Dione (Mound)

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
IV Dione
Dione, Mosaikbild vun der Raumsond Cassini,opgeholl den 11. Oktober 2005 beim Laanschtfluch vun der Sond;Distanz am Beräich vun 27.180 bis 55.280 km.
Dione, Mosaikbild vun der Raumsond Cassini,
opgeholl den 11. Oktober 2005 beim Laanschtfluch vun der Sond;
Distanz am Beräich vun 27.180 bis 55.280 km
.
Zentralkierper Saturn
Eegenschafte vum Orbit
Grouss Hallefachs 377.420 km
Periapsis 376.580 km
Apoapsis 378.260 km
Exzentrizitéit 0,00223
Ëmlafzäit 2,737 Deeg
Ëmlafvitess 10,03 km/s
Inklinatioun 0,02°
Physikalesch Donnéeën
Mëttleren Duerchmiesser   (1123,4 ± 0.9)
1127,6 × 1122 × 1120,6 km
Mass  1,096 × 1021 kg
Dicht  (1,476 ± 0,004) g/cm3
Gravitatioun
op der Uewerfläch
 
 ? m/s2
Albedo  0,55
Visuell Magnitude 10,4 mag
Entdeckung
Entdecker  Giovanni Domenico Cassini
Entdeckungsdatum  21. Mäerz 1684

Den Dione (oder Saturn IV) ass ee vun de grousse Mounde vum Planéit Saturn. Et ass en Äismound mat engem mëttleren Duerchmiesser vun 1.118 km.

Entdeckung[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione gouf den 21. Mäerz 1684 vum Giovanni Domenico Cassini entdeckt.

De Mound no der Titanin Dione, der Mamm vun der Aphrodite, aus der griichescher Mythologie genannt. Den Numm Dione souwéi dee vu weider siwe Saturnmounde gouf vum Wilhelm Herschel, dem Jong vum Astronom John Herschel, an enger 1847 Publikatioun „Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope“ virgeschloen.

Bunneegenschaften[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione kreest an 2,737 Deeg op enger mëttlerer Distanz vun 377.420 km ëm de Saturn. D'Bunn huet eng Exzentrizitéit vun 0,0022 a steet 0,02° schréi zum Equatorplang vum Saturn.

De Mound Helene kreest op derselwechter Distanz ëm de Saturn a leeft dem Mound Dione op engem Wénkelofstand vu 60° am féierenden Lagrangepunkt, L4 viraus. Am folgende Lagrangepunkt L5 leeft de Mound Polydeuces dem Dione am Wénkelofstand vu 60° hannendrun. Den Dione ass an enger 2:1-Bunnresonanz mam Saturnmound Enceladus.

Den Dione rotéiert a 65 Stonnen an 41 Minutten ëm seng eegen Achs an huet domat, wéi eisen Äerdmound, eng gebonne Rotatioun. D'Rotatiounsachs steet 0,006° schréi zu der Ekliptik.

Opbau a physikalesch Eegenschaften[änneren | Quelltext änneren]

De Saturnmound Dione, opgeholl vun der Raumsond Cassini aus 39.000 km Héicht (11. Oktober 2005)

De Mound ass haaptsächlech aus Waasseräis zesummegesat. Mat 1,47 g/cm3 huet hien déi véiertgréisst Dicht vun alle Saturnmounde (iwwertraff nëmme vum Mound Enceladus, Phoebe an Titan, deem seng Dicht duerch gravitativ Kompressioun erhéicht gëtt). An hirem Kär mussen dofir méi grouss Deeler un dichterem Material sinn, z. B. Silikatgestengs. D'Albedo ass 0,55, dat heescht 55 % vum afalende Sonneliicht ginn reflektéiert. Am Verglach zu de Mounden Tethys an Enceladus ass hir Uewerfläch relativ däischter. D'Uewerflächentemperatur ass −187 °C.

Ënnersich duerch d'Raumsond Cassini deiten drop hin, datt den Dione ähnlech wéi den Enceladus eng Schicht aus flëssegem Material ënnert der Uewerfläch kënnt hunn. Verzerrungen vun der Kutscht ënner der Gebiergsketten Janiculum Dorsa weisen op eng bannenzeg Erwiermung a jéngster Zäit.[1]

Uewerfläch[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione huet eng Uewerfläch vun 3,93 Mio. km², wat ongeféirr der duebelter Gréisst vu Mexiko oder der eeleftfacher Gréisst vun Däitschland entsprécht. Den Dione gläicht a senger Zesummesetzung, Albedo an de Strukturen op hirer Uewerfläch dem Saturnmound Rhea. Béid Mounde hunn ënnerschiddlech Hemisphären. Op der folgender Hemisphär vun Dione sinn e Netzwierk vun helle Sträifen op enger donklen Uewerfläch an Impaktkrater ze gesinn. D'Sträifen iwwerdecken d'Krater, wat dorop hiweist, datt si méi jonk sinn. Déi féierend Hemisphär ass staark verkratert an huet heng gréisser Hellegkeetsënnerscheeder. Wouhir déi hell Sträifen kommen, ass net ganz gekläert. Si kënnte vun Eruptiounen laanscht d'Rësser staamen a sech als dënn Oflagerung aus Äis oder Stëbs ofgesat hunn.

Krater a Bierger[änneren | Quelltext änneren]

Uewerfläch vum Mound Dione

Verschidden Impaktkrateren hunn Zentralbierger, sou wéi se fir den Äerdmound oder de Planéit Merkur typesch sinn. Siichtlech huet déi dënn Äiskuuscht vum Mound Dione iwwer geologesch Zäiträim ewech net an dem Moossstaf noginn wéi um Jupitermound Kallisto, wou esou Strukturen bal ganz platt sinn.

