Längtemooss

Ënner enger Längtemooss oder méi genee enger Längtemoosseenheet versteet een eng Moosseenheet fir d'Längt. D'Längtemooss gëtt gebraucht fir d'Längt vun enger Streck oder Linn an enger Dimensioun, oder vun engem Ofstand (Distanz), ze moossen oder unzeginn.

Meter

D'international genormt Grondeenheet vun der Längt ass de Meter.

De Meter ass eng vum internationalen Eenheetesystem festgeluecht gesetzlech Moosseenheet an de meeschte Staaten an eng SI-Basiseenheet. En ass iwwer d'Liichtvitess definéiert a vun him si weider Eenheeten ofgeleet. Duerch d'Prefixe gëtt uginn, mat wat fir engem Facteur de Meter ze multipléizieren ass. D'SI-Prefixe fir méi wéi 10³ gi gewéinlech rar gebraucht.

Verglach

A munneche Fachgebidder a Kulturraim waren – a sinn zum Deel nach haut – weider Eenheeten am Gebrauch, beispillsweis:

Eenheet	Zeechen	Meter	Definitioun	Benotzungszäit		Gebrauchsberäich
				vu	bis
Parsec	pc	030.856.776.000.000.000	Distanz vun engem Stär, deen eng järlech Parallax vu genee enger Bousekonn opweist		haut	Astronomie
Liichtjoer light year	Lj ly lyr	zirka 09.460.528.000.000.000	De Wee deen d'Liicht am Vakuum an engem julianesche Joer zeréckleet		haut	Astronomie
Astronomesch Eenheet engl. Astronomical Unit	AE AU	0149.597.870.691	mëttels Distanz Äerd–Sonn		haut
Rasta (Eenheet)		04.800 04.900	2/3 vun enger geographescher Meil			(germanesch Längtemooss)
Leuge		zirka 02.222				antik gallo-réimesch Längtemooss
Séimeil oder nautesch Meil	sm	01.852	1' Breetendifferenz		haut	Navigatioun
Statute Mile (terrestresch Meil)		01.609,344			haut	USA
Meil engl. Mile	mi	01.482 011.299
Werst		01.066,8				Russland
Kilometer	km	01.000	103 m	1800	haut
Stadion		zirka 0158,5 zirka 0211	600 Fuß			antikt Griicheland
Hektometer	hm	0100	102 m	1800	haut
Sun	sun	00,030 303 030	1/33 m			Japan
Dekameter	dam	010	101 m	1800	haut
Rute	R.	03,7663 04,2951				Preußen Sachsen landwirtschaftlech Längtmooss
Klafter		zirka 01,9	ausgestreckte Männeräerm
Fuedem		zirka 01,8
Meter	m	01	iwwer Liichtvitess am Vakuum	1800	haut
Yard	yd	00,9144	1 yard = 3 feet = 36 inches		haut	USA
Duebelschrëtt		00,8 01,5
Schrëtt		00,71 00,75
Grouss-Ell		zirka 00,52
Ell		zirka 00,45 bis 1,713	regional staark onbestänneg
Span		zirka 00,23	hallef Ell
Fouss engl. foot, feet	ft	00,3048	1 ft = 12 in			Zanter 1980 global Héichtemooss an der Aviatioun (entgéint der SI-Konventioun) fréier um Fouss vum jeeweilege Kinnek gemooss
Dezimeter	dm	00,1	10−1 m	1800	haut
Handbreet		zirka 00,08	1/3 Span
Zoll (engl. inch)	in "	00,0254			haut	USA
Fangerbreet		zirka 00,02	1/4 Handbreet
Deelungseenheet	TE	00,018 00,00508				Schaltschafbau Elektronikbaugruppen
Zentimeter	cm	00,01	10−2 m	1800	haut
Stéch		00,006 666 666 6	2/3 cm			Schongbranche, hep franséische Stéch
Linn Paräisser Linn	'''	00,002 255 8	1/144 vum Paräisser Fouss (32,47 cm)			haut an der Auerentechnik a fir d'Deelung vu Libellen
Millimeter	mm	00,001	10−3 m	1800	haut
Punkt	P p pt	00,000 375 00,000 376 065 00,000 352 778	1/72 in			Dréckerei
Charrière French	CH FR	00,000 333 333 3	1/3 mm			Medizintechnik
milli-inch	mil	00,000 025 4	1000 mil = 1 in			Elektronik, Verwiesselungsgefor mat Mil
Mikrometer	µm	00,000 001	10−6 m	1800	haut
Nanometer	nm	00,000 000 001	10−9 m	1800	haut
Ångström	Å	00,000 000 000 1	10−10 m	1965		Angab vum Atomradius
X-Eenheet		zirka  00,000 000 000 000 1	10−13 m	1925	1965	Röntgen
Planck-Längt	$l_{\rm {P}}$	01,616252 10−35	Grenz vun der widersprochsfräi Brauchbarkeet vun de bekannte Physik-Gesetzer	1930	haut	Stringtheorien, Schläifequantegravitatioun

Legende: SI-Einheiten

Eenheeten déi um Inch (") baséieren, wéi Fouss (ft), Yard asw. (Angloamerikanescht Moosssystem), déi an der Bezéiung zum Meter genormt sinn, gi weider am deegleche Liewen an den USA souwéi generell an der Elektronik gebraucht. D'Wëssenschaft ass schonn längst zum Metreschen Eenheetesystem iwwergangen.

Kuckt och

• Geschicht vu Moossen a Gewiichter
• Al Moossen a Gewiichter
• Metrificatioun
• Meterkonventioun
• Distanzmiessung
• Gréisstenuerdnung (Längt) – Iwwersiicht iwwer Objete verschiddener Ofmiessunge
• Physikalesch Gréisste an hir Eenheete: Flächemooss, Raummooss
• Liichtvitess, Äerdmiessung

Um Spaweck

Commons: Längtemoossen – Biller, Videoen oder Audiodateien