Mir (Raumstatioun)

Vu Wikipedia
Op d'Navigatioun wiesselen Op d'Siche wiesselen
Raumstation Mir
D'Raumstatioun Mir am Äerdorbit
Typ Raumstatioun
Land UdSSR / Russland
Apogeum 393 km
Perigeum 385 km
Bunnschréiegt 51.6°
Mass 124.340 kg
Bunn-Ëmlafzäit 89,1 min
Bewunnbart Volumen: 350 m³
Zéckgeluechte Streck: 3.638.470.307 km
Start 19. Februar 1986
21:28:23 UTC
Baikonur LC200/39
Startplaz Baikonur
Crew 28 (Lëscht vu Raumfuerer)
Drorakéit
Status vergloust 23. Mäerz 2001
05:50 UTC

D'Mir (russ. fir Fridden oder Welt) war eng sowjetesch bemannt Raumstatioun, déi vun 1986 bis zu hirem kontrolléierten Ofstuerz 2001 d'Äerd ëmkreest huet. Nodeems d'Mir an den éischte Joren nëmme vun der Sowjetunioun an deene mat hir verbonnene Staate benotzt gouf, huet déi russesch Raumfaartagentur Roskosmos se nom politeschen Ëmbroch am Ostblock weider bedriwwen an och fir westlech Staate an hir Raumfaartagenturen zougänglech gemaach.

Zu hirer Zäit war d'Mir de gréisste kënschtlechen Objet am Äerdorbit a gëllt, mam Sputnik-Satellit vun 1957 an dem Juri Gagarin sengem éischte Fluch vun 1961, als gréissten Erfolleg vun der sowjetescher Raumfaart.

Opbau a Konstruktioun[änneren | Quelltext änneren]

De Modul Kwant 2

D'Mir war déi éischt op e stänneg a wëssenschaftleche Betrib ausgeluecht Raumstatioun. D'Sowjetunioun hat an den 1970er a fréien 1980er Joren en etlech Statioune vum Typ Saljut bedriwwen, déi militäresch a wëssenschaftlech Ziler déngten a bis zu véier Joer laang benotzt goufen. Wéi dës war d'Mir modular opgebaut a gouf aus verschiddene noenee gestarteten Deeler am Laf vun zéng Joer am All zesummegebaut. Bei den Haaptmodul goufe sechs weider Modulle gesat. All Moduller goufen vum kasachesche Baikonur aus mat Proton-Rakéite gestart, bis op d'Undockmodul fir de Space Shuttle. Dat koum mat der US-amerikanescher Fähr „Atlantis” vum Kennedy Space Center aus an den Orbit.

Laangzäitmissioune mat bemannte Raumstatioune hu fir d'Sowjetunioun als Mëttel gollt, sech, nom verluerene Wettlaf zum Mound, international Unerkennung ze verschafen. Och an där Hisiicht gounge se mat der Mir – fir sowjetesch Verhältnesser – nei Weeër. Kuerz nom Start vum Basismodul gouf deen ëffentlech bekannt gemaach. Iwwer Detailer vun der neier Statioun gouf, och géigeniwwer der westlecher Press, bereetwëlleg Bericht gemaach. De Start vun der éischter Besatzung gouf souguer am Virfeld ugekënnegt – déi éischt Kéier bei einem Fluch ouni international Bedeelegung. D'USA hate mat de Skylabmissiounen nëmmen een eenzege Projet fir eng Raumstatioun an hirem Programm.

Jorelaang war d'Mir den eenzege permanente Virposte vun der Mënschheet am Weltraum. Nieft ville wëssenschaftlechen Experimenter goufen do virun allem Erfarungen iwwer de Laangzäitopenthalt am Weltraum gesammelt. Eenzel Kosmonaute ware méi wéi ee Joer an der Statioun.

De modularen Opbau vun der Mir gouf bei der spéider gebauten Internationaler Raumstatioun (ISS) iwwerholl. Hire Modul Swesda ass eng modifizéiert Versioun vum Basisblock un der Mir.

