Verännerleche Stär

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

E ganze Koup vu Stären hu keng gläichbleiwend Liichtkraaft wéi z. B. eis Sonn, mä weisen onregelméisseg oder periodesch Hellegkeetsschwankungen a ginn dofir verännerlech Stären, variabel Stären oder kuerz Verännerlecher genannt.

Dës Hellegkeetsschwankunge sinn net ze verwiesselen mat der Szintillatioun, dem Fonkele vun de Stären, dat duerch d'Loftonrou ausgeléist gëtt.

Engersäits hunn d'Observatiounen an de Fortschrëtt d'Wëssen iwwer verännerlech Stären enorm verbessert, anersäits ass et immens komplizéiert ginn, eng sënnvoll allgemenggülteg Definitioun ze fannen, fir verännerlech Stäre vun den onverännerlechen ofzegrenzen:

  • Eng Hellegkeetsverännerung spillt sech an Zäitraim of, déi am Vergläich zu der allgemenger Stärenentwécklung als kuerz unzekucken ass. (Liichtwiessel an Zäit vu Joerzéngten)
  • De Liichtwiessel ass am opteschen an am noinfraroude Beräich ze gesinn. (Et bleift unzumierken, datt eis Sonn, déi onverännerlech ze si schéngt an extreme Wellelängteberäicher en eendeitege Liichtwiessel opweist.)
  • D'Amplitude vun der Hellegkeetsschwankung ass visuell souwéi fotografesch oder liichtelektresch noweisbar.

Geschicht[änneren | Quelltext änneren]

Den 3. August 1596 ass den éischte wëssenschaftleche Bericht iwwer e verännerleche Stär vum David Fabricius niddergeschriwwe ginn. Hien hat Schwankungen vun der Hellegkeet vum Stär Mira entdeckt. Am Joer 1669 schreift de Geminiano Montanari fir d'éischt iwwer de Liichtwiessel vum Algol. Am Joer 1784 geléngt dem John Goodricke d'Entdeckung vun der Verännerlechkeet vun δ Cephei an η Aquilae.

Am Joer 1844 publizéiert de Friedrich Wilhelm August Argelander seng Aufforderung an die Freunde der Astronomie, déi wuel als Ustouss fir eng systematesch Entdeckung an Observatioun vu verännerleche Stären ugesinn ka ginn. Duerch d'Aféiere vun der Fotografie klëmmt d'Zuel vun de bekannte Verännerleche staark, an a Verbindung mat der Stärespektroskopie gëtt d'Méiglechkeet geschaf, dem physikalesche Verständnes fir d'Ursaache vun den Hellegkeetsännerunge vu verännerleche Stäre méi no ze kommen.

Andeelung[änneren | Quelltext änneren]

Verännerlech Stäre loosse sech no hiren Eegeschaften a verschidde Gruppen andeelen:

Bedeckungsverännerlecher[änneren | Quelltext änneren]

Bedeckungsverännerlech Stäre kann een observéieren, wann d'Komponente vun engem Duebelstäresystem hannereneen laanscht lafen a sech dobäi géigesäiteg bedecken.

Bedeckt dee klenge Stär een Deel vum grousse Stär, ergëtt sech e schmuele Minimum am Liichtbou vum System. Wann dee klengen hanner dem grousse Stär duerchleeft, observéiert een e weidert, manner déift Minimum an der Liichtkraaft. E bedeckungsverännerleche Stär huet e periodesche Liichtbou. Déi zwéi Stäre variéieren hir Liichtkraaft dobäi net, dofir ginn d'Stäre vun dësem Typ och als optesch Verännerlecher bezeechent.

Rotatiounsverännerlecher[änneren | Quelltext änneren]

Rotatiounsverännerlecher, si Stären, déi am Laf vun hirer Rotatioun hir Hellegkeet veränneren, entweder well se als Komponente vun enken Duebelstären ellipsoidesch deforméiert sinn oder well si op enger Säit grouss Stäreflecken hunn.

Pulsatiounsverännerlecher[änneren | Quelltext änneren]

D'Ursaach fir d'Liichtkraaftsännerung vu Pulsatiounsverännerleche läit doran, datt dës Stäre selwer hir Zoustandsgréisst veränneren, besonnesch de Radius an d'Uewerflächentemperatur. Doduerch ännert sech och d'Liichtkraaft (fir Detailer kuckt Kappa-Mechanismus).

Eruptiv Verännerlecher[änneren | Quelltext änneren]

Déi Stäre veränneren hir Liichtkraaft a ganz kuerzer Zäit méi oder wéineger staark. Och wa sech d'Ausbréch widderhuelen, verlafe se net streng periodesch.

Verschiddenes[änneren | Quelltext änneren]

Doriwwer eraus gëtt et och nach e puer wéineg Stären, déi um Enn vun hirem Liewenszyklus onregelméisseg Ausbréch an a keng Klass unzeuerdne sinn. Dozou gehéiert an der Mëllechstrooss den onstabile bloe Risestär η Carinae.

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Saturn 01.svg Portal Astronomie

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Variable stars – Biller, Videoen oder Audiodateien