Buerg Veianen

Dësen Artikel iwwert eng Buerg oder e Schlass ass eréischt just eng Skizz. Wann der méi iwwer dëst Thema wësst, sidd der häerzlech invitéiert, aus dëse puer Sätz e richtegen Artikel ze schreiwen. Wann dir Hëllef braucht beim Schreiwen, da luusst bis an d'FAQ eran.

Bild 1. D'Veianer Buerg, Juni 2008.

D'Buerg Veianen ass eng Buerganlag zu Veianen am Kanton mam selwechten Numm zu Lëtzebuerg.

Geographie

Bild 2. Veianen op der Ferrariskaart, 1778.

Geographesch Koordinaten: 49° 56’ 6’’ N 06° 12’ 10’’ O

D'Buerg läit um Südrand vun den Ardennen op engem laanggezugene Fielsvirspronk op halwer Héicht tëschent dem enken Ourdall an engem Héichplateau.

Beschreiwung vun der Anlag

D'Buerg selwer ass e Gebaiekomplex dee sech iwwer eng Längt vun 90 m zitt an deen duerch eng Festungsmauer ëmgrenzt ass. Et muss een duerch 4 Paarten goen, éiert een am Bannenhaff bei d'Buerg kënnt. Vun der Buerganlag aus hu sech zwou Rankmaueren ronderëm dee fréiere Stadkär bis erof bei d'Our gezunn (cf. Bild 2), vun deenen gréisser Deeler bis haut erhale sinn.

De Gebaiekomplex haut

Folgend Raimlechkeeten gi bei enger Visite vum Schlass duerchlaf:

Um -1:

• De grousse Keller (eegenen Accès vu baussen)

Um Rez-de-chaussée:

• Waffenhaal
• Ritterstuff
• Archeologesch Krypta
• Ënneschte Niveau vun der Kapell
• Ursprénglech Kichen
• Salle à manger
• Grouss Kichen
• Bur
• Rittersall

Um éischte Stack:

• Bysantinesch Galerie
• Bannenhaff
• Rondgank ronderëm d'Kapell
• Ieweschte Niveau vun der Kapell
• Bankettsall
• Schloofkummer
• Stammbamkummer
• Festsall = Vic-Abens-Sall

Um zweete Stack:

• Charles-Arendt-Sall
• Jean-Pierre-Koltz-Sall

Geschicht

Bild 3. Kofferstéch vum Mathias Merian, 1643.

Bild 4. Lithographie vum Frantz Clément, ~1834.

Bild 5. Lithographie vum Jean-P. Schmit an Nicolas Liez, ~1834.

D'Veianer Buerg gouf vum 11. Jh. un um Site vun engem fréiere réimesche (4. Jh.) a karolingesche (9. Jh.) Kastell opgeriicht.

Am Mëttelalter waren d'Grofe vu Veianen direkt Vasallen vum däitsche Keeser. Duerch e Familljesträit gouf de Philippe I. vu Veianen 1264 Vasall vun de Grofen vu Lëtzebuerg. D'Buerg war bis 1417 d'Staambuerg vun de Grofe vu Veianen, wou se un d'Haus Nassau iwwergaangen ass. D'Grofschaft Veianen hat deemools ongeféier déiselwecht Gréisst wéi dat haitegt Groussherzogtum.

1820 huet de Wëllem I. vun Holland déi bis dohin net zerstéiert Buerg fir 3.200 Gulden un de Veianener Geschäftsmann Wenzel Coster versteet, deen all d'Miwwelen an och de kompletten Daach verkaaft an d'Buerg selwer als Steebroch benotzt huet.

1938 ass d'Buerg op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument agedroe ginn. 1977 ass se a Staatsbesëtz komm a gëtt zënterhier restauréiert.

