Asien
| Asien | |
|---|---|
|
| |
|
| |
| Geographie | |
| Geographesch Lag | Ëstlech Hemisphär |
| Besteet aus | Ostasien, Südostasien, Zentralasien, Südasien, Noen Osten, Nordasien, Westasien |
| Fläch | 44.614.500 km² |
| Héchste Punkt | Mount Everest (8.848,86 m) |
| Déifste Punkt | Doudegt Mier (-440,81 m) |
| Demographie | |
| Awunner | 4.977.954.915 (2025) |
| Aner Informatiounen | |
| Genannt no | Asia |
| Zäitzon | UTC+6 |
|
Länner an Asien | |
|
| |
Asien ass den ëstlechen Deel vum Duebelkontinent Eurasien. Et ass dee gréissten a bevëlkerungsräichste Kontinent vun der Äerd a läit op der ëstlecher Hemisphär. Asie bedeckt eng Fläch vu 44.614.500 km² (33,06 % vun der Fläch vun der Welt).
Seng Bevëlkerung huet sech am 20. Joerhonnert bal vervéierfacht a gëtt op 4.977.954.915 Awunner (Stand 2025)[1][2] geschat. Iwwer d'Hallschent vun de Mënsche liewen um asiatesche Kontinent, mä a ganz ënnerschiddlecher Verdeelung. China an Indien zielen zu de bevëlkerungsräichste Staaten op der Äerd.
Geographie
[änneren | Quelltext änneren]Asien ass am Norde vum Arkteschen Ozean, am Oste vum Pazifeschen Ozean an am Süde vum Indeschen Ozean agegrenzt.
Am Weste gëtt et keng kloer geographesch oder geologesch Grenz mat Europa. Déi heefegst Definitioun fir d'Grenz ass (vun Norden no Süden): den Ural, den Ural-Floss, d'Kaspescht Mier, de Kaukasus bzw. de Manytschbaseng, d'Südküst vum Schwaarze Mier, gradewéi de Bosporus, d'Marmaramier an d'Dardanellen. Vum Karamier bis op d'Schwaarzt Mier ass dës Grenz ongeféier 2.700 km laang.
Nërdlech vum Roude Mier ass Asien iwwer d'Sinai-Hallefinsel an den 120 Kilometer breede Suez-Isthmus mat Afrika verbonnen.
Am Nordoste leien d'Festlandmassen vun Asien an Nordamerika op der Beringstrooss just eppes méi wéi 80 km vuneneen ewech. De Malayseschen Archipel am Südoste verbënnt den asiatesche Kontinent mat Australien. De südlechste Punkt ass déi indoneesesch Insel Pamana.
Geschicht
[änneren | Quelltext änneren]Eng Rei Kulturen hunn hir Originnen an Asien, absënns a China, Japan, Indien, am Iran, a Babylonien an an Assyrien am Noen Osten. All d'Weltreliounen hunn hiren Urspronk an Asien.
Asien an Europa verbënnt eng laang Traditioun, sief et duerch Kricher (Alexander de Groussen, d'Perserkricher, d'Kräizzich, d'Invasioune vun den Hunnen an den Tierken, …), Entdeckungsreesen (z. B. Sven Hedin), awer och duerch wichteg Handelsverbindungen, wéi der Seidestrooss.
Asien hat vu jeehier ëmmer grouss Räicher an ass net sou fragmentéiert wéi Europa. Déi chineesesch Kultur huet hir Spueren an der Welt hannerlooss, besonnesch awer an Ostasien (Pabeier, Dréckerei, Kompass, Seid, Parzeläin a villes méi). De Buddhismus huet sech vun Indien aus verbreet. Nordasien (besonnesch Sibirien) war eng laang Zäit praktesch net bewunnt an eréischt wéi d'russescht Räich sech weider ausgedeent huet goufen do méi grouss Stied gegrënnt. Zentralasie war traditionell d'Heemecht vu Steppevëlker (z. B. d'Mongolen), déi fréier eng Bedroung fir Europa duergestallt hunn. Westasie gëtt zënter dem 7. Joerhonnert vum Islam dominéiert an hat e staarken Afloss op Nordafrika.
Bevëlkerung a Sproochen
[änneren | Quelltext änneren]An Asie ginn Honnerte Sprooche geschwat. Zu de wichtege Sproochefamilljen a Sproochegruppen gehéieren absënns:
- Slawesch Sproochen
- Kaukasesch Sproochen
- Semitesch Sproochen
- Iranesch Sproochen
- Oghuzesch Sproochen
- Kipchakesch Sproochen
- Uiguresch Sproochen
- Sibiresch-Türkesch Sproochen
- Sinitesch Sproochen
- Indo-Aresch Sproochen
- Dravidesch Sproochen
- Tibeto-Birmanesch Sproochen
- Tai-Kadai Sproochen
- Austroasiatesch Sproochen
- Koreanesch
- Japanesch-Ryukyu Sproochen
- Malayo-Polyneesesch Sproochen
Politik
[änneren | Quelltext änneren]Wirtschaft
[änneren | Quelltext änneren]Opdeelung
[änneren | Quelltext änneren]Geographesch Opdeelung
[änneren | Quelltext änneren]Et gëtt verschidden Approchë fir eng regional Opdeelung vun Asien. Déi Andeelung hei drënner gëtt ë. a. vun de Vereenten Natiounen (VN) fir statistesch Zwecker benotzt, ouni politesch oder aner Zougehéieregkeeten ze berécksiichtegen.
