Teneriffa

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen
Plang a Lag vun der Insel
Vue vun uewen aus Westnordwest

Teneriffa, spuen. Tenerife, ass déi gréisst vun de Kanareschen Inselen a gehéiert zu Spuenien. D'Insel ass ronn 80 Kilometer laang a bis zu 50 Kilometer breet, si huet eng Fläch vu 2034,38 Quadratkilometern. Op hir liewen 906.854 Awunner. Teneriffa ass Deel vun der Provënz Santa Cruz de Tenerife an d'Haaptstad aa Santa Cruz de Tenerife.

Geographie[änneren | Quelltext änneren]

Teneriffa ass (wéi och déi aner Kanaresch Inselen) eng Vulkaninsel, déi viru ronn zwielef Millioune Joer duerch en Hot Spot am Äerdmantel entstanen ass. Am Zentrum vun der Insel ass eng 12-mol 17 Kilometer grouss Caldera déi Las Cañadas genannt gëtt, an där deen héchste Bierg vu Spuenien, den 3718 Meter héije Pico del Teide steet. D'Insel ass vulkanesch aktiv; tëscht dem Teide-Massiv an den Teno-Bierger koum et zulescht 1706, 1798 an 1909 zu Eruptiounen.

Flora a Fauna[änneren | Quelltext änneren]

Eidechse ronderëm den Teide

Et gëtt eng villfälteg Vegetatioun, wourënner e puer (endemesch) Aarten, wéi d'Kanaresch Kiefer (Pinus canariensis), d'Euphorbia canariensis an de Kanareschen Draachenbam (Dracaena draco). Soss ginn et Planzen, déi et och an Afrika oder Amerika ginn, wéi d'Strelitzia oder d'Schwéiermammszongen.

Et gi relativ wéineg Mamendéieren, déi Europäesch Wëllkaz kënnt um Teide vir, an et gi Kanéngercher, déi ausgewëldert goufen. Vijelaarte ginn et der vill, och do e puer, déi et just op Teneriffa gëtt, wéi den Teydefink oder déi wëll Form vun der Kanarievillercher, de Kanaregirlitz. Och bei den Eidechsen an de Päiperleke ginn et endemiesche Aarten.

Geschicht[änneren | Quelltext änneren]

Wéi och op deenen anere Knareschen Inselen hunn op Teneriffa ursprénglech Guanche gelieft. 1495 hunn d'Spuenier d'Inselen eruewert. An de Joerzéngten a Joerhonnerten duerno krut Teneriffa eng wichteg strategesch Roll fir de Schëffverkéier tëscht Europa an den amerikanesche Kolonien. D'Englänner hu 1657, 1706 a 1797 probéiert, d'Inselen dofir z'erueweren, mä hate kee Succès domat.

1822 gouf Santa Cruz de Tenerife d'Haaptstad vum kanareschen Archipel a blouf dat bis 1927.

1936 huet de Generol Franco vun Teneriffa aus säi Putsch géint d'Republik lancéiert. Teneriffa blouf vum Spuenesche Biergerkrich verschount, ass awer an de Joerzèngten duerno an der Franco-Diktatur wirtschaftlech isoléiert bliwwen. Dat eenzegt, wat exportéiert gouf, ware Banannen. Eréischt mat der Demokratiséierung, Enn vun den 1970er Joren, krut Teneriffa an déi aner Kanaresch Insele méi Autonomie. 1982 roufe s'eng Autonom Regioun.

De 27. Mäerz 1977 sinn um Fluchhafe „Los Rodeos“ zwéin Jumbo-Jette vu KLM a PanAm aneneegekuppt. D'Flijerkatastroph vun Teneriffa ass bis haut mat 583 Doudegen dee gréissten Accident vun der Geschicht vun der Aeronautik.

Ekonomesch spillt haut den Tourismus eng wichteg Roll, nieft der Landwirtschaft. D'Auswierkunge vun der Immobiliekris 2007/2008 si bis haut ze gesinn an ze spieren.

Op Teneriffa ass de Sëtz vum Instituto de Astrofísica de Canarias, engem astrophysikalesche Fuerschungsinstitut, dat e puer Observatoirë bedreift, dorënner, op der Insel selwer, op 2400 m Héicht, den Observatorio del Teide. Dësen ass Deel vum Europäeschen Nordobservatoire.

Kuckeswäerte (Auswiel)[änneren | Quelltext änneren]

Teide, den hellege Bierg vun de Guanchen
Los Roques de García (hei: Roque Chinchado, "stengene Bam")

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Teneriffa – Biller, Videoen oder Audiodateien
Commons: Teneriffa – Biller, Videoen oder Audiodateien