Häerdcheslee

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen
Häerdcheslee: Sandsteeblock mat dem gallo-réimesche Relief
Häerdcheslee: gallo-réimesch Figuren

D'Häerdcheslee ass e Fiels am Bësch Häerdchen (op eelere Kaarten Haertgen), nërdlech vun Allënster an der Gemeng Jonglënster, op deem d'Ëmrësser vun zwou Persounen, déi am Relief agemeesselt sinn, ze gesi sinn. Wëssenschaftler mengen datt et sech dobäi ëm Reschter aus der Zäit vun de Kelten handelt.[1]

Déi lénk Figur ass 2,10 Meter héich, déi Riets 2,0 Meter. Allen zwou hu laang Mäntel un, déi bis iwwer de Knéi ginn. Just bei der lénker Figur ass de Kapp nach erhalen. Si huet an der rietser Hand e staf-fërmegt Attribut, dat iwwer déi riets Schëller bis un de Bord vum Bild geet. Bei der rietser Figur feelt de Kapp, an eventuell Attributer sinn net méi z'erkennen.

Déi zwou Figure goufen traditionnell "de Mann an d'Fra op de Lee" genannt. D' "Fra" gouf fréier och "schro Fra" genannt, well se hirem Mann de Kapp erofgeschloe soll hunn.[2] Fir den Ernest Schneider wier déi méi grouss Figur keng Fra, mä e Mann, an dat, wat als laang Hoer oder Fischi gedeit gouf, eng Kaputz vun enger Zort Mantel, bartocollus genannt, sou datt et sech ëm e Schoulmeeschter a säi Schüler handele kéint.[3]

Hir genee Bedeitung kann nëmme gerode ginn: De Maurice Detten huet uganks vum 19. Joerhonnert eng keltesch Verlobungsszen dra gesinn. De L'Evêque de la Basse-Moûturie féiert den Numm "Häerdcheslee" op d'germanesch Gëttin Hertha zréck.[4] Dës däerft awer kaum am (gallo-réimesche) Lëtzebuerg bekannt gewiescht sinn. Och ass den Numm "Häerdchen" wahrscheinlech einfach en Diminutiv vun "Haard", engem geleefegen Numm fir Bëscher. Fir de Jean Engling war et e keltescht Grafmonument[5], dat den oder déi zwéi Verstuerwe wiest. Dat giff d'Lach uewen um Fiels erkläeren, an deem eng Urn versuergt gouf.

De Victor Hugo ernimmt dëst Monument a sengem "carnet de voyage" vun 1862, d'Joer, wou hie fir d'éischt op Lëtzebuerg komm ass. Hien evokéiert et a sengem Roman "L'homme qui rit" (1869), ouni awer d'Härtcheslee ausdrécklech mam Numm ze nennen.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

  • Hess, J., 1960. Altluxemburger Denkwürdigkeiten. (=Beiträge zur Luxemburger Kultur- und Volkskunde). Luxemburg 1960, S. 20-21.
  • Schleich, A. et al., 2008: Kultureller Wanderweg Godbrange - Altlinster. Kulturkommission der Gemeinde Junglinster, 49 S. (Härdcheslay, S. 16-19). [1]
  • Schleich, A., 2009: Härtcheslay: Geschichtliches über die vorzeitliche Kultstätte Härtcheslay und ihre Umgebung. Commission culturelle de la commune de Junglinster, 5 S. [2]
  • Schneider, E., 1939. Material zu einer archäologischen Felsenkunde des Luxemburger Landes. Luxemburg, 323 S. (Das Felsrelief an der Härtcheslä bei Altlinster, S. 302-306).

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Häerdcheslee – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[Quelltext änneren]

  1. Guedber Pompjeen: "E Spazeiergang duerch d'Haerdchen", 55 Joer Guedber Pompjeen, Nr 2, 1990, S.141.
  2. Hess, S.20.
  3. Ernest Schneider: Material zu einer archäologischen Felsenkunde des Luxemburger Landes.. Luxemburg 1939, zit. n. Hess S.21.
  4. L'Evêque de la Basse-Moûturie: Itinéraire du Luxembourg germanique, ou Voyage historique et pittoresque dans le Grand-Duché, 1844, zit. n. Hess S.20.
  5. Hess, S.20