Op den Inhalt sprangen

Wikipedia:Sonnerzeechen

Vu Wikipedia

Vill Sonnerzeeche sinn a Wikipedia-Artikelen nëtzlech, an heiansdo och néideg. Nieft de Sonnerzeechen déi een op enger „normaler“ europäescher Tastatur fënnt, brauch een och alt emol Zeechen a Symboler oder net-laténgesch Zeechen, déi anescht mussen an den Text gesat ginn.

Sonnerzeechen asetzen

[Quelltext änneren]

Ët gëtt verschidde Méiglechkeeten, Sonnerzeechen anzesetzen:

  • Symboler aus der Geschierkëscht

Am Editor-Modus, benotzt de Knäppchen Spezialzeechen an der Geschier-Läischt. Setzt Äre Cursor do wou Der d'Zeechen asetze wëllt, sicht déi richteg Kategorie aus (z. B. Laténgesch erweidert, IPA, Symboler, …) klickt op d'Symbol dat gebraucht gëtt, a schonn ass et am Text agesat.

  • Kopéieren / apechen

Et ass méiglech en Zeechen oder Symbol vun enger Internetsäit oder vun enger lokaler Säit ze kopéieren an an Ärer Wiki-Säit anzepechen, virausgesat, et ass kee Bild oder en Deel vun engem Bild, wéi z. B. déi, déi vun der TeX-Funktioun vun der Wiki generéiert goufen.

  • UniversalLanguageSelector

Mat der UniversalLanguageSelector-Extensioun kënnt Dir verschidde virtuell Spezial-Tastature benotzen.

  • HTML-Zeechen

Dir kënnt eng HTML-Zeechen-Entitéit-Referenz benotzen, wéi z. B. à oder eng HTML-numeresch Zeechereferenz wéi ¡, a d'Zeechen dann aus der Virschau kopéieren.

…déi méi detailléiert Säit Hëllef:Sonnerzeechen op MediaWiki.

an do dernieft:


D'Abschnitter hei drënner stame gréisstendeels nach aus enger historescher Versioun vun dëser Säit a verschidden Deeler sinn eventuell obsoleet oder net méi aktuell. .


Zortéierung no Funktioun

[Quelltext änneren]

Allgemeng Sonnerzeechen

[Quelltext änneren]

Hei si verschidde Sonnerzeechen, déi ee bei der Aarbecht op der Wikipedia brauche kann:

Zeechen Numm
 geschützt Eidelzeechen (engl: non-breaking space), verhënnert en Zeilenëmbroch
[Eckeg Klamer lénks
]Eckeg Klamer riets
*Stärchen
&kaufmännescht an
¢Cent-Zeechen
£Pond
¤Wärung
¥Yen
Euro, Eurozeechen
§Paragraph, Paragraphenzeechen
¨Ëmlaut / Treema-Accent1
©Copyright-Zeechen
Onendlech
ªFeminiint Ordinalzeechen (a romanesche Sproochen)
¬Net-Zeechen
®„Registered-Trademark“-Zeechen
¯Macron
°Grad, Gradzeechen
±plus/minus
´Akut2
µMikro / griichesche Buschtaf My
Absatzzeechen
Ausloossungspunkter
·Punkt a mëttlerer Héicht (Komma am Georgeschen)
¸Cedille
ºMaskuliint Ordinalzeechen (a romanesche Sproochen)
÷engl. Divisiounszeechen
gestuerwen (den normale Stär „*“ fir gebuer)
männlech (Alternativ: "[[Image:Blue male symbol.svg|16px]]" )
weiblech (Alternativ: "[[Image:Pink Venus symbol.svg|16px]]" )
ß Schaarfen s (oder Eszett), Minuskel (Ligatur aus dem laangen s an dem z an däitscher Schreifweis).
Schaarfen s (oder Eszett), Majuskel
⁰¹²³⁴⁵⁶⁷⁸⁹ héichgestallt Zuelen 0–9
₀₁₂₃₄₅₆₇₈₉ déifgestallt Zuelen 0–9
½ en Hallwen
¼ e Véierel
¾ dräi Véierel

Umierkungen:
1: Gëtt nëmme seele benotzt an dann och meeschtens mam duebelen Uféierungszeeche verwiesselt.
2: Gëtt dacks mam ähnlechen Ausloossungszeeche „’“ (bzw. „'“) verwiesselt.