De VN no ass Asien a sechs Regiounen opgedeelt[3]:
Länner
[änneren | Quelltext änneren]Zum asiatesche Kontinent gehéieren:
- 49 Memberstaate vun de Vereenten Natiounen,
- 1 net-Member (Palestina) deen awer de Statut vun engem Observateur vun de VN (United Nations General Assembly observer) huet,
- 1 Land (Taiwan), deem seng Eegenschaft als Staat ëmstridden ass.
| Nr | Staat oder Territoire | Offizielle Staatsnumm | Regioun | Haaptstad | Fläch [km²][4] | Awunner[5] | Bemierkung |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Islamescht Emirat Afghanistan | Südasien | Kabul | 652.230 | 42.647.492 | ||
| 2 | Republik Armenien | Westasien | Jerewan | 29.743 | 2.973.840 | VN-Member, limitéiert Unerkennung (Pakistan) gëtt politesch a kulturell zu Europa gezielt | |
| 3 | Republik Aserbaidjan | Westasien | Baku | 86.600 | 10.336.577 | ||
| 4 | Kinnekräich Bahrain | Westasien | Manama | 760 | 1.607.049 | ||
| 5 | Volleksrepublik Bangladesch | Südasien | Dhaka | 148.460 | 173.562.364 | ||
| 6 | Kinnekräich Bhutan | Südasien | Thimphu | 38.394 | 791.524 | ||
| 7 | Brunei Darussalam | Südostasien | Bandar Seri Begawan | 5.765 | 462.721 | ||
| 8 | Volleksrepublik China | Ostasien | Peking | 9.596.960 | 1.419.321.278 | VN-Member, limitéiert Unerkennung (vun 11 Staaten net unerkannt: Belize, Eswatini, Guatemala, Haiti, Marshallinseln, Palau, Paraguay, St. Kitts an Nevis, St. Lucia, St. Vincent an d'Grenadinnen, Tuvalu) | |
| 9 | Arabesch Republik Egypten | Westasien | Kairo | 1.001.450 | 116.538.258 | nëmmen d'Sinai-Hallefinsel | |
| 10 | Georgien | Westasien | Tiflis | 69.700 | 3.807.670 | inklusiv Abchasien a Südossetien gëtt politesch a kulturell zu Europa gezielt | |
| 11 | Republik Indien | Südasien | Nei-Delhi | 3.287.263 | 1.450.935.791 | inklusiv Kaschmir | |
| 12 | Republik Indonesien | Südostasien | Nusantara | 1.904.569 | 283.487.931 | ||
| 13 | Republik Irak | Westasien | Bagdad | 438.317 | 46.042.015 | ||
| 14 | Islamesch Republik Iran | Westasien | Teheran | 1.648.195 | 91.567.738 | ||
| 15 | Staat Israel | Westasien | Jerusalem (de facto) | 21.937 | 9.387.021 | inklusiv de Golanhéichten, Ostjerusalem – ouni d'Gazasträif, Westjordanland VN-Member, limitéiert Unerkennung (vun 30 Staaten net unerkannt: Afghanistan, Algerien, Bangladesch, Bolivien, Brunei, Dschibuti, Indonesien, Irak, Iran, Jemen, Katar, Komoren, Kuba, Kuwait, Libanon, Libyen, Malaysia, Malediven, Mali, Mauretanien, Niger, Nordkorea, Oman, Pakistan, Saudi-Arabien, Somalia, Syrien, Tunesien, Venezuela) | |
| 16 | Japan | Ostasien | Tokio | 377.915 | 123.753.041 | ||
| 17 | Republik Jemen | Westasien | Sanaa (de jure) Aden (de facto) |
527.968 | 40.583.164 | ||
| 18 | Haschimitescht Kinnekräich Jordanien | Westasien | Amman | 89.342 | 11.552.876 | ||
| 19 | Kinnekräich Kambodja | Südostasien | Phnom Penh | 181.035 | 17.638.801 | ||
| 20 | Republik Kasachstan | Zentralasien | Astana | 2.724.900 | 20.592.571 | ouni den europäeschen Deel | |
| 21 | Staat Katar | Westasien | Doha | 11.586 | 3.048.423 | ||
| 22 | Kirgisesch Republik | Zentralasien | Bischkek | 199.951 | 7.186.009 | ||
| 23 | Staat Kuwait | Westasien | Kuwait | 17.818 | 4.934.507 | ||
| 24 | Demokratesch Volleksrepublik Laos | Südostasien | Vientiane | 236.800 | 7.769.819 | ||
| 25 | Republik Liberia | Westasien | Monrovia | 111.369 | 5.612.817 | ||