Chronologie

• 4. Jh.: um Site steet e réimesche Wuechtposten.
• 9. Jh.: um Site steet eng karolingesch Anlag.
• 11. Jh.: héichmëttelalrterlech Bauperiod.
• 1090: den éischte Grof, Bertulf vu Veianen.
• 12. Jh.: zweet Bauphase: klenge Palas.
• Ugangs 13. Jh.: d'Buergkapell an de grousse Palas ginn opgeriicht
• 1417: den éischten Nassauer: Grof Engelbert I. vun Nassau.
• Enn 15. Jh.: Héije vun de Giewelen, Bau vun den héije goteschen Diech.
• Ugangs 17. Jh.: d'Nassauer Haus gëtt opgeriicht.
• 1820: d'Buerg gëtt verkaaft, Ofbroch vun den Diech fir Baumaterial.
• 1885: D'Buerg ass am Besëtz vun der groussherzoglecher Famill.
• 1910/11: Restauratiounen duerch den Architekt Bodo Ebhardt.
• 1966/67: Opriichte vum verwëllfte Waffesall vum klenge Palas.
• 1977: De Groussherzog Jean verkeeft d'Buerg un de Lëtzebuerger Staat.
• Vun 1978 un: D'Buerg gëtt bis haut bestänneg weider opgebaut a restauréiert ënnert der Supervisioun vum Service des sites et monuments.

D'Grofe vu Veianen

• 1090: Bertolphe (comes de Vianne)
• 1096: Gérard Ier de Sponheim (et Vianden?)
• 1124-1150: Frédéric Ier
• 1154-1163: Sigefroid Ier
• 1163-1184: Frédéric II
• 1187-1217: Frédéric III
• 1214-1252: Henri Ier
• 1250-1271: Philippe Ier
• 1278-1307: Godefroid Ier
• 1307-1312: Philippe II
• 1317-1337: Henri II
• 1337-1400: Marie de Vianden
• 1417: Elisabeth de Sponheim-Vianden

D'Veianer Buerg an der Konscht

Literatur

Dat wuel bekanntest Zitat iwwer Veianen a seng Buerg ass aus der Fieder vum Victor Hugo (Discours aux Viandenois, 20.07.1871):

« Aujourd’hui, dans son paysage splendide que viendra visiter un jour toute l’Europe, Vianden se compose de deux choses également consolantes et magnifiques, l’une sinistre, une ruine, l’autre riante, un peuple. »

Kino

Um Site vun der Veianer Buerg gi regelméisseg Kinosfilmer gedréit, zum Deel mat bekannter internationaler Besetzung.

• Shadow of the Vampire (2000)

Panorama vun der Buerg Veianen

Illustratiounen

Historesch Duerstellungen

• 

  Kofferstéch
  Mathias Merian, 1643.

• 

  Lithographie
  F. Clément, ~1834.

• 

  Lithographie
  J.-P. Schmit & N. Liez, ~1834.

• 

  Foto vum Charles Bernhoeft, 1891

Kaarten a Pläng

• 

  Ferrariskaart, 1778.

