Tora

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Tora Schrëftrull, op fir d'ëffentlecht Liesen an der Synagog

D'Tora ass de Grondstee vum jiddesche Glawen, deen an de fënnef Bicher vum Moses geschriwwe steet. Si gëtt och nach Pentateuch genannt. De Begrëff "Tora" kënnt aus dem Hebräeschen an heescht sou vill wéi eng Léier, eng Ënnerweisung an d'Gesetz fir déi Gleeweg. D'Tora ass den éischten Deel aus der Tanach, der hebräescher Bibel.

De Pentateuch ass aus eelere Quellen. Dozou kënnt nach eng Paschtouerschrëft, déi zirka 550 viru Christus verfaasst ginn ass. No jiddescher Traditiounen enthält de Pentateuch déi schrëftlech Tora, 613 Geboter a Verbueter (Mizwot). Déi stinn an engem Erzielzesummenhank mat verschiddenen Ereegnesser. An der Tora geet Rieds vun der Schëpfung an der Urzäit vum Abraham, Isaak a Jakob, dem Auszuch aus Egypten, vum Bundesbeschloss um Bierg Sinai mat der Verëffentlechung vun de Gesetzer bis hin zu der Wanderung duerch d'Wüst.

Hierstellung[änneren | Quelltext änneren]

Hautdesdaags ginn d'Torarulle vu spezielle Schreiwer (Sofer) mat Gänsekielen an Tënt ouni Metallzousätz op Pergament geschriwwen. Dëst Pergament gëtt speziell fir deen Zweck an Handaarbecht aus der Haut vu rituell koscheren Déiere gemaach. All Buschtaf huet eng bestëmmte Schreifweis. Dee klengste Feeler mécht déi Rull fir de rituelle Gebrauch onbrauchbar. All futtis Rulle ginn um Kierfecht begruewen.

Historesche Kontext[änneren | Quelltext änneren]

Den Dag wéi d'Tora vu Gott de Mënschen iwwerreecht ginn ass, gëtt als deen Dag bezeechent wéi déi "10 Geboter" Israel iwwerreecht goufen. An där Zäit gëtt dat d'Wëssen als Ginn an Huele bezeechent. D'Huele gëtt deemno als dat bezeechent wat d'Mënschheet vu Gott empfänkt an d'Ginn ass déiselwecht Aktioun nëmmen datt et vu Gott ausgesinn ass. Am Juddentum gëtt d'Tora gläichgesat mam Gesetz. D'Tora gëtt u wat falsch a wat richteg ass.

Bedeitung vun der Tora[änneren | Quelltext änneren]

Och wann am Ufank am Juddentum d'Tora e Grondsaz vun de Gesetzer duergestallt huet soll een net iwwersinn datt weider an der jiddescher Geschicht net méi d'Tora mä den Talmud méi am Interessi vun da rabbischer Grondlag louch. Den Talmud schreift iwwer d'reliounsgesetzlech Diskussioun, déi do als Prinzip vum Juddentum ginn ass.

Opgrond vun der Akzeptéierung an Unhuelung vum Alen Testament an dem Kanon vun der chrëschtlecher Kierch ass och d'Tora indirekt ugeholl ginn, well et en Deel vum Alen Testament duerstellt. Domat gouf natierlech dann och de Glawen un d'Schëpfung, Nächsteléift zum Allgemenggutt der wessentlech-chrëschtlecher Kultur akzeptéiert.

Allerdéngs konnt d'Chrëschtentum, wéinst der selwer gesater Dichotomie vum Gesetz am Evangelium, net dat Verständnes vun der Tora als Gesetzbuch an der westlecher Kultur implantéieren. Dofir iwwerliwwert d'Chrëschtentum dacks en Zerrbild vun der "altestamentlecher" Gesetzlechkeet.

Biller[änneren | Quelltext änneren]