| 26 | Malaysia | Südostasien | Kuala Lumpur (de jure) Putrajaya (de facto) |
329.847 | 35.557.673 | ||
| 27 | Republik Malediven | Südasien | Malé | 298 | 527.799 | ||
| 28 | Mongolei | Ostasien | Ulaanbaatar | 1.564.116 | 3.475.540 | ||
| 29 | Unioun Myanmar | Südostasien | Naypyidaw | 676.578 | 54.500.091 | ||
| 30 | Demokratesch Bundesrepublik Nepal | Südasien | Kathmandu | 147.181 | 29.651.054 | ||
| 31 | Demokratesch Volleksrepublik Korea | Ostasien | Pjöngjang | 120.538 | 26.498.823 | VN-Member, limitéiert Unerkennung (Südkorea) | |
| 32 | Sultanat Oman | Westasien | Maskat | 309.500 | 5.281.538 | ||
| 33 | Islamesch Republik Pakistan | Südasien | Islamabad | 796.095 | 251.269.164 | ouni Asad Kaschmir a Gilgit-Baltistan | |
| – | Staat Palestina | Westasien | Ostjerusalem (de jure) Ramallah (de facto) |
5.860 | 5.495.443 | kee Member vun de VN; vëlkerrechtlech Staatsqualitéit gëtt unerkannt begräift Gazasträif, Westjordanland | |
| 34 | Republik vun de Philippinnen | Südostasien | Manila | 300.000 | 115.843.670 | ||
| 35 | Russesch Federatioun | Nordasien | Moskau | 17.098.242 | 144.820.423 | ouni den europäeschen Deel | |
| 36 | Kinnekräich Saudi-Arabien | Westasien | Riad | 2.149.690 | 33.962.757 | ||
| 37 | Republik Singapur | Südostasien | Singapur | 719 | 5.832.387 | ||
| 38 | Demokratesch Sozialistesch Republik Sri Lanka | Südasien | Sri Jayawardenepura (de jure) Colombo (de facto) |
65.610 | 23.103.565 | ||
| 39 | Republik Korea | Ostasien | Seoul | 99.720 | 51.717.590 | VN-Member, limitéiert Unerkennung (Nordkorea) | |
| 40 | Arabesch Republik Syrien | Westasien | Damaskus | 187.437 | 24.174.628 | inklusiv de Golanhéichten | |
| 41 | Republik Tadjikistan | Zentralasien | Duschanbe | 141.100 | 10.590.927 | ||
| – | Republik China | Ostasien | Taipeh | 35.980 | 23.213.962 | kee Member vun de VN begräift Taiwan, Penghu, Lan Yu, Lü Dao, Kinmen, Matsu, Taiping Dao an Dongsha | |
| 42 | Kinnekräich Thailand | Südostasien | Bangkok | 513.120 | 71.668.011 | ||
| 43 | Republik Tierkei | Westasien | Ankara | 783.562 | 87.473.805 | ouni den europäeschen Deel | |
| 44 | Demokratesch Republik Timor-Leste | Südostasien | Dili | 14.874 | 1.400.638 | ||
| 45 | Turkmenistan | Zentralasien | Aşgabat | 488.100 | 7.494.498 | ||
| 46 | Republik Usbekistan | Zentralasien | Taschkent | 447.400 | 36.361.859 | ||
| 47 | Vereenegt Arabesch Emirater | Westasien | Abu Dhabi | 83.600 | 11.027.129 | ||
| 48 | Sozialistesch Republik Vietnam | Südostasien | Hanoi | 331.070 | 100.987.686 | ||
| 49 | Republik Zypern | Westasien | Nikosia | 5.896 | 1.358.282 | VN-Member, limitéiert Unerkennung (Tierkei) inklusiv Nordzypern gëtt politesch a kulturell zu Europa gezielt |
Um Spaweck
[änneren | Quelltext änneren]| Commons: Asien – Biller, Videoen oder Audiodateien |
Referenzen an Notten
[Quelltext änneren]- ↑ Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.
- ↑ (en) Asia Population 2025. Gekuckt de 5. August 2025.
- ↑ UNSD — Methodology. unstats.un.org (Op der lénker Säit: "Geographic Regions" uklicken). Gekuckt de 05.08.2025.
- ↑ Area - The World Factbook. www.cia.gov Archivéiert de 05.01.2024. Gekuckt de 06.07.2025.
- ↑ (en) World Population Prospects. population.un.org Archivéiert den 10.07.2025. Gekuckt den 21.07.2025. „Stand: Mëtt 2024“
