Gemeng Betzder

Gemeng Betzder
D'Märei vu Betzder zu Bierg
Aussprooch
An anere Sproochen	fr: Betzdorf de: Betzdorf
Land	Lëtzebuerg
Kanton	Kanton Gréiwemaacher
Gemeng	Kanton Gréiwemaacher
Chef-lieu	Bierg
Buergermeeschter	Marc Ries (CSV)
Awunner	4.127
	1. Januar 2026
Fläch	2.619,4959 ha
Héicht	225 m
Koordinaten	49° 41’ 15’’ N       06° 20’ 59’’ O
LAU-Code	LU1101
Websäit	https://betzdorf.lu/
D'Gemeng Betzder (orange) am Kanton Gréiwemaacher (rout)

D'Gemeng Betzder ass eng vun den 100 lëtzebuergesche Gemengen. Se läit am Kanton Gréiwemaacher. De Chef-lieu vun der Gemeng ass d'Uertschaft Bierg.

D'Gemeng huet 4.127 Awunner (Stand 1. Januar 2026).

Geographie

00Dëst Kapitel ass nach eidel oder onvollstänneg. Hëlleft wgl. mat, fir et ze komplettéieren.

Uertschaften a Lieu-diten an der Gemeng

Uertschaften

• Betzder (de: Betzdorf)
• Bierg (de: Berg)
• Menster (de: Mensdorf)
• Ouljen (de: Olingen)
• Rued-Sir (fr: Roodt/Syre)

Häff a Lieu-diten

• Banzelt
• Haupeschhaff

Geschicht

D'Gemeng Betzder ass, wéi déi meescht aner Gemengen am Land, ënner dem franséische Regimm entstanen, de facto den 1. Oktober 1795, wéi mat der Aglidderung an d'Bëscherdepartement och déi franséisch Gemengegesetzgebung zu Lëtzebuerg applikabel gouf. Och no der Grënnung vum Groussherzogtum Lëtzebuerg, 1814/15, sinn d'Gemenge weiderhin als lokal Verwaltungseenheeten erhale bliwwen.

Wopen

Beschreiwung am Originaltext: Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout. D.C. 22. November 1984 - A.M. 22. Februar 1985 - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: Marcel Lenertz (1984) De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der Probstei Gréiwemaacher ofhängeg (burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, Eltz, Bierg a Mohr de Waldt. D'Wope vu Betzder si just ouni Faarf bekannt (à la croix ancrée). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (d'azur à la croix ancrée d'argent). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am 14. Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (un cerf passant sur une terrasse (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen (als éischt d'argent au lion d'azur, duerno d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules). De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (écartelé) Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.

Demographesch Entwécklung

Quell: STATEC – Population par canton et commune, automatesch vu Wikidata agebonnen.

Politik

De Gemengerot vu Betzder gëtt zanter 2011 nom Proporz-Walsystem gewielt. E setzt sech aus 11 Conseilleren zesummen.

Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 baséiert de Schäfferot op enger CSV-LSAP-Koalitioun.

Zanter 2023 ass de Marc Ries (CSV) Buergermeeschter vu Betzder.

Zesummesetzung

Joer	CSV	DP	gréng	LSAP	PPL
2011	4	3	3	1	-
2017	3	2	3	3	-
2023	4	2	3	2	0

Quell: Inneministère / RTL.lu / elections.lu

D'Gemeng vu Betzder

Buergermeeschteren

• 1800 - 1807: Jean Engel
• 1808 - 1816: Jean Baptiste Weidert
• 1816 - 1823: Peter (Pierre) Erpelding
• 1823 - 1843: Hubert Petry
• 1844 - 1854: François Hoffmann
• 1855 - 1870: Nicolas Erpelding
• 1871 - 1888: Christophe Weber
• 1889 - 1901: Nikolas Metzdorf
• 1902 - 1908: François Hoffmann
• 1909 - 1930: Johann-Peter Heinen
• 1930 - 1941: Jean Barthel
• 1944 - 1947: Jean Barthel
• 1947 - 1954: Maurice Meyer
• 1954 - 1963: Jean-Pierre Mangen
• 1964 - 1975: Jean-Pierre Dondelinger
• 1976 - 1981: Guy Engel
• 1982 - 1987: René Muller
• 1988 - 1999: Rhett Sinner
• 2000 - 2011: Marie-Josée Frank (CSV)
• 2011 - 2013: Rhett Sinner (DP)
• 2014 - 2017: Edgard Arendt (déi gréng)
• 2017 - 2023: Jean-François Wirtz
• zanter 2023: Marc Ries

Rieder Bëschkierfecht

D'Gemeng Betzder huet als éischt am Land e Bëschkierfecht ageriicht. E steet allen Awunner vu Lëtzebuerg zur Dispositioun.

 Méi Informatioun doriwwer am Artikel: Rieder Bëschkierfecht.

Interkommunal Syndikater

D'Gemeng Betzder ass Member vu follgenden interkommunale Syndikater:

• CNI-Syrdall Schwemm
• SIAEG
• SICEC
• SIDERE
• SIDEST
• SIGI
• SIGRE
• SITEG
• SYVICOL

Perséinlechkeeten aus der Gemeng Betzder

• Nicolas Berger (1800-1883), Affekot, Banquier a Politiker,
• Prënz Guillaume Marie Louis Christian vu Lëtzebuerg (*1963),
• Groussherzog Henri vu Lëtzebuerg (*1955),
• Prinzessin Margaretha vu Lëtzebuerg (*1957),
• Prinzessin Marie-Astrid vu Lëtzebuerg (*1954),
• Jean Nassau, gebuer als Prënz Jean-Félix-Marie-Guillaume vu Lëtzebuerg (*1957),
• Bernard Molitor (1755-1833), Konschtschräiner.
• Guy Diederich (*1957), Geeschtlechen an Éierebierger vun der Gemeng.

Literatur

• Feller, John: "Von Ortstafeln und Gemeindesektionen - Zur territorialen Gliederung der Gemeinde Betzdorf", in: "50 Jar Menster Quetschekiermes (1974-2024)", Amicale vun de Menster Duerfveräiner, 2026, S. 417-429.

Kuckt och

• Gare Betzder
• Schlass Betzder
• Widdebierg
• Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Betzder 0
• Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
• Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften
• Lëtzebuerger Kantonen
• Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg
• Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied

Um Spaweck

Commons: Gemeng Betzder – Biller, Videoen oder Audiodateien

• Offiziell Säit vun der Gemeng Betzder
• D'Gemeng Betzder op der Websäit vum Syvicol