(1) Ceres

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
(1) Ceres (Zwergplanéit)
Ceres optimized.jpg
Orbittyp Haaptceintureasteroid
Positioun (Equinoxe: J2000.0)
Grouss Hallefachs 2,6467 A.E.
PerihelAphel 2,546 – 2,987 AE
Exzentrizitéit 0,0796
Inklinatioun 10,59 Grad
Sideresch Ëmlafzäit 4,602 Joer
Mëttel Bunnvitesse 17,909 km/s
Physikalesch Eegeschaften
Duerchmiesser 975 km
Mass 9,35 kg
Albedo 0,09
Mëttel Dicht 2,077 g/cm3
Rotatiounsperiod 9 h 44 min 0 s
Absolut Hellegkeet 6,7 mag.
Spektralklass
Entdecker Giuseppe Piazzi
Entdeckungsdatum 1. Januar1801
Aner Bezeechnungen
Dem Piazzi säi Buch „Della scoperta del nuovo pianeta Cerere Ferdinandea“ (1802)

Den Asteroid Ceres oder, an der Nomenklatur fir Asteroiden, (1) Ceres ass en Zwergplanéit a mat engem Equatorduerchmiesser vun 975 km de gréissten Objet an der Haaptasteroidenceinture. Den Ceres gouf den 1. Januar 1801 vum Giuseppe Piazzi als éischte Klengplanéit entdeckt, a gouf laang als Asteroid gefouert. Zanter 2006 gehéiert den Ceres zu der Grupp vun den Zwergplanéiten. Hien ass no der réimescher Baueregëttin Ceres benannt. D'astronomescht Symbol ass eng stiliséiert Séchel: Astronomescht Symbol vum Ceres.

Entdeckung[änneren | Quelltext änneren]

Schonn de Johannes Kepler huet gemengt, datt tëscht den Ëmlafbunne vu Mars a Jupiter nach ee Planéit wier. D'Entdeckung vun der Titius-Bode-Rei ëm 1770 huet déi Theorie verstäerkt. Astronome ronderëm d'Welt hu vun 1800 un no dësem Planéit gesicht. Nodeem den Entdecker Piazzi den neien Himmelskierper wéinst enger Krankheet aus den Ae verluer hat, ass et dem Carl Friedrich Gauß mat Hëllef vun enger neientwéckelter Method fir d'Bunnbestëmmung, gelongen, eng nei Positioun vum Zwergplanéit ze bestëmmen. Soumat konnt den Ceres de 7. Dezember 1801 vum Zach zréckfonnt ginn.[1]. Wéi sech erausgestallt huet, beweegt sech den Ceres tatsächlech tëscht Mars a Jupiter, genee an deem vum Titius-Bode-Rei virausgesotem Ofstand, ëm d'Sonn. Den Ceres gouf dofir, wéi deen 1781 entdeckten Uranus, fir ee Planéit gehalen, woumat sech d'Zuel vun de Planéiten am Sonnesystem op aacht vergréissert hat. Eréischt wéi d'Zuel vun den Himmelskierper tëscht Mars a Jupiter ëm 1850 geklommen ass, huet sech fir déi Objeten d'Bezeechnung „Klengplanéiten“, „Planetoiden“ oder „Asteroiden“ duerchgesat. Domat huet och den Ceres säi Status als Planéit verluer. Eng Neifassung vum Planéitebegrëff duerch d'IAU, déi op Grond vu weideren Himmelskierperentdeckungen an der Gréissteklass vum Pluto néideg waren, gouf den Ceres, zesumme mam Pluto, Eris, Makemake an Haumea elo als Zwergplanéit klassifizéiert.[2][3] Am Joer 1803, also zwee Joer no der Entdeckung vum Ceres, gouf dat chemescht Element Cer entdeckt an no dësem Asteroid benannt.

Ëmlafbunn[änneren | Quelltext änneren]

D'Bunn vum Ceres (giel) am Verglach zu der Bunn vum Mars (rout), d'Gréisste sinn net moossstafsgerecht.