• 

  Plang vun der Buerg

Fotoe vu baussen

• 

  Vue vum Roomebierg

• 

  Vue vu Westen

• 

  Vue vum Gaalgebierg

• 

  D'Buerg an der Nuecht

• 

  Vue vun der Veianer Schwämm

• 

  Vue vun der Veianer Schwämm

Fotoe vu bannen

• 

  Kamäin am Rittersall

• 

  Bysantinesch Galerie

• 

  Bankettsall

• 

  Vic-Abens-Sall

• 

  Schloofkummer

• 

  Salle à manger

Literatur

• Arendt, Jean-Venceslas-Charles, 1884. Monographie du château de Vianden. Luxembourg : Impr. de la Cour, 1984 [Facsimile vun der Originaleditioun vun 1884].
• Dunan, Marie Elisabeth, 1960. Les châteaux forts du Comté de Luxembourg et les progrès dans leur défense sous Jean l'Aveugle 1309-1346. Publ. de la Section historique 70, Luxembourg.
• Du Fays, Dominique, 1987. La Maison de Vianden : des origines à 1337. 225 p. + XXVII. Thèse Mém. lic. hist. Liège.
• Ebhardt, Bodo, 1939. Der Wehrbau Europas im Mittelalter. Bd. I. Berlin. [Veianen S. 536-537]
• Frantzen-Heger, Gaby, 1998. Die Hofburg Vianden / Grand-Duché de Luxembourg - Domaine de l’Etat luxembourgeois. 40 p. Vianden : Les Amis du Château de Vianden.
• Koltz, Jean-Pierre, 1964. Neue Betrachtungen über die bauliche Entwicklung der Hofburg Vianden. Luxemburger Marienkalender Jg. 83: 38-43.
• Koltz, Jean-Pierre, 1971. Die grossen Restaurationsarbeiten auf Burg Vianden. Die Warte Année 24, n°22 (15.07.): 1 + 4. Luxembourg.
• Koltz, Jean-Pierre, 1972. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. Luxembourg, Impr. Saint-Paul. 46 p. [Tiré-à-part revisé de: Hémecht Jg. 24, Nr. 2]
• Koltz, Jean-Pierre, 1983. Le château-palais de Vianden. Vianden : Les Amis du Château de Vianden, Mersch : Impr. Fr. Faber. (6) p. [photos : Pol Holweck , Jochen Herling] [Traduction en anglais, néerlandais et allemand du texte français, également paru in: Flydoscope : magazine de Luxair]
• Koltz, Jean-Pierre, 1988. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. 2e éd. augmentée, 85 p. Vianden : Amis du château, Luxembourg, Impr. Saint-Paul.
• Krantz, Robert & Norbert Quintus, 1984. Das alte Luxemburg heute : ein kultureller Wegweiser von der Romanik zum Barock 800-1800 (Burgen, Schlösser, Kirchen, Friedhöfe, Dörfer). [layout Sonja Muller ; couv. Marcel Schroeder] Luxembourg : RTL Édition, 271 p.
• Milmeister, Jean, 1968. Le déclin et l’extinction de la Maison de Vianden. Hémecht Jg. 20, H. 1: 39-45.
• Milmeister, Jean, 1969. Les débuts de la Maison de Vianden. Hémecht 21, H. 1: 57-61.
• Milmeister, Jean, 1970. Le Comté de Vianden sous la Maison de Nassau. Hémecht Jg. 22, H. 2: 213-218.
• Milmeister, Jean, & Frank Wilhelm, 2002. Victor Hugo et les châteaux luxembourgeois. Vianden : Maison de Victor Hugo : Ass. des châteaux luxembourgeois. Hémecht Jg. 54, H. 3: 337-367.
• Zimmer, John, [ca. 1998]. Le château de Vianden. Carnets du patrimoine. 79 p. Luxembourg : Musée national d’histoire et d’art : Service des sites et monuments, Luxembourg, Impr. Saint-Paul. [éd. par le Musée national d’histoire et d’art et le Service des sites et monuments nationaux] ; [layout: Isabelle Clees ; composition photogr.: Conny Scheel].
• Zimmer, John, 1996. Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 1: Die archäologisch und bauhistorisch untersuchten Burgen von Befort, Bourscheid, Fels, Luxemburg, Vianden. 442 S. Hrsg.: Les amis de l’ancien château de Beaufort, Les amis du château de Bourscheid, Les amis du château de Larochette, Les amis du château de Vianden. Editions Saint-Paul, Luxembourg. ISBN 2-919883-07-0.
• Zimmer, John, 2010. Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden. Editions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (c.f. Ss. 96-241)

Linken

Kuckt och

• Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Veianen
• Lëscht vun de Buergen a Schlässer am Ourdall

Um Spaweck

• Offiziell Säit vun de Schlassfrënn (de), (fr), (en)
• D'Buerg vu Veianen op der Websäit vum Service des sites et monuments nationaux (fr)

Commons: Buerg Veianen – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen an Notten

Buergen a Schlässer am Ourdall  

Buerg Reiland | Buerg Ouren | Buerg Doosber | Buerg Stolzebuerg | Buerg Falkesteen | Buerg Veianen | Schlass Ruet op der Our