Geschicht vun Australien

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen

Virgeschicht[änneren | Quelltext änneren]

Virun ongeféier 96 Millioune Joer huet sech Australien vum Urkontinent Gondwana beim Ausenanerdrifte vun der Antarktis ofgespalt.

Virun fofzegdausend Joer ass de Kontinent fir d`éischt vun den Aboriginies bewunnt ginn. Si sinn héchstwahrscheinlech aus Südostasien eriwwerkomm a gehéieren zu deenen eelste Kulturen op der Welt.

De Begrëff "Terra australis incognita" gouf laang viru senger Entdeckung fir Australien benotzt.

D'europäesch Exploratioun[änneren | Quelltext änneren]

Dank der staarker Präsenz vun den Hollänner an den indoneseschen Häfen vu Bantam a Batavia (Jakarta), as d'Entdeckung vun Australien séier eng Realitéit ginn. D'hollännesch Flott konnt déi Zäit op déi beschte Schëffer zeréckgräifen, an huet et mat Hëllef vun deene relativ séier gepackt den éischter geféierleche Süd-Pazifik ze befueren. Géint dem Ufank vum Joer 1606 ass et dem Willem Janszoon gelongen d'Mierstrooss tëscht dem australesche Kontinent an Neiguinea z'ereechen. Den Detroit gëtt allerdéngs no dem spueneschen Fuerscher Luis Vaez de Torres, deen do ee Joer méi spéit laanschtkënnt, benannt. Duerch dem Janszoon seng Entdeckungen beschléissen d'Regierungen vu Batavia gréisser Expéditiounen an de Süd-Pazifik. Den Abel Tasman entdeckt doropshin d'Insel déi méi spéit ënnert sengem Numm bekannt gouf: Tasmanien.

Déi britesch Expeditiounen an Unspréch[änneren | Quelltext änneren]

Et gesäit am Ufank aus wéi wann de briteschen Asaz an Australien ähnlech verlafe sollt wei dee vun de Spuenier oder vun den Hollänner. 1688 kënnt den englesche Fräibeuter William Dampier am Nord-Oste vun Australien un. Zeréck an England kann hien d'Autoritéiten iwwerzegen, eng nei Expeditioun ze finanzéieren. A senger zweeter Rees (1699-1700) schreiwt hien de komplettesten Rapport iwwer den Inselkontinent vun deeër Zäit. De Rapport ass allerdéngs mat immens ville negativen Ausdrëck gespickt, an déi bréngen déi englesch Autoritéiten dozou, während bal 70 Jor näischt méi z'ennerhuelen.

1770 kënnt den James Cook an der Botany Bay un der Ostküst vun Australien un. Den 23. August revendiquéiert hien offiziell déi Regioun, déi hien New South Wales deeft, fir d'Briten. Déi ganz Küst vun Australien gëtt allerdéngs eréischt vill méi spéit ganz erfuerscht. Am 19. Joerhonnert ass de Matthew Flinders, e Marine-Offizéier, deen éischten deen en Tour ëm de Kontinent mëcht (1801-1803). Ët ass dann och hien deen d'Demande mécht fir den Kontinent Australien ze nennen a net Nei-Holland.

D'Erstelle vun de briteschen Sträflingsinselen[änneren | Quelltext änneren]

Fir Groussbritannien huet Australien en bedeitende strategeschen Wäert, dee besonnesch no dem Verloscht vun den amerikanesche Kolonien am Joer 1783 opfällech gëtt. D'Kontroll iwwert den Kontinent offréiert Groussbritannie nämlech eng Base vu militärescher an kommerzieller Wichtegkeet, esou zum Beispill eng gutt Méiglechkeet fir Handel am Pazifik, a méi generell, an Asien. 1776 gëtt de britesche Gouvernement bekannt, datt e plangt, eng Prisongsinsel bei der Botany Bay opzemaachen. Den 13. Mee 1787, verléisst de Kapitän vun der Royal Navy Arthur Phillip England mat 759 Gefangenen. D'Schëff kënnt den 18. Januar 1788 bei der Botany Bay un, allerdéngs gefällt et em do net gutt genuch, an hie mécht sech doropshin a Richtung Norden, bei Port Jackson, vun deem den James Cook scho geschwat hat, mee deen dunn awer nach net erfuerscht war. Port Jackson erweist sech als ee vun de beschten natierlechen Häfen op der Welt. De 26. Januar (deen haut den australeschen Nationalfeierdag ass), Australia Day) mécht en déi éischt europäesch Kolonie op. Dës Kolonie, dei vu Port Jackson aus gesinn, en bësse mei wäit eran am Land läit, gëtt Sydney gedeeft, no dem Numm vum Staatssekretär, dem Lord Sydney, dee responsabel fir d'Pläng vun der Kolonisatioun war, .