D'Basismodul

De Basismodul[änneren | Quelltext änneren]

Den Opbau vum Basismodul

De Basisblock vun der Mir gouf den 19. Februar 1986 zum 27. Parteidag vun der KPdSU an de Raum gestart. Hien hat sechs Kopplungsstutzen fir Transportraumschëffer an Ausbaumoduler – d'Virgänger haten nëmmen zwéi Stutzen. D'Mir war vun vireran als längerfristegt a gréissert Projet ugeluecht. Véier vun dëse Stutzen déngten zum Andocken vu weidere Moduler, déi béid axial Uschlëss goufen fir bemannt Sojus-Raumschëffer an onbemannt Progress-Raumschëffer gebraucht. Mat hinne goufen d'Kosmonauten zu der Mir bruecht an d'Statioun mat Liewensmëttelen, Waasser, Dreifstoff a Material versuergt. E stänneg ugedockt Sojus-Raumschëff huet der Besatzung als „Rettungsboot” gedéngt, fir am Noutfall d'Statioun kënnen ze verloossen an op d'Äerd zréckzefléien. Aus Sécherheetsgrënn hat d'Crew d'Sojus-Raumschëff och während dem Undocken vun engem anere Raumschëffes missen opsichen. D'Kapazitéit vun héchstens dräi Kosmonaute jee Raumschëff hat d'Zuel vu schaffende Persounen op der Statioun begrenzt.

Trainingseenheet vum Basismodul, Bannenusiicht

Am Basismodul war de Wunn- an Openthaltberäich vun der Crew an hat och d'hygienesch Ariichtunge fir d'Crew an déi technesch Ariichtunge fir Steierung, Lagkontroll a Kommunikatioun. Seng Startmass war 20,4 Tonne bei enger Gesamtgréisst vun 13,30 Meter an engem Duerchmiesser vu 4,20 Meter. D'Energieversuergung war iwwer Solarmodule erfollegt. Iwwer fräi Kopplungsadapter war et méiglech, d'Statioun fir Baussenasätz ze verloossen. D'Stammcrew bestoung aus zwéi oder dräi Kosmonauten. Si goufen zäitweis duerch eng dräikäppeg Gaaschtmannschaft ergänzt. Vun der Saljut 7, der leschter Statioun vum Virgängertyp, goufen am Kader vun der Missioun Sojus T-15 Deeler vun der Ausrëschtung iwwerholl. Domat waren fir fënnef Joer gläichzäiteg zwou sowjetesch Raumstatiounen am Orbit, vun deenen – bis op e puer Wochen – nëmmen d'Mir benotzt gouf.

De Wëssenschaftsmodul Kwant[änneren | Quelltext änneren]

De Modul Kwant

Haaptartikel: Kwant

De Modul Kwant gouf den 31. Mäerz 1987 gestart, an hat no liichte Schwieregkeete den 9. Abrëll un d'Statioun ugedockt a war domat dat éischt Modul fir d'Vergréisserung vun der Raumstatioun. Am Géigesaz zu de folgende Modulen hat de Kwant net um Kopplungsknuet ugedockt, mä direkt un der endgülteger Positioun a Längsachs um Heck vum Basismodul. Een Dag méi spéit hunn d'Kosmonaute dat neit Modul a Betrib geholl. De Kwant hat haaptsächlech fir wëssenschaftlech Aarbechte gedéngt, wéi z. B. astrophysikalesch Ënnersich. Well et ee vun de béiden axialen Undockplaze besat hat, hat de Kwant séngersäits iwwer e weideren Undockspunkt fir Sojus- oder Progress-Raumschëffer souwéi iwwer entspriechend Pompele a Leitunge verfügt, fir ugeliwwert Dreifstoff an d'Basismodul weiderzeleeden. D'Startmass war eelef Tonnen, d'Längt 5,30 Meter an den Duerchmiesser 4,35 Meter. 1992 gouf e Solarseegel vum Modul Kristall un de Kwant montéiert, bis 1995 eng komplett nei Solaranlag installéiert gouf.

De Wëssenschaftsmodul Kwant 2[änneren | Quelltext änneren]

Haaptartikel: Kwant 2

De Modul Kwant 2 gouf den 26. November 1989 gestart an zéng Deeg spéider säitlech mam Kopplungsmodul vum Basisblock verbonnen. Et hat der optescher Observatioun vun der Äerd a fir biotechnologesch Experimenter gedéngt. Zousätzlech hat et Ariichtunge fir déi perséinlech Hygiene vun de Kosmonaute, Liewenserhalungsariichtunge an eng verbessert Erausklammschleis. Weider Solarzelle hunn d'Energieversuergung vrgréissert. D'Startmass war 19,6 Tonne bei enger Längt vun 12,20 Meter.