Et gëtt ugeholl, datt den Dione an der Fréizäit vu senger Entwécklung geologesch aktiv war. Duerch Prozesser wéi de Kryovulkanismus (Kale Vulkanismus) gouf en Deel vu senger Uewerfläch erneiert, woubäi déi observéiert Sträifemusteren zréckbliwwe sinn. Nom Réckgank vun der Aktivitéit gouf déi féierend Hemisphär duerch Aschléi vun Asteroide verännert, deenen hir Krateren d'Sträifemuster bal ganz ausgeläscht hunn.

Op der Uewerfläch vum Dione sinn staark verkratert Regiounen a Plateauen mat nëmme wéinege Krateren ze gesinn. Déi éischtgenannte Regioune hu vill Kratere mat Duerchmiessern vu méi wéi 100 km, d'Plateauen sinn mat Krateren vu manner wéi 30 km Duerchmiesser iwwerzunn. Etlech Flächen sinn ganz staark verkratert, aner nees bal guer net. Dobäi si staark verkratert Regiounen op dem folgenden, schwaach verkraterte Plang op der féierenden Hemisphär ze gesinn. Dat ass eigentlech genee de Géigendeel vun deem, wat d'Wëssenschaftler erwaart haten. Den Astronom a Planéitegeologe Shoemaker hat e Modell entwéckelt, dat d'Verkraterung vu Mounde mat gebonnener Rotatioun beschreift.[2] Deemno sinn déi meescht Krateren op de féirenden, déi mannste Krater op der folgender Hemisphär vun engem Mound ze fannen. Am Fall vum Dione schéngt de Mound während der Phas vum groussen Asteroidenbombardement genee entgéintgesat orientéiert gewierscht ze sinn. Well den Dione relativ kleng ass, ka schonn een Impaktevenement, deen e 35 km grousse Krater hannerléisst, d'Rotatioun vum Mound stéieren. Well den Dione vill esou grouss Krateren huet, kënnt d'Rotatioun während der Phas vum intensive Bombardement méi dacks gestéiert gi sinn. D'Verdeelung vun de Krater an déi héich Albedo op der féierender Hemisphär weisen drop hin, datt de Mound zanter etleche Milliarde Joer déi häiteg Orientéierung bäibehalen huet.

Dee mat Ofstand gréisste Krater mam Numm "Evander" huet en Duerchmiesser vun 350 km a läit am Süde vum ofgedréiten Deel vun der féierenden Saturnhemisphär.[3]

Atmosphär[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione huet eng Atmosphär aus ioniséierten Sauerstoffatomen, déi mat 90.000 Ionen pro Kubikmeter sou dënn ass wéi d'Äerdatmosphär an enger Héicht vu 480 km.[4][5]

Ozean[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione kéint, ähnlech wéi den Enceladus, ënner hirer décker Äisschicht e flëssegen Ozean hunn, wourop magnéitesch Miessunge vun der Raumsond Cassini hindeiten. E weidert Indiz fir flëssegt Waasser ass déi equatorial Biergketten Janiculum Dorsa, däeren Gewiicht d'Kuuscht vum Mound ëm bis zu 500 Meter erof fält. D'Äiskuuscht muss dofir fréier méi waarm gewierscht sinn, wat sech am beschten mat der Hypothese vun engem subglazialen Ozean (zum Zäitpunkt vun der Biergkettegenesis) erkläre léisst.[1]

Observatioun[änneren | Quelltext änneren]

Den Dione huet eng visuell Magnitude vun 10,4m an ass domat, vun der Äerd aus gesinn, ee vun den hellste Saturnmounde. Fir hien z'observéieren brauch een allerdéngs en Teleskop mat enger Objektivëffnung vun op mannst 10 cm.

De 14. Dezember 2004 hat d'Raumsond Cassini-Huygens den Dione fir d'éischt op enger Distanz vun 83.000 km passéiert. Den 11. Oktober 2005 koum d'Sond bis op 500 Kilometer erun.

Den 12. Dezember 2011 ass de Cassini op enger Distanz vun 99 km beim Mound Dione laanscht geflunn. Dee nächste Rendezvous war den 28. Mäerz 2012 op enger Distanz vun zirka 44.000 km.[6].

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Saturn 01.svg Portal Astronomie

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Dione (Mond) – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[Quelltext änneren]

  1. 1,0 1,1 Verbuergenen Ozean och op Saturnmound Dione? op astronews.com
  2. Shoemaker, E. M.; and Wolfe, R. F.; Cratering time scales for the Galilean satellites, in Morrison, D., editor; Satellites of Jupiter, University of Arizona Press, Tucson (AZ) (1982), pp. 277-339
  3. Dione im Gazetteer of Planetary Nomenclature der IAU (WGPSN)/USGS; gekuckt de 25. September 2016.
  4. Jia-Rui C. Cook: Cassini Detects Hint of Fresh Air at Dione, Jet Propulsion Laboratory, Datum: 2. März 2012, gekuckt de: 4. Mäerz 2012.
  5. R. L. Tokar, R. E. Johnson, M. F. Thomsen, et alt. : Detection of exospheric O2+ at Saturn's moon Dione. In: Geophysical Research Lettwers. (Geophys. Res. Lett.) Vol. 39, 2012, L03105, S. 7, Volltext online.
  6. Ralph-Mirko Richter: Cassini entdeckt dënn Atmosphär ëm de Mound Dione. In: Raumfahrer.net, 4. Mäerz 2012, gekuckt de 7. Mäerz 2012

[1]

  1. Cassini: An Extract of the Journal Des Scavans. of April 22 st. N. 1686. Giving an Account of Two New Satellites of Saturn, Discovered Lately by Mr. Cassini at the Royal Observatory at Paris. Phil. Trans. 1686 16:79–85; (Volltext)