Sazzeechen

[Quelltext änneren]
Zeechen Numm
lénkst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich)
rietst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich), lénkst Uféierungszeechen (englesch)
rietst Uféierungszeechen (englesch)
einfacht lénkst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich)
einfacht rietst Uféierungszeechen (Däitschland, Éisträich), einfacht lénkst Uféierungszeechen (englesch)
Ausloossungszeechen = Apostroph (däitsch), einfacht rietst Uféierungszeechen (englesch)
« lénkst Uféierungszeechen (Frankräich, Schwäiz), Guillemets déi no lénks weisen1
»rietst Uféierungszeechen (Frankräich, Schwäiz), Guillemets déi no riets weisen1
 einfacht lénkst Uféierungszeechen (Schwäiz); einfach Guillemets déi no lénks weisen1
einfacht rietst Uféierungszeechen (Schwäiz); einfach Guillemets déi no riets weisen1
¡ëmgedréint Ausruffzeechen
¿ëmgedréint Fragezeechen
-Bindestrich (Divis)
Minus
Gedankestréch2
 Eidelzeechen ouni Ëmbroch

1) Benotzung besonnesch an Däitschland, Éisträich, der Schwäiz a Frankräich ënnerschiddlech, kuckt Webtypographie
2) Bei Benotzung an der Bedeitung „bis“ steet de Gedankestréch ouni Ofstand (Streckestréch): Berlin–Mainz, 10–11h. Bei Benotzung an der Bedeitung „géint“ steet de Gedankestréch mat Tëscheraum: Union Berlin – Mainz 05.

Kuckt och: Webtypographie

GroussNummKlengNumm
ÀA mat Gravis (Accent grave)àa mat Gravis
ÁA mat Akut (Accent aigu)áa mat Akut
ÂA mat Zirkumflex (Accent circonflexe)âa mat Zirkumflex
ÃA mat Tildãa mat Tild
ÄA mat Ëmlautäa mat Ëmlaut
ÅA mat Rankåa mat Rank
ÆAE-Ligaturæae-Ligatur
ĀA mat Macronāa mat Macron
ÇC mat Cédilleçc mat Cédille
ÈE mat Gravisèe mat Gravis
ÉE mat Akutée mat Akut
ÊE mat Zirkumflexêe mat Zirkumflex
ËE mat Treemaëe mat Treema
ĒE mat Macronēe mat Macron
ÌI mat Gravisìi mat Gravis
ÍI mat Akutíi mat Akut
ÎI mat Zirkumflexîi mat Zirkumflex
ÏI mat Treemaïi mat Treema
ĪI mat Macronīi mat Macron
ÑN mat Tildñn mat Tild
ÒO mat Gravisòo mat Gravis
ÓO mat Akutóo mat Akut
ÔO mat Zirkumflexôo mat Zirkumflex
ÕO mat Tildõo mat Tild
ÖO mat Ëmlautöo mat Ëmlaut
ØO mat Schiifstréchøo mat Schiifstréch
ŌO mat Macronōo mat Macron
ŒOE-Ligaturœoe-Ligatur
ÙU mat Gravisùu mat Gravis
ÚU mit Akutúu mit Akut
ÛU mat Zirkumflexûu mat Zirkumflex
ŨU mat Tildũu mat Tild
ÜU mat Umlautüu mat Umlaut
ŪU mat Macronūu mat Macron
ŸY mat Diäreseÿy mat Diärese

Mathematesche Zeechen

[Quelltext änneren]

Fir kuerz mathematesch Formelen an engem Text stinn déi follgend Sonnerzeechen zur Verfügung. Variabele solle schif geschriwwe ginn, also x  A. Ofleedunge sollen net mat dem Accent aigu, mä follgendermoosse geschriwwe ginn:

Resultat Wat Dir schreift
f ''f′''
Falls en Eidelzeechen duerno kënnt, ass och ''f' '' méiglech.
bzw. mat Hëllef vun Hëllef:TeX: <math>f'</math>

Potenze kann ee mam <sup></sup>-Tag maachen, also ''a''<sup>4</sup> fir a4.

Komplizéiert mathematesch Formele sollten am TeX geschriwwe ginn. Kuckt dofir Hëllef:TeX.

