Kelten

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
 Maximal Ausbreedung vun de Kelten am 3. Jh. v. Chr.
 Ufanksgebitt vun der Hallstattkultur (zirka 750 v. Chr.)
 Ufanksgebitt vun der La-Tène-Kultur (zirka 450 v. Chr.)

Kelten (lat. celtae, galli, gr. keltoi, galatai – déi Daper, déi Edel) ass vun der Antikitéit un e Sammelbegrëff fir Volleksgruppen, déi zanter der Eisenzäit duerch Europa an deelweis doriwwer eraus gezu sinn, an déi als Gemeinsamkeet hir materiell Kultur a charakteristesch Kennzeechen an hirer indogermanescher Sproochegrupp haten. Eng eenzeg Ethnie oder e politesch zesummegeschlossene Grupp waren d'Kelten awer ni.

Den Herodot seet eis, datt d'Griichen zu engem net genee festgehalene Moment dat deemolegt Europa an dräi Kinnekräicher (Zonen) agedeelt hunn: d'Kinnekräicher vun de Kelten, de Germanen an de Skythen, obwuel déi genannt Gruppen ni als homogen Vëlker existéiert hunn, a si déi Bezeechnunge selwer mol guer net kannt hunn, mä hir eenzel Stämm oder Clans no Regiounen, no Lokalitéiten, no Mythen oder no hiren Helde genannt hunn.

Éischt Verbindungselementer vun de sougenannte Kelte fanne sech bei der Hallstattkultur (8. Jh. v. Chr.). Si huet sech an Europa ausgebreet, iwwer d'Gebitt vun den haitege Länner Slowenien, Kroatien, Éisträich, dem nordwestlechen Ungarn, der südwestlecher Slowakei, Tschechien, Süddäitschland, Schwäiz an Ostfrankräich.

Aus der Hallstattkultur ass d'La-Tène-Kultur ervirgaangen (5. Jh. v. Chr.), déi sech séier iwwer hiert Urspronksgebitt eraus verbreet an hir Virgängerkultur verdrängt huet. D'La-Tène-Kultur huet sech duerch Eruewerungen, Kulturinfluenz a Vëlkerwanderungen bis op d'britesch Inselen an a Klengasien ausgebreet. No enger Serie vun Néierlagen an de Galliekricher 58 bis 51 v. Chr. hu sech dunn awer all La-Tène Vëlker de Réimer erginn, bis op déi vun de briteschen Inselen, deenen hir Kultur eréischt am 5. Joerhonnert mat der Evangelisatioun duerch den Hl. Patrick verschwonnen ass.

De Rudolf Pörtner schreift a sengem Buch "Bevor die Römer kamen" folgendes iwwer d'Kelten: "Als Vollek sinn d'Kelte bis op e puer Reschter ënnergaangen, mä hiert Temperament schaimt a brodelt an eis weider. Hir Onrou, hire Liichtfank, hir Erfindungskraaft, hiert musescht Genie, hiren Individualismus, hiert politescht Onverméigen, hir stänneg Roserei, hiren éiwegen Zodi, hir Krichsloscht, hir Freed um gudde Liewen - dat alles mécht bis haut en Deel vum europäesche Wiesen aus!"

Op de Westränner vun de briteschen Inselen an um Wutz vun der Bretagne fanne sech awer och haut nach iwwer eng Millioun Leit déi inselkeltesch Sprooche schwätzen.

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Kelten – Biller, Videoen oder Audiodateien
  • (fr) oppida.org, Premières villes au nord des Alpes, europäesche Projet um Site vun der Universitéit Stroossbuerg
  • (de) kelten-info-bank.de, privat Websäit