch
Ō O mat Macron ō o mat Macron
Œ OE-Ligatur œ oe-Ligatur
Ù U mat Gravis ù u mat Gravis
Ú U mit Akut ú u mit Akut
Û U mat Zirkumflex û u mat Zirkumflex
Ũ U mat Tilde ũ u mat Tilde
Ü U mat Umlaut ü u mat Umlaut
Ū U mat Macron ū u mat Macron
Ÿ Y mat Diärese ÿ y mat Diärese

Mathematesche Zeechen[änneren | Quelltext änneren]

Fir kuerz mathematesch Formelen an engem Text stinn déi folgend Sonnerzeechen zur Verfügung. Variabele solle schiif geschriwwe ginn, also x ∈ A. Ofleedunge sollen net mat dem Akutaccent, mä folgendermoosse geschriwwe ginn:

Resultat Wat Dir schreift
f′ ''f′''
Falls en Eidelzeechen duerno kënnt, ass och ''f' '' méiglech.
f' bzw. f'\ mat Hëllef vun Hëllef:TeX: <math>f'</math>

Potenze kann ee mam <sup></sup>-Tag maachen, also ''a''<sup>4</sup> fir a4.

Komplizéiert mathematesch Formele sollten am TeX geschriwwe ginn. Kuckt dofir Hëllef:TeX.

Zeechen Wat Dir schreift
∫ ∑ ∏ √ − ± ∞ &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;
⋅ × · ÷ ⁄ ∂ ′ ″ &sdot; &times; &middot; &divide; &frasl; &part; &prime; &Prime;
∇ ‰ ° ∴ ℵ ø &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇ &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;
¬ ∧ ∨ ∃ ∀ &not; &and; &or; &exist; &forall;
⇒ ⇔ ⇐ → ↔ ← &rArr; &hArr; &lArr; &rarr; &harr; &larr;
⇑ ⇓ ↑ ↓ &uArr; &dArr; &uarr; &darr;
α β γ δ ε ζ &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;
η θ ι κ λ μ ν &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;
ξ ο π ρ σ ς &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;
τ υ φ χ ψ ω &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;
Γ Δ Θ Λ Ξ Π &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;
Σ Φ Ψ Ω &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega;

Unicode huet folgend Zeeche fir héich- an déifgestallten Zifferen a Symboler. Wëll dat awer bei verschiddene Browseren zu Problemer féiert, sollen si nëmmen an Ausnahmefäll benotzt ginn. Ausnahm: Déi héichgestallten Zifferen 1, 2 an 3 (¹ ² ³), zum Beispill zur Duerstellung vun Eenheete wéi .

Héichstellung
⁰ ⁱ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁺ ⁻ ⁼ ⁽ ⁾ ⁿ &#8304; &#8305; &#185; &#178; &#179; &#8308; &#8309; &#8310; &#8311; &#8312; &#8313; &#8314; &#8315; &#8316; &#8317; &#8318; &#8319;
Déifstellung
₀ ₁ ₂ ₃ ₄ ₅ ₆ ₇ ₈ ₉ ₊ ₋ ₌ ₍ ₎ &#8320; &#8321; &#8322; &#8323; &#8324; &#8325; &#8326; &#8327; &#8328; &#8329; &#8330; &#8331; &#8332; &#8333; &#8334;

Sonnerzeechen a Friemsproochen[änneren | Quelltext änneren]

Bei internationalen Artikelen ass et op der lëtzebuergescher Wikipedia erwënscht, de jeeweilege Begrëff a senger Originalschreifweis ze benotzen, ausser et ass eng netlaténgesch Schrëft. Allerdéngs soll an dësem zweete Fall dann den Numm an Originalschrëft a Klameren am Artikel stoen. D'Benotzung vu Sonnerzeechen am Artikelnumm regelen d'Wikipedia:Nummkonventiounen.

Egyptesch Hieroglyphen[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt Hieroglyphen.

