Routverrécklung
Als Routverrécklung elektromagnetesch Wellen gëtt d'Verlängerung vun der gemoossener Wellelängt géigeniwwer der ufanks emittéierter Stralung bezeechent. Den Effekt ass aus der Astronomie bekannt, wou d'Liicht vu wäite Galaxien zum Rout verréckelt erschéngt. Dëst léisst sech duerch eng Analys vun de Spektrallinne moossen.
Dräi Ursaache vun der Routverrécklung mussen ënnerscheet ginn:
- Eng Relativbeweegung vun der Quell zum Observateur (Dopplereffekt)
- Een ënnerschiddleche Gravitatiounspotenzial vun der Quell zum Observateur (Relativitéit)
- Dat expandéiernd Universum tëschent der Quell an dem Observateur (Kosmologie)
[änneren] Relativbeweegung
Wann een Observateur eng Liichtquell, déi sech ewechbeweegt, observéiert, gesäit hien d'Wellenzich vum Liicht mat méi enger klenger Frequenz, also eppes zum rouden Enn vum Spektrum verréckelt. Dësen Effekt vun der Relativbeweegung vum Sender an Empfänger heescht Dopplereffekt. D'Ännerung vun der Frequenz ass proportional zu der Vitesse.
[änneren] Miessmethoden
An der Astronomie gëtt d'Routverrécklung duerch Methode vun der Spektralanalys gemooss; si sinn haut duerch digital amplaz fotografesch Erfaassung vill méi genee ginn. Fir d'Spektrallinne gutt erfaassen ze kënnen, mussen d'Galaxien eng gewësse Mindest-Hellegkeet hunn.
An der Chimie kënne Rotverrécklunge mat dem Mößbauer-Effekt besonnesch genee gemooss ginn, well d'Auspräegung vum Elektronemantel vun engem Molekül op den Energieniveau vu sengen Atomkären zeréckwierkt.
[änneren] Um Spaweck
| Commons: Rotverschiebung – Biller, Videoen oder Audiodateien |
- (de) Licht und Asche des Urknalls (aus: Sterne und Weltraum, Special 2 - Schöpfung ohne Ende, S. 106-117)