Zeechen Wat Dir schreift
∫ ∑ ∏ √ − ± ∞ &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;
⋅ × · ÷ ⁄ ∂ ′ ″ &sdot; &times; &middot; &divide; &frasl; &part; &prime; &Prime;
∇ ‰ ° ∴ ℵ ø &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇ &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;
¬ ∧ ∨ ∃ ∀ &not; &and; &or; &exist; &forall;
⇒ ⇔ ⇐ → ↔ ← &rArr; &hArr; &lArr; &rarr; &harr; &larr;
⇑ ⇓ ↑ ↓ &uArr; &dArr; &uarr; &darr;
α β γ δ ε ζ &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;
η θ ι κ λ μ ν &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;
ξ ο π ρ σ ς &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;
τ υ φ χ ψ ω &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;
Γ Δ Θ Λ Ξ Π &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;
Σ Φ Ψ Ω &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega;

Unicode huet follgend Zeeche fir héich- an déifgestallten Zifferen a Symboler. Wëll dat awer bei verschiddene Browseren zu Problemer féiert, sollen si nëmmen an Ausnamefäll benotzt ginn. Ausnam: Déi héichgestallt Zifferen 1, 2 an 3 (¹ ² ³), zum Beispill fir d'Duerstelle vun Eenheete wéi .

Héichstellung
⁰ ⁱ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ⁺ ⁻ ⁼ ⁽ ⁾ ⁿ &#8304; &#8305; &#185; &#178; &#179; &#8308; &#8309; &#8310; &#8311; &#8312; &#8313; &#8314; &#8315; &#8316; &#8317; &#8318; &#8319;
Déifstellung
₀ ₁ ₂ ₃ ₄ ₅ ₆ ₇ ₈ ₉ ₊ ₋ ₌ ₍ ₎ &#8320; &#8321; &#8322; &#8323; &#8324; &#8325; &#8326; &#8327; &#8328; &#8329; &#8330; &#8331; &#8332; &#8333; &#8334;

Sonnerzeechen a Friemsproochen

[Quelltext änneren]

Bei internationalen Artikelen ass et op der lëtzebuergescher Wikipedia erwënscht, de jeeweilege Begrëff a senger Originalschreifweis ze benotzen, ausser et ass eng net-laténgesch Schrëft. Allerdéngs soll an dësem zweete Fall dann den Numm an Originalschrëft a Klameren am Artikel stoen. D'Benotzung vu Sonnerzeechen am Artikelnumm reegelen d'Wikipedia:Nummkonventiounen.

Egyptesch Hieroglyphen

[Quelltext änneren]

Kuckt Hieroglyphen.

ĈC mat Zirkumflex ĉc mat Zirkumflex
ĜG mat Zirkumflex ĝg mat Zirkumflex
ĤH mat Zirkumflex ĥh mat Zirkumflex
ĴJ mat Zirkumflex ĵj mat Zirkumflex
ŜS mat Zirkumflex ŝs mat Zirkumflex
ŬU mat Breve ŭu mat Breve
ÄA mat Ëmlaut äa mat Ëmlaut
ÖO mat Ëmlaut öo mat Ëmlaut
ÕO mat Tild õo mat Tild
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ÜU mat Ëmlaut üu mat Ëmlaut
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek

Bemierkung: Š,š an Ž,ž nëmmen a Wierder, déi aus anere Sprooche kommen.

Griichesch

[Quelltext änneren]
ΑαAlpha
Άάbetounten Alpha
ΒβBeta
ΓγGamma
ΔδDelta
ΕεEpsilon
Έέbetounten Epsilon
ΖζZeta
ΗηEta
Ήήbetounten Eta
ΘθTheta
ΙιIota
Ίίbetounte Iota
ΪϊIota mat Treema
 ΐbetounte Iota mat Treema
ΚκKappa
ΛλLambda
ΜμMy
ΝνNy
ΞξXi
Ο (net däitschen O!)ο (net däitschen o!)Omikron
Όόbetounten Omikron
ΠπPi
ΡρRho
ΣσSigma
 ςSchlusssigma
ΤτTau
ΥυYpsilon
ΫϋYpsilon mat Treema
Ύύbetounten Ypsilon
 ΰbetounten Ypsilon mat Treema
ΦφPhi  
ΧχChi
ΨψPsi
ΩωOmega
Ώώbetounten Omega
 ;griichescht Fragezeechen (kee Semikolon!)
 ·Kolon (griicheschen Héichpunkt)

Eng komplett Tabell vun alle polytonesche Schrëftzeeche fannt Dir am Artikel Polytonesch Orthographie.