Dat Wëssenschaftsmodul Kristall (Kwant 3)[änneren | Quelltext änneren]

De Modul Kristall

Haaptartikel: Kristall

Als drëtt Modul gouf Kristall den 31. Mee 1990 gestart an zéng Deeg spéider géigeniwwer vum Kwant 2 mam Kopplungsknuet vum Basismodul verbonnen. Kristall war am Wiesentlechen fir biologesch a materialwëssenschaftlech Experimenter gebaut. Zwéin zousätzlech androgyn Undockstutzen ware fir déi geplangt Raumfähr Buran an e geplangt Teleskop virgesinn, goufen awer ni dofir benotzt. De 27. Juni 1995 hat dorun de Space Shuttle „Atlantis” ugedockt. Wéi de Kwant 2 hat och de Kristall zousätzlech Solarzellen. D'Gewiicht an d'Moossen hunn deene vum Kwant 2 geglach. Fir d'Undocken vum Space Shuttle z'erliichteren a Plaz fir de Modul Spektr ze schafen, gouf et zu engem spéideren Zäitpunkt un en anere Stutzen ëm 90 Grad ëmgesat an ëm e speziellt Shuttle Undockmodul vergréissert. Eent vun de Solarpanéile gouf 1992 un de Modul Kwant ëmgesat.

De Wëssenschaftsmodul Spektr[änneren | Quelltext änneren]

De Modul Spektr

Haaptartikel: Spektr

Den 20. Mee 1995 gouf de Modul Spektr gestart an 12 Deeg méi spéit op der Plaz vum ëmgesate Modul Kristall mam Basisblock verbonnen. De Spektr hat Ariichtunge fir d'Erfuerschung vun der Äerdatmosphär, geophysikalescher Prozesser a kosmescher Stralung. Fir d'éischt war och wëssenschaftlech Apparature vun der NASA fir de geplangte Shuttle-Mir-Programm mat u Bord. Mat sengen x-fërmeg ugeluechte véier Solarmodule hat sech de Spektr staark vin deenen anere Modulen ënnerscheed. D'Startgewiicht vun 20 Tonnen hat den anere Module geglach, mat ronn 14 Meter war de Spektr dat längst vun alle sechs Module. Bei engem Accident den 25. Juni 1997 gouf et sou staark beschiedegt, datt et nëmme nach fir Energieversuergung gebraucht konnt ginn.

Den Undockmodul fir de Space Shuttle (Shuttle Docking Module)[änneren | Quelltext änneren]

Den Undockmodul

Haaptartikel: Shuttle Docking Module

Mam US-amerikaneschen Space Shuttle Atlantis gouf den 13. November 1995 en Undockmodul an de Raum bruecht an dräi Deeg spéider mam Modul Kristall verbonnen. De 4,70 Meter laange Baudeel hat d'Undocken am Verglach zum virdru benotzten Dock vum Buran, méi einfach gemaach. Bei den eelef Shuttle-Mir-Missiounen koum de Modul aachtmol an den Asaz. Eemol gouf direkt un de Kristall ugedockt, zweemol koum et zu engem Rendezvous ouni Kopplung.

De Fuerschungsmodul Priroda[änneren | Quelltext änneren]

Opbau vum Priroda-Modul
De Modul Priroda

Mam Start vum Modul Priroda, den 23. Abrëll 1996 an der dräi Deeg spéider gemaacher Kopplung um Basisblock géigeniwwer dem Modul Kristall, hat den Ausbau vun der Mir seng lescht Stuf ereecht. Den Priroda hat Ariichtunge fir Fuerschung vu Mikrogravitatioun. Mat 12 Meter Längt an 19 Tonne Gewiicht ware seng Gréissten wéi d'Moduler Kwant 2 a Kristall.

Bei der leschter Ausbaustuf hat d'Mir e Gesamtgewiicht vu ronn 135 Tonnen, eng Spanwäit vun 31 Meter an eng ganz Längt vun 33 Meter.

D'Notzung[änneren | Quelltext änneren]

D'Raumstatioun gouf am Ganzen vu 96 Kosmonaute besicht. 19 vun hinne waren zweemol an der Statioun, Den Alexander Wiktorenko véiermol an den Anatoli Solowjow fënnefmol. Déi längst Zäit u Bord hat de russesche Kosmonaut Waleri Poljakow verbruecht: Hien hat 679 Deeg u Bord vun der Mir geschafft. Vu Januar 1994 bis Mee 1995 hat hie mat 438 Deeg am All en neie Rekord opgestallt. De laangen Zäitraum gouf och als Test fir e méigleche bemannte Marsfluch gewäert – de Fluch op de roude Planéit dauert ongeféier e Joer.

