Grenobel

Grenobel
Grenoble

Land

Regioun

Departement

Arrondissement

Kanton

6 Kantonen

Code Insee

38185

Postcode

38000, 38100

Koordinaten

45° 11' 16" N
05° 43' 37" W

Fläch Uertschaft

18,30 ha

Bevëlkerung Uertschaft

156 793 (2006)

Grenobel (Grenoble op franséisch; Grenoblo op frankoprovenzalesch) ass eng Stad am Südoste vu Frankräich a Chef-lieu vum Departement Isère.

Grenobel ass mat iwwer 157.000 Awunner déi gréisst Héichgebiergstad an den Alpen, nach virun Innsbruck mat deem d'Stad touristesch vill gemeinsam huet. Grenobel läit ronn 150 Kilometer südlech vu Genf, 100 Kilometer südëstlech vu Lyon an 350 Kilometer nërdlech vun der Côte d'Azur.

Inhaltsverzeechnes

1 Geographie
2 Geschicht
3 Politik
- 3.1 Jumelage
4 Bevëlkerung
5 Berühmte Jongen a Meedercher vun der Stad
6 Um Spaweck

Geographie [änneren]

Grenobel läit tëscht de Massiver vum Vercors (am Südwesten), der Chartreuse (am Norden) an der Kette vu Belledonne (am Südosten). D'Stad läit ongeféier am Zentrum vun de franséischen Alpen a gëtt dowéinst och dacks « capitale des Alpes » genannt.

D'Stad ass haaptsächlech op engem Niveau vun dem Isère, dem Grésivaudan gebaut ginn, wou dëse Floss mam Drac op enger Héicht vun 214 Meter zesummeleeft. Ronderëm d'Stad si gréisstendeels Bierger, wat de Stendhal derzou beweegt huet, iwwer Grenobel ze soen « Au bout de chaque rue, une montagne…». De Wantersport a besonnesch de Schi erméigleche Grenobel touristesch attraktiv ze sinn: eng zwanzeg Schistatioune leie ronderëm d'Stad, déi déi am nootste leie, si knapps 30 Minutte wäit ewech.

Grenobel mat der Bastille

Ufanks war d'Stad awer net um Zesummefloss vun Drac (den Draach) an der Isère (d'Schlaang) gebaut, mä géint d'Bastille, der eenzeger Plaz am Dall vum Grésivaudan wou eng Bréck konnt gebaut ginn. Grenobel ass (a senger urbainer Zon) eng vun de flaachste Stied vun Europa, wat derzou féiert, datt hei och vill mam Vëlo gefuer gëtt. D'Stad ass dominéiert vun der Bastille, enger aler defensiver Festung déi op enger Héicht vu 475 Meter gebaut ginn ass, a vum Zentrum duerch en Téléphérique kann erreecht ginn, deen ëmgangssproochlech « les bulles » genannt gëtt. Hannert der Bastille läit de regionale Naturpark vun der Chartreuse.

Geschicht [änneren]

Grenobel war scho vun de kelteschen Allobroger bewunnt. An den Annale vun de Réimer gëtt d'Plaz eng éischte Kéier am Joer 43 v. Chr. als Cularo ernimmt, eng Stadmauer gëtt et schonns am Joer 286. Am Joer 377 gëtt d'Stad op den Numm Gratianopolis (nom Keeser Gratian) ëmgedeeft, wou sech den haitegen Numm dervun ofleet.

Zënter dem 4. Joerhonnert ass Grenobel e Bëschofssëtz; am Joer 879 fält et un d'Kinnekräich Burgund an zënter dem Joer 1242 huet d'Grenobel d'Stadrecht. D'Universitéit gouf am Joer 1339 gegrënnt. 1349 ass Grenoble mat der Dauphiné u Frankräich gaangen.

Am 18. Joerhonnert war d'Stad virun allem fir d'Konschthandwierk bekannt. D'Dynastie vun den Dëschler vun der Hache huet landeswäit u Bedeitung gewonnen, wéi si den Titel Dëschler vun den Herzoge vun Orléans krut. D'Wierker sinn nach haut am Musée Dauphinois zu Grenobel ze bewonneren. Scho 1788 koum et an der Stad zu enger antiroyalistescher Revolt (Journée des Tuiles), déi de Kinnek gezwongen huet, d'Generalstänn vun der Provënz anzeberuffen. Während der Revolutioun gouf d'Stad op den Numm Grelibre ëmgedeeft, a krut hiren haitegen Numm nees ënner dem Napoleon zréck.

De 26. Mee 1944 huet d'Stad ënnert engem schwéiere Bombardement gelidden.

Am Joer 1968 goufen hei déi X. Olympesch Wanterspiller opgefouert. Ënnert engem gewaltege finanziellen Opwand (ëmgerechent ëm déi 460 Milliounen €) gouf d'Stad deemools fir d'Groussverustaltung ausgebaut, well de Staatspresident Charles de Gaulle wollt d'Geleenheet notze, fir Grenobel als Symbol fir d'Moderniséierung vu Frankräich ze presentéieren.

Politik [änneren]

Jumelage [änneren]

D'Stad Grenobel huet Partnerschafte mat folgende Stied:

	1961: Catania (Italien)

	1963: Innsbruck (Tiroul)

	1976: Essen (Nordrhein-Westfalen),		Halle (Sachsen-Anhalt)

	1977: Chişinău (Moldawien)

	1984: Oxford (Groussbritannien),		Rehovot (Israel)

	1990: Phoenix (USA)

	1992: Pécs (Ungarn)

	1997: Kaunas (Litauen)

	1998: Sfax (Tunesien)

	1999: Constantine (Algerien)

	1999: Stendal (Sachsen-Anhalt)

	2002: Corato (Italien)