Mount

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

E Mount (vu Mound) ass eng Zäiteenheet an en Deel vun engem Joer.

Allgemeng[änneren | Quelltext änneren]

Jee no Definitioun ass e Mount vun ënnerscheedlecher Dauer:

  • Am allgemenge Gebrauch d'Span vu 4 Wochen.
  • Kalennere gebrauche Méint fir d'Zäitandeelung. Dozou gliddere si eng Zäitspan vun engem Kalennermount engem Mountnumm zou.
    An eisem Kalenner dauert e Mount entweder 28, 29, 30 oder 31 Deeg.
  • E Mount ass am astronomesche Sënn, definéiert durch d'Zäitspan vun engem vollstännegem Ëmlaf vun engem natierlechen Trabant. Am méi enke Sënn bezitt sech de „Mount“ awer nëmmen op den Äerdmound: De Moundmount dauert jee no Definitioun tëscht 27⅓ an 29½ Deeg.
Eng Iwwersiicht iwwer vill Uwendungen gëtt Kategorie:Mount

Grondlage vun der Kalennerrechnung[änneren | Quelltext änneren]

Chinesesch Himmelsscheif mat Mountandeelung, Astronomeschen Zyklus mat 28 Deelungen

Lunatiounen – resp. hir Moyenne, de Synodesche Mount – op der Grondlag vu gläichen Äerdmoundphase maachen d'Grondbausteng vun den éischte Kalenneren, déi Lunar- oder Moundkalenner waren, a spéider deelweis zu Lunisolarkalenner weider entwéckelt goufen. Dës Kalennere sinn och haut nach a villen Deeler vun der Welt am Gebrauch, a beispillsweis de jiddesche Kalenner, den islamesche Kalenner an den traditionelle chinesesche Kalenner bezeechne weiderhin e Phasenduerchlaf vum Äerdmound als Mount. An der Zäit vun engem Sonnejoer leie vill Moundméint, sou datt ee bei der Aféierung vun engem Solar- oder Sonnekalenner d'Längt vun de Méint entspriechend upasse huet missen. Sou eng Bannung vun der Joreslängt un d'Dauer vun engem Äerdëmlaf ronderëm d'Sonn an déi domat verbonnene Trennung vun de Méint vum Moundlaf goufen fir d'éischt am alen Egypten am Joer 238 v. Chr. agefouert. De Julius Caesar huet dëse Kalenner am Joer 46 v. Chr. och fir d'réimesch Republik iwwerholl.

Nieft dësem julianesche Kalenner an dem gregorianesche Kalenner, deen en ofgeléist huet an haut fir déi meescht Mënschen alldeeglech ass, sinn och nach e puer aner Sonnekalenneren am Gebrauch, bei deenen ee (Kalenner-)Mount als e bestëmmten Deel vum Sonnejoer mat enger festgeluechten Zuel vun Deeg definéiert gëtt, beispillsweis de griichesch-orthodoxe Kalenner, de koptesche Kalenner, den zoroastresche Kalenner, den iranesche Kalenner, de Malayalam-Kalenner an och verschidden südasiatesch Kalenner.

Astronomesch Definitiounen[änneren | Quelltext änneren]

De Mount als Period vum Äerdmound op sengem Ëmlaf ëm d'Äerd.

Lunatioun
D'Zäitspan vun engem Neimound zu dem nächsten Neimound. D'Lunatioun ass deen eegentlechen Ulass fir de Mountsbegrëff.
Si schwankt duerch déi komplizéiert Moundbewegung tëscht 29 d 6½h an 29d 20h.

Déi heiten astronomesch Méint beschreiwen Mëttelwäerter, déi dofir op eng Standardepoch (am Moment J2000.0) bezu sinn:

An der Astronomie gëtt allgemeng d'Zäitspan tëscht zwou Widderhuelunge vun engem Ereegnes, dat mat dem Ëmlaf vun engem beliebegen Mound ëm säi Planéit zesummenhänkt, also all vollstännegen Ëmlaf, als Mount bezeechent.

Nimm vun den 12 Méint[änneren | Quelltext änneren]

Lëtzebuergesch anere lëtz. Numm Ofkierzung Däitsch Franséisch Englesch
Januar Haartmount Jan Januar janvier January
Februar Spierkel Feb Februar février February
Mäerz Lenzmount Mäe März mars March
Abrëll Fréileng Abr April avril April
Mee Bléiemount Mee Mai mai May
Juni Broochmount Jun Juni juin June
Juli Heemount Jul Juli juillet July
August Karschnatz Aug August août August
September Hierschtmount Sep September septembre September
Oktober Wäimount Okt Oktober octobre October
November Wantermount Nov November novembre November
Dezember Chrëschtmount Dez Dezember décembre December

Quellen[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Months – Biller, Videoen oder Audiodateien