1986 - Déi éischt Mannschaft[änneren | Quelltext änneren]

Déi éischt Equipe vun der Expeditioun Sojus T-15 mat de Kosmonaute Leonid Kisim a Wladimir Solowjow war den 13. Mäerz 1986 gestart a war zwee Deeg méi spéit an der Statioun, fir si a Betrib ze huelen. Zu den Aufgabe hunn ënner anerem gehéiert, d'Entluede vun de Frachtschëffer Progress 25 an 26 d. h.: Ausrëschtunge entlueden an installéieren. Speziell war en 50-deegegen Ausfluch zu der Raumstatioun Saljut 7, fir dës ze flegen an en Deel vun der Ausrëschtung fir d'Mir z'iwwerhuelen. Dëst war dee bis elo eenzegaartege Fluch enger Crew tëscht zwou Raumstatiounen. No hirer Réckrees op d'Äerd, den 16. Juli 1986 blouf d'Statioun Mir fir méi wéi en halleft Joer onbesat.

1987 bis 1989[änneren | Quelltext änneren]

Mat der Missioun Sojus TM-2 an de Kosmonauten Juri Romanenko an Alexander Lawejkin, déi de 5. Februar 1987 Baikonur verlooss haten, hat déi éischt Period vun iwwer zwee Joer ugefaangen, an där d'Statioun mat wiesselnde Mannschafte onënnerbrach besat war. Si war am Abrëll 1989 mat der Missioun Sojus TM-7 zu Enn. An dëse Joren besichten mam Syrer Muhammed Achmed Faris, dem Afghanen Abdul Ahad Mohmand an dem Fransous Jean-Loup Chrétien déi éischt net-sowjetesch Raumfuerer d'Statioun. D'Statioun war an dëser Zäit d'Zil vu sechs Missioune während där de Modul Kwant ugeschloss an a Betrib geholl gouf.

1989 bis 1991[änneren | Quelltext änneren]

No enger Ënnerbriechung vun iwwer véier Méint – wéinst technesche Problemer mat de Sojus-Raumschëffer – hat mat Sojus TM-8 am September 1989 déi zweet Phas vum Gebrauch ugefaangen, an där hirem Verlaf d'Statioun iwwer ronn zéng Joer ewech – bis August 1999 – permanent besat blouf an ausgebaut gouf. Néng Flich vun US-amerikanesche Space Shuttlelen an 22 Flich mat sowjetesche Sojus-Raumschëffer dockten während dëser Zäit un. An dësem Zäitraum war de politeschen Ëmbroch an der Sowjetunioun gefall, deen och zu enger Zäsur beim Betrib vun der Mir gefouert hat.

Déi ugefaangen Zesummenaarbecht mat aneren, och westleche, Staaten gouf weidergefouert. Am Dezember 1990 war de japanesche Journalist Toyohiro Akiyama zu der Statioun geflunn. Him war 1991 den éisträicheschen Astronaut Franz Viehböck gefollegt.

Déi béid Kosmonaute vun der Missioun Sojus TM-13, Alexander Wolkow an Sergei Krikaljow, koumen als Sowjetbierger op d'Statioun a koumen als russesch Bierger zréck op d'Äerd. Während hirem Openthalt an der Statioun war d'Wal vum Boris Jelzin zum President vun der Russescher Föderatioun, de Putsch zu Moskau an d'Enn vun der UdSSR. Duerch d'Begleetëmstänn mussten si hiren Openthalt emplangen an en halleft Joer verlängeren. De Krikaljow koum eréischt no 311 Deeg den 25. Mäerz 1992 op d'Äerd zréck.

1992 bis 1999 – D'Mir ënner russescher Leedung[änneren | Quelltext änneren]

No der politescher Wend an de Staate vun der Sowjetunioun koumen ëmmer méi westlech Raumfuerer op d'Statioun, där hire Betrib awer weider vu Russland gefouert gouf.

1992 koum mam Klaus-Dietrich Flade den éischten däitsche Raumfuerer. No him koumen 1997 de Reinhold Ewald an de Fransous Michel Tognini. 1994 koum den däitschen ESA-Astronaut Ulf Merbold, dee schonn 1983 mat dem Space Shuttle am All war, op d'Mir.

Parallel zum weideren Ausbau vun der Statioun war 1995 deen éischten amerikaneschen Astronaut vu Baikonur an engem Sojus-Raumschëff zu der Mir gestart. Am Juni vum gläiche Joer hat déi éischt vun eelef Shuttle-Mir-Missioune ugefaangen. Am Kader vun der Missioun STS-71 hat d'Raumfär Atlantis un déi russesch Raumstatioun ugedockt. Am September hat den däitsche Raumfuerer Thomas Reiter un d'Mir ugedockt a war 179 Deeg u Bord bliwwen. 1996 gouf den Opbau vun der Statioun mam Modul Priroda beennt. Dee längsten Openthalt vun engem amerikaneschen Astronaut im Weltraum gouf op der Mir gefeiert: De John Blaha hat am gläiche Joer 118 Deeg op der Statioun verbruecht.

