Tangentialvitess

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen

D'Tangentialvitess (och Ëmfangsvitess oder Bunnvitess) ass an der Physik déi Vitess, déi ee Punkt op enger Kreesbunn huet.

Am Géigesaz zu der Wénkelvitess , déi beschreift, a wéi vill Zäit en Objet ee bestëmmte Kreessecteur, also ee Wénkel, ëmronnt, ass d'Tangentialvitess och ofhängeg vum Radius vum Krees. Logesch erfollegt doraus, datt e Punkt op enger Scheif déi sech dréint um Rand méi eng grouss Tangentialvitess huet, wéi ee Punkt deen no beim Mëttelpunkt ass, well e méi eng grouss Streck an derselwechter Zäit zréckleet. Einfach gesot, ass d'Tangentialvitess, déi Vitess, déi e Kierper op der Kreesbunn fir e bestëmmte Wee an enger bestëmmter Zäit huet. D'Tangentialvitess gëtt mat dem Buschtaf bezeechent:

Wann d'Zäitdauer vun enger vollstänneger Ëmronnung vum Krees ass (), sou gëllt:

(Kreesëmfang)

Doraus erfollegt:

Beispill[änneren | Quelltext änneren]

D'Tangentialvitess vun engem Punkt um Equator vun der Äerd:

Den Äerdëmfang ass ongeféier

Eng Plaz um Equator dréint a ronn 24 Stonnen eng Kéier ëm d'Äerdachs (genee: an 23 h 56 min - wéinst dem Ëmlaf ëm d'Sonn).

D'Bunnvitess ass dann

z. B.: Fir d'Stad München, déi bei ronn 48° nërdlech Breet läit, ass d'Vitess mol sou grouss; dat heescht nëmme ronn 1100 km/h.

v = Bunnvitess; t = Zäit; T = Dauer vun enger Ëmdréiung (Periodendauer); s = zréckgeluechte Wee; ω = Wénkelvitess