D'Weiderféierung vun der Kolonisatioun[änneren | Quelltext änneren]

Australian states history blank.gif

1852 hält Groussbritannien op, Sträflingsgefangener op d'Ost-Küst vun Australien ze transportéieren. An der Zäit tëschent de 70er Joren vun dem 18. Joerhonnert bis an d'50er Joren vum 19. Joerhonnert sinn allerdéngs scho 150'000 Gefangener, haaptsächlech a New South Wales an an Tasmanien, déporteiert gin. Vun dem Zäitpunkt un ass et net méi d'Strofgefangenen-Insel mee e wichtege Partner fir [Groussbritannien beim Wollhandel.

Tëschent 1820 an 1880 duerchlieft Australien

  • markant Ännerungen, déi d'Base vun der Gesellschaft vun haut duerstellen,
  • d'Kréatioun vu 4 vun de 6 Australeschen Staaten,
  • eng stark Entwécklung vun der Schofszuucht,
  • an d'Entdeckung vu Gold an anere Mineralien um australesche Festland.

Déi éischt europäesch Awanderer hun eng wichteg Roll fir déi positiv Entwécklung vun der australescher Economie gespillt; ausserdeem hannerloossen si eng Geschicht räich u Mythen a Legenden, dei d'Imaginatioun vu villen australeschen Schrëftsteller, Poeten an Moler beaflosst huet.

1827 erfuerscht de Kapitän James Franzier Stirling de Laf vum Floss Swan op der Ostküst. Zwee Joer méi spéit kënnt hien als Gourverneur vun der Kolonie erëm zréck, mat enger Handvoll briteschen Investisseueren.

D'Westküst gëtt eréischt an den 90er Joren vum 19. Joerhonnert voll erschloss. Déi aner Kolonien gi gegrënnt, dorënner Victoria am Joer 1835, a Western Australia am Joer 1837. De ganze Kontinent as awer weiderhin net ganz erfuerscht.

Den Opschwonk vun der Ziichterei[änneren | Quelltext änneren]

D'Biedem, dei nidderech Nidderschlei, an net zulescht dei ëmmer erëmkommend Dürren, hun Australien sécherlech méi wei aner Länner dozou predestinéiert fir eng extensiv Véihwirtschaft am Géigesaz zu enger Ubau-Agrikultur ze hunn. Den Développement vun der Zuucht, as een vun den wichtegen Base vun der Kolonisatioun vun dem Distrikt vun Port Phillip, deen am Süden vun New South Wales läit, an déi an der zweeter Hallschent vun den 1830er Joren ofgeschloss gin as.

D'Baue vu Melbourne fänkt am Joer 1835 un, an d'Stad entwëckelt sech dann och ganz séier. An den 40er Joren vun dem 19. Joerhonnert, revendikéieren d'Koloniséierer ëmmer méi Onofhängegkeet. 1851 ass et dann endlech esouwäit, an den Distrikt vun Port Philip gëtt onofhängeg, an gëtt an Zukunft Victoria, mat der Haaptstad Melbourne, genannt.

Wärenddeems définéieren d'Véihziichter lues an lues d'Grenzen vun engem neien Staat, dem Queensland, mat der Haaptstad Brisbane. Den Queensland gëtt 1859 vun New South Wales ofgetrennt.

Tëscht 1830 an 1850 huelen d'Wollexportatioune staark zou, an de gehandelte Gesammtwert hëlt vun 2 Milliounen Pond op 41 Milliounen zou.

Mat dem Ukommen vun neien Anwanderer, an der Entwéckelung vun den neien Haaptstied, vun deer jiddfereng den wichtechsten Hafen an der Emgéigend as, fänken d'Australesch Staaten, an domadder am Fong ganz Australien un, eng mei grouss Autonomie unzefroen.

D'Entwécklung vun de politeschen Institutiounen[änneren | Quelltext änneren]

Den Transfer vun der Muecht op d'Australesch Kolonien as defenitiv dovunner vereinfacht ginn, datt Groussbritannien de System vum fräien Handel zum Schluss vun den 40er Joeren vum 19. Joerhonnert adapteiert huet. Dëse fräien Handel erklärt, datt Groussbritannien Wueren bëlleg um Internationalen Maart akafen kann, an dann och gewënnbréngend erem verkafe kann. Domadder as den Inselstaat wesentlech manner ofhängeg vu senge Kolonien.

Dowéinst koum et zum Australien Colonies Act deen de Kolonien New South Wales, Victoria, Southern Australia an d'VanDiemens-Land, wat 1854 an Tasmanien ëmgedeeft gëtt, en autonome Gouvernement verschaaft. Am Joer 1855 as d'Exekutiv dann an den Hänn vum Cabinet oder dem Ministerrot, dee virun de Lower Houses, vun deenen d'Memberen demokratesch gewielt goufen, responsabel ass.