Hebräesch

[Quelltext änneren]
אAleph
בBeth
גGimel
דDaleth
הHe
וWaw
זZajin
חChet
טTet
יJod
ךSchluss-Kaph
כKaph
לLamed
םSchluss-Mem
מMem
ןSchluss-Nun
נNun
סSamech
עAjin
ףSchluss-Pe
פPe
ץSchluss-Tzade
צTzade
קKoph
רResch
שSin / Schin
תTaw

Islännesch

[Quelltext änneren]
Klenge BustawGrousse BustawNumm
ðÐEth (net ze verwiessele mam kroateschen D)
þÞThorn
æÆA-E-Ligatur

Serbesch / Kroatesch / Bosnesch

[Quelltext änneren]
ČC mat Hatschek čc mat Hatschek
ĆC mat Akut ćc mat Akut
ĐD mat Querstrech (ka bei typograph. Problemer och duerch Dj ersat ginn)

net ze verwiessle mam islänneschen Eth

đd mat Querstrech (ka bei typograph. Problemer och duerch dj ersat ginn)
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek
ĀA mat Macron āa mat Macron
ČC mat Hatschek čc mat Hatschek
ĒE mat Macron ēe mit Macron
ĢG mat Cedille ģg mat Cedille
ĪI mat Macron īi mat Macron
ĶK mat Cedille ķk mat Cedille
ĻL mat Cedille ļl mat Cedille
ŅN mat Cedille ņn mat Cedille
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ŪU mat Macron ūu mat Macron
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek
ĄA mat Ogonek ąa mat Ogonek
ČC mat Hatschek čc mat Hatschek
ĖE mat Punkt ėe mat Punkt
ĘE mat Ogonek ęe mat Ogonek
ĮI mat Ogonek įi mat Ogonek
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ŪU mat Macron ūu mat Macron
ŲU mat Ogonek ųu mat Ogonek
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek

Lëtzebuergesch

[Quelltext änneren]
ÄA mat Treema äa mat Treema
ËE mat Treema ëe mat Treema
ÉE mat Akut ée mat Akut

Hollännesch

[Quelltext änneren]
ÉE mat Akut ée mat Akut
ËE mat Treema ëe mat Treema
ÏI mat Treema ïi mat Treema
IJIJ-Ligatur ijij-Ligatur
ÓO mat Akut óo mat Akut
ŸY mat Treema) ÿy mat Treema)

Bemierkung: Heindso gëtt en Ÿ oder Y amplaz vum IJ geschriwwen, bzw. ÿ oder y amplaz ij, well en ij a ville Schreifschrëfte wéi en ÿ ausgesäit. Déi zwou Y-Varianten gëtt et an der hollännescher Sprooch eigentlech net, ausser a Friemwierder. Beim Feele vu béide Ligaturen IJ an ij kann IJ an ij dës ersetzen (awer net Ij!) wat virun allem am flammänneschen Deel vun der Belsch geschitt.

ĄA mat Ogonek ąa mat Ogonek
ĆC mat Akut ćc mat Akut
ĘE mat Ogonek ęe mat Ogonek
ŁL mat Stréch łl mat Stréch
ŃN mat Akut ńn mat Akut
ÓO mat Akut óo mat Akut
ŚS mat Akut śs mat Akut
ŹZ mat Akut źz mat Akut
ŻZ mat Punkt żz mat Punkt

Rumänesch

[Quelltext änneren]
Z. Bezeechnung Z. Bezeechnung
lénkst Uféierungszeechen rietst Uféierungszeechen
«lénkst Uféierungszeechen2 »rietst Uféierungszeechen2
-Bindestréch Gedankestréch
ĂA mat Breve ăa mat Breve
ÂA mat Zirkumflex âa mat Zirkumflex
ÎI mat Zirkumflex îi mat Zirkumflex
ȘS mat Komma ënnen șs mat Komma ënnen
ȚT mat Komma ënnen țt mat Komma ënnen

Bemierkung: Heefeg gëtt amplaz vun de leschte véier Zeeche mat Kommata (fälschlecherweis) d'Versioun mat der Cedille benotzt (sou z. B. och op der rumänescher Wikipedia)

Z. Bezeechnung Z. Bezeechnung
ŞS mat Cedille şs mat Cedille
ŢT mat Cedille ţt mat Cedille

Dat läit wuel dodrunner, datt et bei der Versiou mat der Cedille manner Duerstellungsproblemer gëtt, well verschidden Zeechesätz d'Zeeche mat Kommata net hunn. Well sech d'Zeechen typographesch nëmmen e wéineg ënnerscheeden, schéngt d'Benotze mat der Cedille ze vertrieden ze sinn, d'Nodeeler beim Benotze vu falschen (net Unicode-konformen) Zeechen z. B. fir d'Sich si méi schlëmm.

