Jean Schortgen

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Schortgen-Monument um Téitenger Kierfecht

De Jean Schortgen, gebuer de 17. Februar 1880 zu Téiteng an do den 1. Mee 1918 bei engem Accident [1] an der Minière "Brommeschbierg" gestuerwen,[2] war e lëtzebuergesche Biergaarbechter, Gewerkschaftler a Politiker.

Den 1. Aarbechter an der Chamber[änneren | Quelltext änneren]

De Schortgen ass ganz fréi zu der Sozialdemokratescher Partei gestouss. Spéitstens am Juni 1902 gouf et zu Téiteng eng sozialdemokratesch Sektioun, an de Schortgen war Member dovun.[3] Vun 1904 bis 1912 war de Schortgen Member vun der Parteileedung. An der Gewerkschaftbewegung huet hien allerdéngs keng Roll gespillt.[4] No de Wale vum Juni 1914 war hien deen éischten Aarbechter, deen an d'Chamber gewielt gouf. Bei de Chamberwale vum 23. Dezember 1915 gouf hien erëmgewielt.[5]

D'Schortgen-Monument um Téitenger Kierfecht[änneren | Quelltext änneren]

D'Schortgen-Monument um Téitenger Kierfecht ass um Sonndeg, den 2. Mee 1920, ageweit ginn.[6] Et war d'Resultat vun enger Initiativ vun e puer Leit,[7] déi de 6. Mee 1919 mat der Iddi fir dem Schortgen e Monument opzeriichten un Ëffentlechkeet erugetruede waren. Dësen Denkmalcomité wollt d'Monument bei der Téitenger Schoul opriichten, de Keeler Gemengerot huet sech awer fir den Agank vum Téitenger Kierfecht ausgeschwat.[8] D'Monument aus Sandsteen ass vum italienesche Kënschtler Duilio Donzelli vun Esch-Uelzecht geschaaft ginn.[9]

D'Monument ass och de Grafstee vum Schortgen. De 17. Abrëll 1920 huet de Keeler Schäfferot op d'Proformaufro vum Schortgen senger Witfra d'Erlaabnes ginn, seng Läich aus dem Familljegraf um Téitenger Kierfecht erauszehuelen an a säin neit Graf beim Denkmal ze verleeën.[10]

Am Joer 1993, dem Joer vum 75. Anniversaire vum Schortgen sengem Doud, ass d'Monument ganz restauréiert ginn, an den 20. September huet d'Lëtzebuerger Post dësen Anniversaire mat engem Timber, op deem de Mineur vum Schortgen-Monument ze gesinn ass, commemoréiert.[11]

Schortgen-Stroossen[änneren | Quelltext änneren]

An e puer Uertschaften aus dem Bezierk Süde gouf eng Strooss nom Schortgen genannt:

Spéit Éierung[änneren | Quelltext änneren]

Eng spéit Éierung krut de Jang Schortgen am Joer 2009 wéi de Festsall am Centre culturel "Schungfabrik" zu Téiteng (um 1. Stack) ëmgedeeft gouf an elo "Salle Jean Schortgen" heescht. Bei där Geleeënheet hat de Lëtzebuerger Kënschtler Guy Hary en Airbrush-Bild mam Schortgen gesprayt.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

  • B. Fayot: Jean Schortgen (1880-1918). In: Galerie, 27(2009), Nr. 2: 243-259.
  • B. Fayot, S. Hoffmann, J. Maas & R. Steil: 100 Joer sozialistesch Deputéiert an der lëtzebuerger Châmber: Dictionnaire biographique des députés socialistes à la Chambre des Députés. Edition La Mémoire Socialiste, Luxembourg 1997, 171 S. (Jean Schortgen, S. 120-122).
  • J. Kauffmann: Erënnert Iech: Jhang Schortgen, 1880-1918. Gedenkschrift zum 75. Todestage des 1. Arbeiter-Deputierten. Impr. Polyprint, Esch-sur-Alzette 1993, 95 S.
  • OGB-L: Festbroschüre zum 100. Geburtstag des 1. Arbeiterdeputierten Jean Schortgen 1880-1918: Tetingen, September 1980. Hrsg. von den Tetinger Sektionen des OGB-L, der LSAP und der Femmes socialistes. Tétange: OGB-L, 1980, Esch-sur-Alzette, Impr. Coopérative Luxembourgeoise, 112 S.

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Jean Schortgen – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[Quelltext änneren]

  1. Escher Tageblatt, Nr. 122, 2. Mai 1918, S. 1 (Kolonn 1: Joh. Schortgen † a Kolonn 5: Lokalneuigkeiten: Tetingen — Tödlicher Unfall.) [1]
  2. Kauffmann 1993, S. 17. Kuckt och: J. Lunkes: Die Geschichte der Tetinger Minette. In: Tetingen. Rote Erde, rundes Leder. Sport-Club Tétange, Editpress, Esch-sur-Alzette 1989, S. 267f.
  3. Fayot et al. 1997, S. 121.
  4. Fayot 2009, S. 245.
  5. Kammerwahlen vom 23. Dezember 1915. In: Escher Tageblatt, Nr. 302, 24. Dezember 1915, S. 3.
    Fayot 2009, S. 247.
  6. Escher Tageblatt, Nr. 102, 3. Mai 1920, S. 1 (In memoriam Johann Schortgen), S. 3 (Denkmalsweihe Johann Schortgen).
  7. Um Graf si genannt: Domenic Siedler, Anton Heiderscheit, Jean Menster, Jean Jost, Peter Berger, Jean Dondelinger a J.B. Siedler.
  8. Kauffmann 1993, S. 68ff.
  9. Escher Tageblatt, Nr. 102, 3. Mai 1920, S. 3 (Denkmalsweihe Johann Schortgen). Kuckt och: J. Lunkes: Die Geschichte der Tetinger Minette. In: Tetingen. Rote Erde, rundes Leder. Sport-Club Tétange, Editpress, Esch-sur-Alzette 1989, S. 268.
  10. Am 3. März 1920 richtete die Witwe Schortgen, geborene Probst Catharina ein Gesuch an die Gemeindeverwaltung. Sie begründete ihr Gesuch wie folgt: "… den Leichnam ihres auf dem Tetinger Friedhof beigesetzten Ehegatten ausgraben zu dürfen und an der von der Gemeindeverwaltung ausgewiesenen Stelle, auf demselben Kirchhof, allwo von der Arbeiterschaft ein Denkmal errichtet wird, wieder zu bestatten." (Kauffmann 1993, S. 69).
  11. Zu seinem 75. Todestag: Eine Briefmarke erinnert an Jean Schortgen. Tageblatt, Nr. 216, 22. September 1993, S. 18.
    J. Frising & A. Link: 150 Joer Käppercher, Bd. 2: Luxemburger Briefmarken 1966-2002. Editions St-Paul, Luxemburg 2002, S. 120.