Spueneschen Tiermchen

Vu Wikipedia
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Spueneschen Tiermchen an der montée de Pfaffenthal, mat Vue op de Pafendall, Clausen an de Kierchbierg.

D'Spuenesch Tiermercher sinn Tourellë vun der Festung Lëtzebuerg. Esou en Tuerm sollt enger Wuecht erméiglechen, viru Wand a Reen geschützt déi baussenzeg Deeler vun der Festung z'iwwerwaachen a sou Spiounen oder Deserteuren z'entdecken.

Ursprong vum Numm[änneren | Quelltext änneren]

Den Ursprong vum Numm „Spueneschen Tiermchen“ ass net eendeiteg gekläert.

Eng éischt Referenz op den Numm fënnt een an engem Schreiwes vum 16. Abrëll 1875 vun der Section historique vum Institut grand-ducal un den deemolege Staatsminister Félix de Blochausen. Dodra gëtt gefrot, datt verschidden Deeler vun der Festung net solle geschleeft ginn, an datt ë. a. zwéi Spuenesch Tiermercher aus historesche Grënn sollen erhale bleiwen[1]. De Begrëff espagnol gëtt awer am selwechten Dokument och fir déi zwéin Tierm am Agank vum Pafendall (Eecherpaart a Sichepaart) gebraucht, obwuel et beluecht ass, datt déi op d'Pläng vum Vauban zréck ginn.

Eng Erklärung fir den Numm zu Lëtzebuerg ass déi, datt d'Tierm zur Zäit vun de Spuenier zu Lëtzebuerg gebaut goufen. Déi Behaaptung steet awer och op wackelege Féiss, well an der däitscher Fachliteratur[2] vu Postenerker, Walltürmchen, Sentinelle, Eskarpenerker an awer och vu spanische Türmchen riets geet, ouni datt awer méi am Detail op den Ursprong vum Numm agaange gëtt.

A Frankräich ginn sou Tiermercher échauguettes (espagnoles) genannt oder, wéinst hirer Form, Pefferbécks (poivrière).

D'Tiermercher[änneren | Quelltext änneren]

Wéi vill där Tiermercher et genee gouf, ass net méi festzestellen. Op Grond vun enger graffer Analyse vu publizéierten historesche Pläng a Fotoen (1700-1867) engersäits a vu kënschtlereschen Duerstellungen (1684-1814) anersäits kann een awer dovun ausgoen, datt et bis zu 43 sou Tiermercher an der Stad gi sinn, wat awer net historesch bewisen ass.

Déi néng, déi een haut nach gesi kann, hunn alleguer en neizäitlechen Daach kritt an e puer vun hinne si ganz nei opgebaut ginn, wat een dorun erkenne kann, datt se mat klenge Steng gebaut sinn an d'Entrée feelt.

Lëscht vun den Tiermercher déi haut nach bestinn[änneren | Quelltext änneren]

Nr Standuert riets/lénks vun der Uelzecht datéiert Koordinaten Foto
1 Virsprong vun der lénkser Hallefbastioun vum Fort Niedergrünewald (Krounwierk) riets 1684-1685 49° 37’ 02.4’’ N 06° 07’ 59.6’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 01 (2).jpg
2 Virsprong vun der rietser Hallefbastioun vum Fort Obergrünewald (Hornwierk) riets 1684-1685 49° 36’ 53.8’’ N 06° 08’ 17.8’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 02.jpg
3 Hannert der Kiel vun der rietser Hallefbastioun vum Fort Obergrünewald riets 1684-1685? 49° 36’ 51.8’’ N 06° 08’ 15.7’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 03.jpg
4 Ënnescht Plattform vum Ravelin Dräi Dauwen (Boulevard Jean Ulveling) lénks 1640 49° 36’ 48.9’’ N 06° 07’ 56.3’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg
5 Nieft den Dräi Tierm (Boulevard Victor Thorn) lénks 1671 49° 36’ 45.6’’ N 06° 08’ 01.3’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 05.jpg
6 Virsprong an der Mëtt vum ënneschte Rempart, lénks vum Bock an tëscht den Dräi Tierm an dem Bastioun vum Schlass (Boulevard Victor Thorn) lénks 1671 49° 36’ 43.7’’ N 06° 08’ 04.6’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 06.jpg
7 Rumm, süd-westlech vum Orth-Tuerm[3] riets 1860 49° 36’ 31.6’’ N 06° 08’ 23.5’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 07 (2).jpg
8 Kiel vum Fort Verluerekascht (Accès vum Boulevard d’Avranches) lénks 1829-1830? 49° 36’ 25.2’’ N 06° 08’ 16.2’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 08 (1).jpg
9 Virsprong vun der rietser Hallefbastioun vum Fort Verluerekascht (Hornwierk) (Eck rue du Laboratoire / Boulevard d’Avranches) lénks 1684-1685 49° 36’ 22.0’’ N 06° 08’ 16.9’’ O Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 09 (1).jpg

D'Nummere bezéien sech op d'Positioun vun den Tiermercher, vun Norden a Richtung Süde gekuckt.

Detailer zu verschiddenen Tiermercher[änneren | Quelltext änneren]

  • D'Tiermercher 1 bis 6 an 9 hunn déi selwecht Gréisst an zylindresch Form;
  • Nummer 1 bis 6 schéngen - ob d'mannst nach deelweis - aus hirem historesche Mauerwierk ze bestoen, d. h. aus grousse Steng, déi méiglecherweis ouni Speis zesummegesat waren;
  • Nummer 7 hat héchstwahrscheinlech zwéi Stäck[3];
  • Den Tiermchen 9 gouf zum Enn vum leschte Joerhonnert mat klenge Steng bal komplett nei gebaut;
  • Den Tuerm 1 gouf an der Nuecht op de 5. Oktober 1941, also kuerz virun der Personenstandsaufnahme am vun Nazidäitschland besate Lëtzebuerg rout-wäiss-blo ugestrach. Den Hubert Baumgarten aus dem Pafendall gouf der Dot beschëllegt a verhaft. Hien ass 1943 am KZ Dachau gestuerwen.

Biller[änneren | Quelltext änneren]

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

  • Bruns, André 2001. „Spuenesch Tiermercher“. Die Postenerker der früheren Festung Luxemburg. S. 107-136 in: Fanfare grand-ducale de Clausen - Livre d'or du 150e anniversaire 1851-2001. 327 S. Imprimerie Saint Paul SA. ISBN 2-87996-941-7. PDF

Quell[änneren | Quelltext änneren]

Quell wou net anescht uginn: Bruns, André „Spuenesch Tiermercher“ an der Literatur

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Spuenesch Tiermercher – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen an Notten[Quelltext änneren]

  1. „La société [Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg] (...) croirait manquer au but de sa mission patriotique si elle n'appelait pas l'attention du Gouvernement sur l'intérêt qu'il y aurait de ne pas procéder à la démolition (...) des échauguettes espagnoles qui flanquent les avant-becs des ouvrages à la descente de Pfaffenthal“
  2. „Festungen: der Wehrbau nach Einführung der Feuerwaffen: systematisches Fachwörterbuch“, 1990, ISBN 3-598-10806-0
  3. 3,0 3,1 Nëmmen nach deelweis erhalen; just de Sockel besteet nach.