Centaurus (Stärebild)
|
|
|
|---|---|
| Lëtzebuergeschen Numm | Zentaurus |
| Laténgeschen Numm | Centaurus |
| Laténgesche Genitiv | Centauri |
| Laténgesch Ofkierzung | Cen |
| Positioun | südlechen Himmel |
| Rektaszensioun | 11h 05m bis 15h 03m |
| Deklinatioun | -30°00’ bis -65°45’ |
| Fläch | 1060 Quadratgrad |
| Siichtbar op de Breedegraden | 25° Nord bis 90° Süd |
| Observatiounszäitraum fir Mëtteleuropa |
deelweis ze gesinn |
| Zuel vu Stäre mat Gréisst < 3m |
7 |
| Hellste Stär, Gréisst |
Alpha Centauri (Toliman), -0,01m |
| Meteorstréim | Alpha-Centauriden |
| Nopeschstärebiller (vun Norden am Auerzäresënn) |
Hydra Vela Carina Musca Crux Circinus Lupus Libra |
|
|
Den Zentaurus, laténgesch Centaurus ass e Stärebild vum Südhimmel.
Inhaltsverzeechnes |
[änneren] Beschreiwung
Den Zentaurus ass e grousst Stärebild, dat sech südlech vun der Hydra (Waasserschlang) ausstreckt. D'Dräieck vun de Stäre θ, ι an ν Centauri formen de Kapp, déi südlech Stäre, drënner déi hell Stäre α an β Centauri, sollen d'Féiss vum Zentaurus, engem Mëschwiesen – hallef Mënsch, hallef Päerd – duerstellen.
Am Zentaurus steet dat bekannte Dräifachsystem Alpha Centauri (Rigil Kentaurus) mat dem sonnennooste Stär Proxima Centauri.
Duerch de südlechen Deel zitt och nach d'Band vun der Mëllechstrooss. Dës Regioun ass besonnesch räich un Stären an un niwweleg Objeten. Omega Centauri ass deen hellste Kugelstärekoup um Nuetshimmel.
Nëmmen déi nërdlechst Stären vum Zentaurus kann een aus eise Breedegrade gesinn.
[änneren] Geschicht
Den Zentaurus gehéiert zu den 48 Stärebiller déi schonns an der Antikitéit bekannt waren. De Ptolemäus huet dëst Stärebild fréier beschriwwen.
Am Zentaurus ass eng kosmesch Radioquell, déi als Centaurus A bezeechent gëtt.
[änneren] Mythologie
An der griichescher Mythologie gozfen d'Zentauren als barbaresch an gewalttäteg duergestallt. Eng Ausnahm war den Zentaur Cheiron, de Jong vum Titan Kronos. De Cheiron, deen als geléiert golt, huet e puer antik Helden groussgezunn, dorënner de Jason, Achilleus an den Asklepios, deen hien d'Heelkonscht geléiert huet.
[änneren] Himmelsobjeten
[änneren] Stären
| B | F | Namen o. andere Bezeichnungen | Gréisst | Lj | Spektralklass |
|---|---|---|---|---|---|
| α | Alpha Centauri, Rigil Kentaurus, Toliman, Bungula | -0,01m | 4,34 | G2 V + K1 V | |
| β | Hadar, Agena | 0,61m | 525 | B1 III | |
| θ | 5 | Menkent | 2,06m | 55 | K0 III |
| γ | Muhlifain | 2,20m | 130 | A0 + A0 | |
| ε | 2,29m | 600 | B1 III | ||
| η | 2,33m | 300 | BI V | ||
| ζ | Alnair, Alnair al Batn al Kentaurus | 2,55m | 400 | B2 V | |
| δ | 2,58m | 500 | B2 + B5 | ||
| ι | 2,75m | 50 | A2 V | ||
| λ | 3,11m | 200 | B9 III | ||
| κ | 3,13m | 500 | B2 IV | ||
| ν | 3,41m | 600 | B2 IV | ||
| μ | 2,9 bis 3,5m | 300 | B3 V | ||
| φ | 3,83m | 800 | B2 IV | ||
| τ | 3,85m | 100 | A2 V | ||
| υ1 | 3,87m | 600 | B3 IV | ||
| π | 3,90m | 300 | B5 V | ||
| d | 3,90m | 400 | G8 II | ||
| σ | 3,91m | 400 | B3 V | ||
| b | 4,01m | 500 | B3 V | ||
| ψ | 4,05m | ||||
| c1 | 4,06m | ||||
| 2 | 4,19m | ||||
| i | 4,23m | ||||
| n | 4,25m | ||||
| ξ2 | 4,27m | ||||
| j | 4,30m | 600 | B3 + B3 | ||
| v | 4,30m | ||||
| k | 4,32m | ||||
| e | 4,33m | ||||
| υ2 | 4,34m | ||||
| χ | 4,36m | ||||
| a | 4,41m | ||||
| B | 4,47m | ||||
| m | 4,52m | ||||
| A | 4,62m | ||||
| 1 | 4,63m | ||||
| M | 4,64m | ||||
| w | 4,66m | ||||
| f | 4,71m | ||||
| h | 4,75m | ||||
| ξ1 | 4,83m | ||||
| p | 4,90m | ||||
| c2 | 4,92m | ||||
| Q | 4,99m |
Den hellste Stär am Zentaurus ass den Alpha Centauri. Den arabeschen Numm Rigil Kentaurus bedeit „Fouss vum Zentaurus“. Mat engem Ofstand vun 4,34 Liichtjoer ass et een vun deenen noosten Stäre vun eiser Sonn. Et handelt sech ëm e Méifachstäresystem, bei deem sech dräi Stäre ëm een eenzege Schwéierpunkt beweegen.
