Tektonik

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Tektonesch Placken

D'Tektonik befaasst sech mam aktuelle Bau vun der Äerdkuuscht an mat hire Bewegungen a Stäerkten. D'Wëssenschaft vun der Tektonik beschreift d'Bewegunge vun de Lithosphär-Placken an déi Kraaft, déi tëscht hinne wierkt, a gëllt bis haut als Grondlag vun der moderner Geologie.

Mechanismus[änneren | Quelltext änneren]

Lithosphär-Placken[änneren | Quelltext änneren]

Déi baussenzeg Schicht vun der Äerd ass d'Lithosphär. Si besteet aus engem Mosaik aus tektonesche Placken déi jeeweils vun der Äerdkuuscht an dem ieweschten Deel vum Äerdmantel gebilt ginn. D'Kontinenter schwammen op dëse Placken, déi sech déi ganzen Zäit ganz lues beweegen. D'Kontinenter bestinn aus décke Kuuschtendeeler, d'Ozeaner hu méi eng dënn Kuuscht.

Kontinentalverschiebung[änneren | Quelltext änneren]

Duerch dës Bewegungen ginn d'Kontinenter ausernee gerappt an nei Mierer entstinn. All d'Äerddeeler wéi se haut sinn, ware fréier een eenzege grousse Kontinent, de Pangäa. D'Placke kënnen awer och d'Kontinenter zesummestoussen. Dobäi entsti Schichte vu Gestengs a gewalteg Biergketten.

Wa Placken zesummestoussen nennt een dat Subduktioun. Dëst geschitt meeschtens dann wou dicht ozeanesch Lithosphär op eng méi liicht kontinental stéisst. Déi ozeanesch daucht ënner déi kontinental Plack an d'Asthenosphär. Dës Schicht vum Äerdmantel ass gliddeg waarm an een Deel vun der Kuuscht schmëlzt. ¨

Wa Placken auserneen driften, meeschtens geschitt dat ënner den Ozeaner, ka flëssegt Gestengs aus dem Mantel eropkommen an der Lithosphär nei Matière bäiginn. Dës Plaze gi Bildungszone genannt, well nei Kuuscht gebilt gëtt.

Placken[änneren | Quelltext änneren]

Déi verschidden Äerdplacken

D'Äerdiwwerläch ass a siwe grouss Plakken opgespléckt. Dëst sinn:

Da gëtt et och nach e puer méi kleng Placken, wéi d'Kokos-Plack, d'Nazca-Plack, Arabesch Plack, Karibesch Plack, Philipinnesch Plack, ...

Naturkatastrophen[änneren | Quelltext änneren]

Duerch d'Zesummespill vun den tektonesche Placken entsti spektakulär Naturspiller op der Welt, wéi z. B. Äerdbiewen oder Vulkanausbrëch. En Äerd- oder Séibiewen kënnen als Folleg och nach Tsunamië mat sech bréngen.