Déi lescht Joer[änneren | Quelltext änneren]

Den 20. November 1998war mat Sarja den éischte Modul vun der Internationaler Raumstatioun gestart ginn. D'NASA-Administratioun hat versicht, déi russesch Regierung dozou ze bewegen, d'Mir séier opzeginn. Ufanks war Russland dogéint, hat awer den 28. August 1999 frop verzicht, déi gelante Crew vun Sojus TM-29 duerch eng nei ze ersetzen. 1999 gouf an Holland de MirCorp gegrënnt, eng Entreprise, déi versicht hat, d'Iwwerliewen vun der Mir iwwer privat Mëttellen ze sécheren.

Mat der Sojus TM-30 war den 4. Abrëll 2000 déi lescht Crew zu der Mir gestart, nodeems si siwe Méint onbenotzt war. Déi duerch de MirCorp finanzéiert Missioun vun de Kosmonaute Sergej Saljotin an Alexander Kaleri hat 72 Deeg gedauert a war de 39. Besuch vun engem bemannte Raumschëff. Si hate Revisiounsaarbechte gemaach fir de weidere Verbleif an der Ëmlafbunn sécherzestellen. Zum Zäitpunkt vun hirer Réckkéier am Juni 2000 hat déi russesch Raumfaart nach gehofft, datt d'Mir duerch westlech Gelder fir weider zwéin Joer ze bedreiwen. D'Hoffnunge waren duerch déi héich Onkäschte verflunn. Den 23. Oktober 2000 koum dat offiziellt Aus. De russesche Virschlag, Deeler vun der Mir zum Aufbau vun der ISS ze gebrauchen, gouf vun US-amerikanescher Säit, verworf.

In den frühen Morgenstunden D'Mir gouf den 23. Mäerz 2001 mat dräi Bremsschib vum leschte Progress-Raumfrachter zum kontrolléierten Neesantrëtt an d'Äerdatmosphär bruecht. Déi net verglousten Deeler vun der Statioun waren um 6:57 Auer am Zilgebitt am Pazifischen Ozean erofgefall. Op de Fidschi-Inselen konnt een d'Feierwierk um Himmel observéieren.

An hirer fofzéngjäreger Geschicht hat déi ufanks nëmme fir siwe Joer ausgeluecht Statioun d'Äerd 86.325 Mol op enger Héicht vun 390 Kilometer iwwer der Äerduewerfläch ëmronnt.

Pannen an Accidenter[änneren | Quelltext änneren]

Technesch Pannen haten zum Enn vun der Liewenszäit Skepsis un der Zouverlässegkeet vun der Statioun opkommen. Duerch déi erfollegräich Léisung vun Tëschefäll konnten awer och Erkenntnesser gesammelt ginn, déi beim Opbau vun der Internationaler Raumstatioun gehollef hunn.

Defekt un engem Solarpanel vum Spektr-Modul no der Kollisioun mat engem Progress-Raumfrachter

Den 24. Februar 1997 hat sech e chemesche Sauerstoffgenerator entzünnt, eng sougenannt Sauerstoffkäerz. Gëfteg Dämp hate sech entwéckelt, deen déi béid russesch an den däitsche Raumfuerer Reinhold Ewald gezwongen haten, Sauerstoffmasken u Bord ze droen. D'Reaktion vun de Mir-Crew haten eng verfréit Réckkéier op d'Äerd verhënnert, an d'Loft konnt während engem Dag gerengegt ginn. Zwou Wochen no dësem Virfall war déi primär Sauerstoffversuergung ausgefall. Hei gouf op déi sekundär Sauerstoffversuergung ëmgeschalt ginn. Duerch en Defekt vum Lagekontrollsystem waren nëmme nach manuell Manöver méiglech.

Den 30. August 1997 war d'Atlantis nees op d'Mir gestart, nodeems et hefteg Kontroversen bei der NASA gouf, ob een d'Shuttle-Mir-Missiounen no enger Panneserie iwwerhaapt nach soll fortféiere soll.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

  • Hans J. Frank: Rettung der Mir – Die fantastischen autobiographischen Memoiren des Doktor F. Projekte-Verlag, Halle S 2003. ISBN 3-937027-33-5
  • Andreas Schöwe: Mission Space Shuttle – Abenteuer Weltraum in Bild und Text. Bechtermünz-Verlag, Augsburg 1999. ISBN 3-8289-5357-3
  • David M. Harland: The Story of Space Station Mir. Springer-Verlag, Berlin/Heidelberg/New York 2005. ISBN 0-387-23011-4

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Saturn 01.svg Portal Astronomie

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Mir – Biller, Videoen oder Audiodateien