Esperanto[änneren | Quelltext änneren]

Ĉ C mat Zirkumflex ĉ c mat Zirkumflex
Ĝ G mat Zirkumflex ĝ g mat Zirkumflex
Ĥ H mat Zirkumflex ĥ h mat Zirkumflex
Ĵ J mat Zirkumflex ĵ j mat Zirkumflex
Ŝ S mat Zirkumflex ŝ s mat Zirkumflex
Ŭ U mat Breve ŭ u mat Breve

Estnesch[änneren | Quelltext änneren]

Ä A mat Ëmlaut ä a mat Ëmlaut
Ö O mat Ëmlaut ö o mat Ëmlaut
Õ O mat Tilde õ o mat Tilde
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ü U mat Ëmlaut ü u mat Ëmlaut
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek

Bemierkung: Š,š an Ž,ž nëmmen a Wierder, déi aus anere Sprooche kommen.

Griichesch[änneren | Quelltext änneren]

Α α Alpha
Ά ά betounten Alpha
Β β Beta
Γ γ Gamma
Δ δ Delta
Ε ε Epsilon
Έ έ betounten Epsilon
Ζ ζ Zeta
Η η Eta
Ή ή betounten Eta
Θ θ Theta \vartheta
Ι ι Iota
Ί ί betounte Iota
Ϊ ϊ Iota mat Trema
  ΐ betounte Iota mat Trema
Κ κ Kappa
Λ λ Lambda
Μ μ My
Ν ν Ny
Ξ ξ Xi
Ο (net däitschen O!) ο (net däitschen o!) Omikron
Ό ό betounten Omikron
Π π Pi
Ρ ρ Rho
Σ σ Sigma
  ς Schlusssigma
Τ τ Tau
Υ υ Ypsilon
Ϋ ϋ Ypsilon mat Trema
Ύ ύ betounten Ypsilon
  ΰ betounten Ypsilon mat Trema
Φ φ Phi \phi  \varphi
Χ χ Chi
Ψ ψ Psi
Ω ω Omega
Ώ ώ betounten Omega
   ; griichescht Fragezeechen (kee Semikolon!)
  · Kolon (griicheschen Héichpunkt)

Eng komplett Tabell vun alle polytonesche Schrëftzeeche fannt Dir am Artikel Polytonesch Orthographie.

Hebräesch[änneren | Quelltext änneren]

א Aleph
ב Beth
ג Gimel
ד Daleth
ה He
ו Waw
ז Zajin
ח Chet
ט Tet
י Jod
ך Schluss-Kaph
כ Kaph
ל Lamed
ם Schluss-Mem
מ Mem
ן Schluss-Nun
נ Nun
ס Samech
ע Ajin
ף Schluss-Pe
פ Pe
ץ Schluss-Tzade
צ Tzade
ק Koph
ר Resch
ש Sin / Schin
ת Taw

Islännesch[änneren | Quelltext änneren]

Klenge Bustaw Grousse Bustaw Numm
ð Ð Eth (net ze verwiessele mam kroateschen D)
þ Þ Thorn
æ Æ A-E-Ligatur

Serbesch / Kroatesch / Bosnesch[änneren | Quelltext änneren]

Č C mat Hatschek č c mat Hatschek
Ć C mat Akut ć c mat Akut
Đ D mat Querstrech (ka bei typograph. Problemer och duerch Dj ersat ginn)

net ze verwiessle mam islänneschen Eth

đ d mat Querstrech (ka bei typograph. Problemer och duerch dj ersat ginn)
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek

Lettesch[änneren | Quelltext änneren]

Ā A mat Macron ā a mat Macron
Č C mat Hatschek č c mat Hatschek
Ē E mat Macron ē e mit Macron
Ģ G mat Cedille ģ g mat Cedille
Ī I mat Macron ī i mat Macron
Ķ K mat Cedille ķ k mat Cedille
Ļ L mat Cedille ļ l mat Cedille
Ņ N mat Cedille ņ n mat Cedille
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ū U mat Macron ū u mat Macron
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek

Litauesch[änneren | Quelltext änneren]