Déi hellste Komponent α Centauri A huet ongeféier d'Gréisst an Augesinn vun eiser Sonn. Den α Centauri B ass mat 1,33m ass méi liichtschwaach a liicht orange und orange. Déi béid Stären ëmkreesen sech a ronn 80 Joer. Déi drëtt Komponent, α Centauri C oder Proxima Centauri ass e liichtschwaache rouden Zwergstär mat enger schäinbarer Hellegkeet vun 11,05m. Mat enger Distanz vu 4,22 Liichtjoeren ass hien eise nooste Noper vun eiser Sonn.
Den zweethellste Stär β Centauri (Hadar, arabesch „de Bueden“) ass mat enger Distanz vu ronn 525 Liichtjoeren wesentlech méi wäit vun eiser Sonn ewech. Hie liicht blo a gehéiert zu der Spektralklass B1.
[änneren] Duebelstären
| Objet | Gréissten | Ofstand |
|---|---|---|
| α | 0,0m/5,0m/11,0m | 10,5"/2,2° |
| γ | 2,9m/2,9m | 0,7" |
| δ | 2,6m/4,5m | 269" |
| J | 4,5m/6,2m | 60" |
| ο | 5,0m/5,2m | 265" |
| Q | 5,3m/6,7m | 5,3" |
Den γ Centauri ass een Duebelstäresystem op enger Distanz vun 130 Liichtjoer. Hie besteet aus zwéi gläich helle Stären, déi wäiss liichten.
Den δ Centauri läit ronn 500 Liichtjoer vun eis ewech. De System besteet aus engem Haaptstär deen hellblo liicht an zu der Spektralklass B2 gehéiert. Säi Begleeder ass och blo a gehéiert zu der Klass B5.
Den ο Cen ass 8.000 Liichtjoer vun eis ewech. De System huet zwéi extrem liichtstaark Stären. Deen een ass giel a gehéiert zu der Spektralklass G2 un, deen anere liicht wäiss a gehéiert zu der Klasse A2. Den Haaptstär ass e verännerleche Stär.
[änneren] Verännerlech Stären
| Stär | Gréisst | Period | Typ |
|---|---|---|---|
| η | 2,9m bis 3,5m | onregelméisseg | onregelméisseg Verännerlechen |
| ο | 4,9m bis 5,4m | ongeféier 200 Deeg | hallefregelméisseg Verännerlichen |
| R | 5,3m bis 11,8m | 546 Deeg | Mira-Stär |
Den η Centauri, deen op enger Distanz vun 300 Liichtjoer läit, ass en onregelméisseg verännerleche Stär mat enger Hellegkeet tëschent 2,9 an 3,5m.
Den Haaptstär vum System, den ο Centauri, ass en hallefregelméissege verännerleche Stär. Seng Hellegkeet variéiert an engem Rhythmus vu ronn 200 Deeg tëschent 4,9 an 5,4 m.
Den R Centauri ass ee verännerleche Stär vum Typ Mira, deen iwwert en Zäitraum vun 546 Deeg seng Hellegkeet ännert. Am Maximum erreecht hien eng Hellegkeet vu 5,3m. Am Minimum geet seng Hellegkeet bis op 11,8m erof.
[änneren] Messier- an NGC-Objeten
| Messier (M) | NGC | divers | Gréisst | Typ | Numm |
|---|---|---|---|---|---|
| 3766 | 5,3m | Oppene Stärekoup | |||
| 3918 | 8m | Planetareschen Niwwel | |||
| 4755 | 8m | Galaxis | Jewelbox | ||
| 4945 | 8,5m | Galaxis | |||
| 5128 | 6,8 m | Galaxis | Centaurus A | ||
| 5139 | 3,7m | Kugelstärekoup | Omega Centauri | ||
| 5460 | 3,7m | Oppene Stärekoup |
Déi stäreräich Regioun vum südlechen Zentaurus huet eng Rei interessanter Observatiounsobjete. Well de franséischen Astronom Charles Messier den Zentaurus vu sengem Observatiounsstandpunkt aus net konnt gesinn, befënnt sech am Zentaurus kee „Messierobjet“.
Den Oppene Stärekoup NGC 3766 ass ronn 5.000 Liichtjoer vun eis ewech.
De planetareschen Niwwel NGC 7662 gouf am Joer 1834 vum John Herschel entdeckt. Et handelt sech ëm d'Iwwerreschter vun engem Stär, deen 3.500 Liichtjoer vun eis ewech läit.
6.000 Liichtjoer ewech läit den oppene Stärekoup NGC 4755. Et ass ee ganzt schéint Objet, dat och „Jewelbox“ genannt gëtt.
Déi irregulär Galaxis NGC 5128 ass 20 Millioune Liichtjoer vun eis ewech. An der Galaxis ass eng kosmesch Radioquell, déi Centaurus A genannt gëtt.
1.500 Liichtjoer wäit ewech läit den NGC 5139, oder Omega Centauri genannt. Et ass e Kugelstärekoup.
Den oppene Stärekoup NGC 5460 ass 2.500 Liichtjoer vun eis ewech. An engem mëttleren Teleskop sinn 40 Stäre ze gesinn.
[änneren] Neutronestären
[änneren] Kuckt och
[änneren] Um Spaweck
| Commons: Centaurus – Biller, Videoen oder Audiodateien |
