Humanismus

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen
Luxembourg road sign diagram A 15.gif Opgepasst: Un dësem Artikel gëtt grad geschafft. Fir Versiounskonflikter ze vermeiden, waart wgl. mat Ären Ännerunge bis dëse Message verschwonnen ass, oder kontaktéiert de Benotzer ({{{1}}}), dee grad dru schafft, op senger Diskussiounssäit.

Wa méi wéi zwéin Deeg näischt um Artikel geännert gouf, ka jiddwereen dru weiderschaffen. Wann der näischt wëllt um Artikel änneren, loosst wgl. d'Schabloun stoen. Wa bannent 6 Stonnen nodeems dës Schabloun an en Artikel gesat gouf, keng valabel Ännerung vum Benotzer gemaach gouf, da kann de Gebrauch vun der Schabloun als onnëtz ugesi ginn a ka vu jiddwerengem réckgängeg gemaach ginn. Bei repetitivem onnëtze Gebrauch kann de Benotzer gespaart ginn.

Humanismus ass ee Begrëff, dee fir eng nei Weltanschauung steet, déi sech d'éischt an der italescher Hallefinsel um Enn vum Mëttelalter manifestéiert huet, ier se sech an aner Géigenden a Länner vun Europa verbreet huet. Den Humanismus ass iwwregens net vun der Renaissance ze trennen, an där d'Wäerter an d'Leeschtunge vun der griichesch-réimescher Antiquitéit (Philosophie, Wëssenschaft, Geschicht, Literatur...) als nei Inspiratiounsquellen oder als Modeller rëmentdeckt goufen. D'Enn vum Mëttelalter an d'Renaissance falen net zoufälleg mat de grousse geographeschen Entdeckungen zesummen (vgl. Christoph Kolumbus, Amerigo Vespucci, Fernao de Magalhaes...).

De Begrëff 'Humanismus' bedeit, datt de Mënsch elo op alle Pläng eng méi zentral Bedeitung an den Iwwerleeunge kritt, an net méi Gott oder d'Liewen nom Dout; wat awer net heescht, datt d'Relioun oder de Glawe komplett vernoléissegt ginn. Mee d'Kierch gëtt elo och als eng mënschlech Institutioun betruecht, an als sollech der Kritik ënnerworf: hire Message, hir Dogmen, hire Muechtusproch..., dat alles gëtt vun Theologen a besonnesch vu Philosophe grëndlech ënner d'Lupp geholl an deelweis widderluecht. Reformgedanke kommen op (vgl. Martin Luther, Jean Calvin...), dat fräit Denken (Libre pensée) entwéckelt sech (vgl. Giordano Bruno), en neit politescht Denken bléit op (vgl. Niccolo Machiavelli, Grotius...). Dës intellektuell Beweegung bréngt mat sech, datt eng nei Konscht (Architektur, Molerei, Skulptur), déi méi op de Mënsch zougeschnidden ass, opbléit, an datt och d'Wëssenschaft (Astronomie, Anatomie, asw.) nieft der Philosophie een neien, desisiven Ulaf kann huelen (vgl. Nikolaus Kopernikus, Galileo Galilei, André Vésale...). D'Klassik an de Rationalismus kënnegen sech un...

Den Humanismus huet mat der Zäit natierlech verschidde Gesiichter entwéckelt. Nieft dem chrëschtlechen Humanismus, dee bis haut weiderlieft (vgl. Jean Guitton, Pierre Frieden...), gëtt et nach déi verschidde Forme vu fräiem Denken an den Atheismus.