1860 ginn am ganzen australesche Staat d'Memberen vun dem Lower House gewielt, an dat iwwerall no dem suffrage universel, ausser an Tasmanien. Dësen neie Gouvernement ass immens demokratesch fir déi Zäit. Déi nei politesch Institutiounen ginn dem Vollek seng Wënsch an, a reduzeieren de staarken Afloss, deen d'Ziichter all déi Jore virdrun haten.

D'Zäit vum Goldrausch[änneren | Quelltext änneren]

Den Goldrausch aus den 50er Joeren vum 19. Joerhonnert brengt eng stark Zounahm vun der Populatioun mat sech. 1861 huet Australien baal 1.2 Milliounen Awunner, 3 mol mei wei 1850. Dei meescht Immigranten kommen aus Grouss-Britrannien, den USA oder Kanada.

All net Waissen Awanderer gëtt net akzepteiert. Dess Politik as esou populaire, datt den neien Gouvernement se als eng vun den National Devisen am Joer 1901 unhellt. Em 1860 sin d'Goldoderen awer schon baal all erschöpft, an obwuehl Australien seng Ekonomesch Situatioun oprecht haalen kann, haaptsächlech weinst dem nach emmer immens groussem Wollexport, geet et mat dem Land biergof. D'Leit hannerfroen dann och dem Gouvernement seng Politik, well deen zum Beispill nach emmer un der Eisenbunns trace queescht duerch den Kontinent festhällt, a vu welcher d'Konstruktioun vill Suen verschléngt.

An den Joeren zweschen 1870 an 1880, as d'Gesellschaft gedeelt; dei eng sin Unhänger vum Protektionnismus dei aner vum fraien Handel. D'Zeitungen and d'Politiker sin dann och an engem Dilemma wéi enge vun den zwou Gruppe se recht gi sollen. All dest, wei och dei d'Jalousien zweschen den verschiddenen Australeschen Staaten, verhënnert e gutt Zesummeschaffen bis ongefeier an d'Joer 1890

D'Behandlung vun den aboriginale Vëlker[änneren | Quelltext änneren]

Ignoranz a pure Rassismus vu Säit vun der Bevëlkerung si fir vill Urawunner Deel vum Alldag. Zwar hunn d'Aboriginies déi selwecht Rechter wéi all déi aner Australier anerer Ofstamung, mä dëst gëllt allerdéngs nëmmen um Pabeier. Duerch d'Medie bedéngt gesi vill Australier d'Aboriginies als eng Aart Schandfleck, am Géigesaz zu den Touristen déi ganz oft an Australien komme fir eng vun deenen eelste bestehende Kulture kennen ze léieren. D'australesch Regierung gëtt zwar Milliarde vun Dollar fir d'Ënnerstëtzung vun den Aboriginies aus, mä fir e Kontrakt auszehandelen, wéi dat an anere Länner mat de gläiche Problemer besteet, ass si net bereet. No laangem streiden an de Gerichter, iwwert dee verluerenen Buedem vun den Uraustralier, hunn d'Riichtere schlussendlech unerkannt, natierlech ënnert bestëmmte Bedéngungen, dass déi éischt Australier en Urusprooch ob Grond a Buedem kéinten hunn. Zwëschen 1910 an 1970 huet de Begrëff geklaute Generatioun d'Ronn gemaach. Gemengt sinn hei d'Mischlingskanner, déi hiren Elteren ewechgeholl gi sinn an an Heemer komm sinn. Vill Aboriginies leiden nach haut ënnert Aarbechtslosegkeet, Alkoholproblemer an Zivilisatiounskrankheeten.

D'Gesellschaft an d'Kultur am 19. Joerhonnert[änneren | Quelltext änneren]

Dat séiert Zouhuele vun der Bevölkerung an den Joren tëschent 1830 an 1860 dréit besonnech zum Wuestum vun de sechs Haaptstied bei. D'Kolonien urbaniséieren sech ëmmer méi ronderëm d'Punkte vun deenen en puer Joerzéngte méi fréi d'Kolonisatioun gestart huet.

Mat dem Ofhuele vun dem Goldofbau am Victoria an, an New South Wales, an den 1860'er Joeren, gin vill "Prospektoren" an d'Stiedt hiert Gleck probéieren. Zum Schluss vum Joerhonnert sin Sydney an Melbourne ënnert de gréisste Stied vun der Welt, och wann Australien weiderhin nëmme ganz schwaach bewunnt as.

All dei aner Kolonië ginn als direkt Konkurrenten gesinn, an nëmmen den Lien mat Grouss-Britannien ass vu gréisserer Wichtechkeet.