Slowakesch

[Quelltext änneren]
ÁA mat dĺžeňáa mat dĺžeň
ÄA mat Ëmlautäa mat Ëmlaut
ČC mat mäkčeňčc mat mäkčeň
ĎD mat mäkčeňďd mat mäkčeň
ÉE mat dĺžeňée mat dĺžeň
ÍI mat dĺžeňíi mat dĺžeň
ĽL mat mäkčeňľl mat mäkčeň
ĹL mat dĺžeňĺl mat dĺžeň
ŇN mat mäkčeňňn mat mäkčeň
ÓO mat dĺžeňóo mat dĺžeň
ÔO mat Zirkumflexôo mat Zirkumflex
ŔR mat dĺžeňŕr mat dĺžeň
ŠS mat mäkčeňšs mat mäkčeň
ŤT mat mäkčeňťt mat mäkčeň
ÚU mat dĺžeňúu mat dĺžeň
ÝY mat dĺžeňýy mat dĺžeň
ŽZ mat mäkčeňžz mat mäkčeň

Sloweenesch

[Quelltext änneren]
ČC mat Hatschek čc mat Hatschek
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek

Tschechesch

[Quelltext änneren]
ÁA mat Akut áa mat Akut
ČC mat Hatschek čc mat Hatschek
ĎD mat Hatschek ďd mat Hatschek
ÉE mat Akut ée mat Akut
ĚE mat Hatschek; ni um Ufank vun engem Wuert ěe mat Hatschek; ni um Ufank vun engem Wuert
ÍI mat Akut íi mat Akut
ŇN mat Hatschek ňn mat Hatschek
ÓO mat Akut óo mat Akut
ŘR mat Hatschek řr mat Hatschek
ŠS mat Hatschek šs mat Hatschek
ŤT mat Hatschek ťt mat Hatschek
ÚU mat Akut; nëmmen um Ufank vun engem Wuert *) úu mat Akut; nëmmen um Ufank vun engem Wuert *)
ŮU mat Krouzek; ni um Ufank vun engem Wuert ůu mat Krouzek; ni um Ufank vun engem Wuert
ÝY mat Akut ýy mat Akut
ŽZ mat Hatschek žz mat Hatschek
     *)Ausnahm: no Präfixen abei zesummegesate Wierder

Turksproochen

[Quelltext änneren]
ÂA mat Zirkumflex(ia) âa mat Zirkumflex(ia)
CC ausgeschwat "dsch" cc ausgeschwat "dsch"
ÇC mat Cedille(tsch) çc mat Cedille(tsch)
ƏÄ ausgeschwat (nëmmen azeri) əä ausgeschwat (nëmmen azeri)
ĞG mat Breve(laanggezunn) ğg mat Breve(laanggezunn)
ÎI mat Zirkumflex(yı) îi mat Zirkumflex(yı)
İI mat Punkt ii
II ıi ouni Punkt
ÖO mat Treema öo mat Treema
QK ausgeschwat (nëmmen azeri) qk ausgeschwat (nëmmen azeri)
ŞS mat Cedille(sch) şs mat Cedille(sch)
ÛU mat Zirkumflex ûu mat Zirkumflex
ÜU mat Treema üu mat Treema
XH ausgeschwat (nëmmen azeri) xh ausgeschwat (nëmmen azeri)
ÁA mat Akut á a mat Akut
ÉE mat Akut ée mat Akut
ÍI mat Akut íi mat Akut
ÓO mat Akut óo mat Akut
ÖO mat Ëmlaut öo mat Ëmlaut
ŐO mat Duebelakut őo mat Duebelakut
ÚU mat Akut úu mat Akut
ÜU mat Ëmlaut üu mat Ëmlaut
ŰU mat Duebelakut űu mat Duebelakut

Tastaturdreiwer

[Quelltext änneren]

Fir méiglechst vill vun den hei beschriwwene Sonnerzeechen direkt mat der Tastatur kënnen anzeginn, muss ënner Linux a BSD an der X11 Konfiguratiounsdatei d'Optioun nodeadkeys auskommentéiert ginn.

Fir Windows gëtt et de Keyboard Layout Creator vu Microsoft, fir verschidden Tastaturdreiwer z'erstellen. Soueen Dreiwer fir vill europäesch Sonnerzeeche gëtt et vun Darinka an Holger von Rauch .

Weiderhi gëtt et de Programm Keyman vun Tavultesoft (fräi fir den netkommerzielle Gebrauch) wou et och scho fäerdeg Tastaturdreiwer gëtt, zum Beispill den German Extended Unicode Keyboard vum Lukas Pietsch .

Ofkierzung: WP:SZ