Huergäns

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Huergäns, Krukert
E Krukert
E Krukert
An anere
Sproochen:
de: Kranich
fr: Grue cendrée
Systematik
Räich: Déiereräich
Stamm: Chordata
Klass: Vullen
Uerdnung: Gruiformes
Famill: Gruidae
Gattung: Huergänsen
Aart: Huergäns
Wëssenschaftlechen Numm
Grus grus
(Linnaeus, 1758)
Huergänsen um Zuch.

D'Huergäns, och nach Hoergäns oder Krukert (Grus grus), ass e Vugel aus der Famill vun de Gruidae. D'Aart gehéiert also net zu de Gänsen (Anseridae).

D'Huergänse liewe vum Fréijoer bis an den Hierscht an de Fiichtgebidder an an de Mouere vu Skandinavien, Osteuropa an och groussen Deeler vu Sibirien. Sie friesse Planzen a kleng Déieren. Hir Zuel huet an de leschte Joren zougeholl, sou datt d'Aart haut net a Gefor ass.

Am Hierscht verloossen d'Huergänsen hir Bruttgebidder am Norden a fléien a Gruppen no Süden, wou s'iwwerwanteren. Déi europäesch Huergänsen iwwerwantere virun allem am Süde vu Spuenien, an Nordafrika an zum Deel och südlech vun der Sahara. Zanter enger Rëtsch Joren iwwerwantert och eng Grupp vun hinnen um Lac du Der am Nordoste vu Frankräich.

Am Virfréijoer zéien se dann erëm an ëmgedréinter Richtung an hir Bruttgebidder zréck.

Während dem Zuch forméieren d'Huergänse sech meeschtens zu spektakuläre Gruppen, dacks a Form vun engem V oder enger Eent. Während dem Zuch hale se Kontakt ënnerenee mat engem charakteristesche Ruff, dee wäit ze héieren ass (de lëtzebuergeschen Numm Krukert ass vun deem Ruff ofgeleet).

Beschreiwung[änneren | Quelltext änneren]

D'Huergäns huet besonnesch laang Been an e laangen Hals. Si ass 100–120 cm grouss, mat enger Spaanwäit vun 180–240 cm an engem Kierpergewiicht vu 4 bis 6 kg. D'Fiederkleed ass gréisstendeels gro gehalen, mat engem schwaarz-wäissen Hals. De Schwanz dréit e Putsch schwaarz Fiederen. Uewen um Kapp huet s'eng kleng, plakeg, rout gefierften Hautplaz, déi awer an der fräier Natur kaum ze gesinn ass.

Ernierung[änneren | Quelltext änneren]

D'Huergäns frësst Grieser, Somkären, jonk Planzen an och Insekten, Schleeken a Wierm.

Reproduktioun[änneren | Quelltext änneren]

Déi meescht Koppele bleiwen hiert ganzt Liewen zesummen. D'Huergänse bréien um Buedem. Si bauen hiert Nascht op fiichtem, dacks op suppegem Ënnergrond oder am niddrege Waasser. Fir de Bau vum Nascht benotzen se Lëtschen an aner Grieser a Planzen am Ëmkrees vun 10 m rondereëm d'Nascht, dat en Duerchmiesser bis zu engem Meter huet. Et läit dacks 10 bis 20 cm iwwer der Waasseroberfläch. D'Weibche leet ee bis dräi, meeschtens zwee Eeër, déi vu béide Partner bebritt ginn. D'Jippercher verloossen d'Nascht ongeféier een Dag nom Ausgoen, a ginn da jiddweree vun engem vun den Eltere begleet a gefiddert. Schonn no dräi Deeg sichen déi Kleng hir Nahrung selwer.

D'Huergänsen zu Lëtzebuerg[änneren | Quelltext änneren]

Lëtzebuerg läit ënner der westlecher Fluchroute vun den Huergänsen. Si zéien also zweemol am Joer, am Hierscht (Oktober bis November) an am Virfréijoer (Februar-Mäerz) iwwer Lëtzebuerg ewech. Dobäi ginn all Joer tëscht 30.000 a 50.000 Huergänse gezielt.[1] Meeschtens fléien s'iwwer d'Land ewech, nëmmen heiannsdo loossen se sech do nidder fir ze raschten.[2]

All Huergänsen déi am Hierscht iwwer Lëtzebuerg zéien, fléien op de Lac du Der, wou se Rascht maachen, a vu wou se duerno weider no Süden zéien. E klengen Deel vun hinnen iwwerwantert um Lac du Der.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

Allgemeng Literatur[änneren | Quelltext änneren]

  • Limbrunner, Bezzel, Richarz & Singer, 2011. Enzyklopädie der Brutvögel Europas. Kosmos Verlag, 860 S. (Cf. S. 302-303).

Lëtzebuergesch Literatur[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Grus grus – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen an Notten[änneren | Quelltext änneren]

  1. (c), 2012. Kraniche über Luxemburg. Luxemburger Wort vum 29. Oktober 2012, S. 12.
  2. Vögel Luxemburgs, 2010.