D'Federatioun[änneren | Quelltext änneren]

Vun dem enge Krich bei dee nächsten[änneren | Quelltext änneren]

Den Eischten Weltkrich as den ausschlagenenden Punkt fir dei "richtech" Unificatioun vun den 6 australeschen Staaten zu engem groussen, welchen sech senger Kraaft an Identiteit bewosst as. Australien äntwert dem Opruff vun den Alliéierten a schéckt méi wéi 330'000 Zaldoten an de Krich. Méi wéi 60'000 Doudeger an 165'000 Blesséierter sinn déi markant Zuelen.

1915 gëtt den William Morris Huges Premier an Chef vum Labour Party. Heen assistéiert dann och op der Friddenskonferenz 1919, an kritt et hin datt Nei-Guinea wat bis dohinner zu Daitschland gehéiert huet, ënnert d'australescht Mandat gestallt gëtt.

D'Pouvoiren dei dem Féderalen Gouvernement per Konsitutioun zougetraut ginn, erlaben et eng stark, zentral Féierung ze hun. Vun engem Finanziellen Standpunkt aus gesinn, zitt Australien en Virdeel aus dem Eischten Weltkrich. Besonnech d'Textil-, d'Automobils-Industrie an d'Sidérurgie profitéieren. Doduerch verstärkt sech och d'Positioun vun den Australeschen Produkter wéi zum Beispill der Woll, dem Wees, dem Kalleffleesch an dem Schoofsfleesch op dem britesche Marché.

En Konflikt an der nationalistescher Partei, dei vum William Morris Huges gegrënnt gi war, forcéierten dann 1923 d'Muechtpositioun ze verloosen. Den Stanley Melbourne Bruce, Chef vum konservative Fligel, gëtt neien Premier, mat Hellef vun enger Koalitioun, an als eenzegen seriöen Geigner, dem Labour Party. Fir en ähnlechen Wuestum wei wärend dem Krich oprechtzeerhaalen, probéiert den Gouvernement d'Basis Industrien ze entweckelen, mee, dei Grouss-ekonomesch-Dépressioun vun den 30er Joeren mecht hinnen en Strech duerch d'Rechnung. D'Konsquenz vun der dem Schwarzen-Donneschten huet dann och an Australien seng Affer gefuerdert, well d'Publik an d'Perseinlech Scholden zu enger Zait zougeholl hun, wei den Chomage schon relativ heich war.

1929 kennt d travaillistesch Partei erem un d'Muecht. D'Ekonomesch Reprise as chaotesch, an nemmen schweier eremzegin. Verschidden Desaccorden innerhalb vun der Partei féieren alt erem eng Keier zu enger Opspleckung vun der Partei. Den Gouvernement hällt 1931 op, an bis zum Enn vun den 30er Joeren as d'United Australien Party, dei aus Ex-Memberen vun der Nationalistescheer an dem Travaillistescher Partei zesummengesaat as, um Pouvoir. Den Premier as an der Zait den Joseph A. Lyons.

1939 wei den Krich an Europa erem ungefangen huet, scheckt Australien erem Streikräften, haaptsächlech fir dei englesch Inselen ze beschützen. Wei den Krich am Pazifik 1941, zweschen den USA an Japan ungefangen huet, an Grouss-Britannien sech net an der Lag gewissen huet genuch Zaldoten fir den Schutz vun Australien auszesenden, beschleist den neien Travaillisteschen-Gouvernement vum John Joseph Curtin sech mat den USA ze verbünden.

Bis zu der Libératioun vun den Philippineschen Inselen, benotzen d'Alliert Truppen, ennert dem Amerikaneschen Generol Mac Arthur, Australien als Operatiouns Base. Obwuehl datt d'Perten wesentlech manner schlemm sin wei während dem Eischten Weltkrich, sin d'AUustralier psychologesch mei ungeschloen, well zu all Moment eng Japanesch Invasioun gefaart gëtt.

Mat der Victoire vun den Allierten am Korallen-Mier am Joer 1942, gëtt dei Invasioun allerdengs onmeiglech gemach. Eng weider Keier adapteiert sech dei Australesch Ekonomie op dei Sachen dei vum Krich gefuerdert gin. D'Entwecklung no dem Zweeten Weltkrich gëtt dann och vun den Miltaireschen Basen queesch duercht d'Land gefuerdert. D'Industrie verwandelt sech an eng Transformatiouns-Industrie.

Den Curtin stierft am Joer 1945, an den neien Gouvernement deen vum Joseph Benedict Chifley guidéiert gëtt, verbessert d'Relatiounen tëschent Australien an den USA mat dem Pakt: ANZUS, mat New Zealand als drëttem Partner.

Literatur zum Thema[änneren | Quelltext änneren]

Linken[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]