Ą A mat Ogonek ą a mat Ogonek
Č C mat Hatschek č c mat Hatschek
Ė E mat Punkt ė e mat Punkt
Ę E mat Ogonek ę e mat Ogonek
Į I mat Ogonek į i mat Ogonek
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ū U mat Macron ū u mat Macron
Ų U mat Ogonek ų u mat Ogonek
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek

Lëtzebuergesch[änneren | Quelltext änneren]

Ä A mat Trema ä a mat Trema
Ë E mat Trema ë e mat Trema
É E mat Akut é e mat Akut

Hollännesch[änneren | Quelltext änneren]

É E mat Akut é e mat Akut
Ë E mat Trema ë e mat Trema
Ï I mat Trema ï i mat Trema
IJ IJ-Ligatur ij ij-Ligatur
Ó O mat Akut ó o mat Akut
Ÿ Y mat Trema) ÿ y mat Trema)

Anmerkung: Heindso gëtt en Ÿ oder Y amplaz vum IJ geschriwwen, bzw. ÿ oder y amplaz ij, well en ij a ville Schreifschrëfte wéi en ÿ ausgesäit. Déi zwou Y-Varianten gëtt et an der hollännescher Sprooch eigentlech net, ausser a Friemwierder. Beim Feele vu béide Ligaturen IJ an ij kann IJ an ij dës ersetzen (awer net Ij!) wat virun allem am flammänneschen Deel vun der Belsch geschitt.

Polnesch[änneren | Quelltext änneren]

Ą A mat Ogonek ą a mat Ogonek
Ć C mat Akut ć c mat Akut
Ę E mat Ogonek ę e mat Ogonek
Ł L mat Stréch ł l mat Stréch
Ń N mat Akut ń n mat Akut
Ó O mat Akut ó o mat Akut
Ś S mat Akut ś s mat Akut
Ź Z mat Akut ź z mat Akut
Ż Z mat Punkt ż z mat Punkt

Rumänesch[änneren | Quelltext änneren]

Z. Bezeechnung Z. Bezeechnung
lénkst Uféierungszeechen rietst Uféierungszeechen
« lénkst Uféierungszeechen2  » rietst Uféierungszeechen2
- Bindestrich Gedankestrich
Ă A mat Breve ă a mat Breve
 A mat Zirkumflex â a mat Zirkumflex
Î I mat Zirkumflex î i mat Zirkumflex
Ș S mat Komma ënnen ș s mat Komma ënnen
Ț T mat Komma ënnen ț t mat Komma ënnen

Bemierkung: Heefed fëtt amplaz vun de leschte véier Zeeche mat Kommata (fälschlecherweis) d'Versioun mat der Cedille benotzt (sou z. B. och op der rumänescher Wikipedia)

Z. Bezeechnung Z. Bezeechnung
Ş S mat Cedille ş s mat Cedille
Ţ T mat Cedille ţ t mat Cedille

Dat läit wuel dodrunner, datt et bei der Versiou mat der Cedille manner Duerstellungsproblemer gëtt, well verschidden Zeechesätz d'Zeeche mat Kommata net hunn. Well sech d'Zeechen typographesch nëmmen e wéineg ënnerscheeden, schéngt d'Benotzung mat der Cedille ze vertrieden ze sinn, d'Nodeeler bei der Benotzung vu falschen (net Unicode-konformen) Zeechen z. B. fir d'Sich si méi schlëmm.

Slowakesch[änneren | Quelltext änneren]

Á A mat dĺžeň á a mat dĺžeň
Ä A mat Ëmlaut ä a mat Ëmlaut
Č C mat mäkčeň č c mat mäkčeň
Ď D mat mäkčeň ď d mat mäkčeň
É E mat dĺžeň é e mat dĺžeň
Í I mat dĺžeň í i mat dĺžeň
Ľ L mat mäkčeň ľ l mat mäkčeň
Ĺ L mat dĺžeň ĺ l mat dĺžeň
Ň N mat mäkčeň ň n mat mäkčeň
Ó O mat dĺžeň ó o mat dĺžeň
Ô O mat Zirkumflex ô o mat Zirkumflex
Ŕ R mat dĺžeň ŕ r mat dĺžeň
Š S mat mäkčeň š s mat mäkčeň
Ť T mat mäkčeň ť t mat mäkčeň
Ú U mat dĺžeň ú u mat dĺžeň
Ý Y mat dĺžeň ý y mat dĺžeň
Ž Z mat mäkčeň ž z mat mäkčeň

Slowenesch[änneren | Quelltext änneren]

Č C mat Hatschek č c mat Hatschek
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek

Tschechesch[änneren | Quelltext änneren]

Á A mat Akut á a mat Akut
Č C mat Hatschek č c mat Hatschek
Ď D mat Hatschek ď d mat Hatschek
É E mat Akut é e mat Akut
Ě E mat Hatschek; ni um Ufank vun engem Wuert ě e mat Hatschek; ni um Ufank vun engem Wuert
Í I mat Akut í i mat Akut
Ň N mat Hatschek ň n mat Hatschek
Ó O mat Akut ó o mat Akut
Ř R mat Hatschek ř r mat Hatschek
Š S mat Hatschek š s mat Hatschek
Ť T mat Hatschek ť t mat Hatschek
Ú U mat Akut; nëmmen um Ufank vun engem Wuert *) ú u mat Akut; nëmmen um Ufank vun engem Wuert *)
Ů U mat Krouzek; ni um Ufank vun engem Wuert ů u mat Krouzek; ni um Ufank vun engem Wuert
Ý Y mat Akut ý y mat Akut
Ž Z mat Hatschek ž z mat Hatschek
     *) Ausnahm: no Präfixen a bei zesummegesate Wierder

Turksproochen[änneren | Quelltext änneren]

 A mat Zirkumflex(ia) â a mat Zirkumflex(ia)
C C ausgeschwat "dsch" c c ausgeschwat "dsch"
Ç C mat Cedille(tsch) ç c mat Cedille(tsch)
Ə Ä ausgeschwat (nëmmen azeri) ə ä ausgeschwat (nëmmen azeri)
Ğ G mat Breve(laanggezunn) ğ g mat Breve(laanggezunn)
Î I mat Zirkumflex(yı) î i mat Zirkumflex(yı)
İ I mat Punkt i i
I I ı i ouni Punkt
Ö O mat Trema ö o mat Trema
Q K ausgeschwat (nëmmen azeri) q k ausgeschwat (nëmmen azeri)
Ş S mat Cedille(sch) ş s mat Cedille(sch)
Û U mat Zirkumflex û u mat Zirkumflex
Ü U mat Trema ü u mat Trema
X H ausgeschwat (nëmmen azeri) x h ausgeschwat (nëmmen azeri)

Ungaresch[änneren | Quelltext änneren]

Á A mat Akut á a mat Akut
É E mat Akut é e mat Akut
Í I mat Akut í i mat Akut
Ó O mat Akut ó o mat Akut
Ö O mat Ëmlaut ö o mat Ëmlaut
Ő O mat Duebelakut ő o mat Duebelakut
Ú U mat Akut ú u mat Akut
Ü U mat Ëmlaut ü u mat Ëmlaut
Ű U mat Duebelakut ű u mat Duebelakut

Tastaturdreiwer[änneren | Quelltext änneren]

Fir méiglechst vill vun den hei beschriwwene Sonnerzeechen direkt mat der Tastatur kënnen anzeginn, muss ënner Linux a BSD an der X11 Konfiguratiounsdatei d'Optioun nodeadkeys auskommentéiert ginn.

Fir Windows gëtt et de Keyboard Layout Creator vu Microsoft, fir verschidden Tastaturdreiwer z'erstellen. Soueen Dreiwer fir vill europäesch Sonnerzeeche gëtt et vun Darinka an Holger von Rauch [1].

Weiderhi gëtt et de Programm Keyman vun Tavultesoft (fräi fir den netkommerzielle Gebrauch) wou et och scho fäerdeg Tastaturdreiwer gëtt, zum Beispill den German Extended Unicode Keyboard vum Lukas Pietsch [2].

Linken[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Ofkierzung: WP:SZ