Den Ceres beweegt sech op enger Ellips an der Mëtt vun der Haaptasteroidenceinture, an engem mëttlerem Ofstand vun 2,77 AE, a 1682 Deeg ëm d'Sonn. D'Periheldistanz ass 2,54 AE, d'Apheldistanz huet 2,99 AE. D'Ëmlafbunn läit 10,6° schréi zu der Ekliptik, d'Bunnexzentrizitéit ass 0,080.

D'synodesch Period vum Ceres läit bei 467 Deeg. Bei der Oppositioun ass si tëscht 1,59 AE an 2,00 AE vun der Äerd ewech, an erreecht eng visuell Magnitude vu bis zu 6,7 mag. Den Ceres kann dofir scho mat engem klengen Teleskop fonnt ginn.

Gréisst a Mass[änneren | Quelltext änneren]

Den Ceres ass dee gréissten a masseräichste Kierper vun der Haaptasteroidenceinture am bannenzege Sonnesystem. Fir d'Mass gëtt e Wäert vun 9,35 × 1020 kg, dat entsprécht dem 6390-ten Deel vun der Äerdmass, uginn. Den Ceres huet domat ongeféier déi 2,8-fach Mass vum schwéiersten Asteroid, (2) Pallas, dat mécht ronn 30 % vun der totaler Mass vun der Haaptasteroidenceinture aus.

Observatioune mat dem Weltraumteleskop Hubble hu gewisen, datt den Ceres ee liicht ofgeplatte Rotatiounsellipsoid ass, mat engem Equatorduerchmiesser vun 975 (±3) km an engem Polarduerchmiesser vun 909 (±3) km.[4] D'Rotatiounsperiod dauert 9,075 Stonnen, déi mëttelst Dicht gëtt mat 2,077 ± 0,036 g/cm3 uginn.

Uewerfläch[änneren | Quelltext änneren]

Den Ceres huet eng donkel kuelestoffräich Uewerfläch mat enger Albedo vun 0,09. Speziell oder isoléiert Uewerflächenännnerunge goufen eréischt am Joer 2001 no Observatioune mam Hubble Space Telescope festgestallt: Et weist sech en donkele Fleck mat engem Duerchmiesser vu ronn 250 km, deen zu Éiere vu sengem Ceres-Entdecker „Piazzi“ genannt gouf.[5] Weider Observatioune mam Hubble an de Joer 2003 an 2004 hunn et erméiglecht eng Kaart ze maachen, déi nieft dem „Piazzi“ an engem opfällegen, helle Fleck mat ronn 400 km Duerchmiesser vill kleng Eenzelheete weist, deenen hiren Urspronk nach net bekannt ass.[6]

Zesummesetzung[änneren | Quelltext änneren]

D'Miessunge vum Weltraumteleskop Hubble loossen och Réckschlëss op d'Zesummesetzung vum Ceres zou: Et geet een dovun aus, datt et sech ëm en differenzéierten Zwergplanéit mat engem stengege Kär souwéi engem Mantel an enger Kuuscht aus liichte Mineralien a Waasseräis handelt. D'Differenzéierung geet méiglecherweis op déi beim radioaktiven Zerfall vum Aluminium-Isotop 26Al fräigesaten Hëtzt zréck, wouduerch sech schonn an der Fréizäit vum Sonnesystem ee Mantel aus flëssegem Waasser gebilt huet. Déi baussenzeg 10 Kilometer sinn net geschmolt, mä hunn eng fest Kuuscht aus Äis gemaach, während sech schwéier Material (Silikate, Metaller) am Kär sammelten. Zesummen däerft den Ceres zu 17 bis 27 Gewiichtsprozent aus Waasser bestoen.[7] D'Séisswaasserquantitéit um Ceres gëtt op ongeféier dat 5facht vu Séisswaasserreserven déi op eiser Äerd sinn, geschat.

Aspekt[änneren | Quelltext änneren]

An dëser Tabell ass d'Observatiounsméiglechkeet vum Ceres bis an d'Joer 2017 uginn. Déi visuell Magnitude an d'Distanz zu eiser Äerd bezéie sech dobäi op den Zäitpunkt von der Oppositioun, wann den Zwergplanéit der Äerd am noosten ass an domat och am hellste Liicht.

Oppositioun Stationär, da rietsleefeg Konjunktioun zu der Sonn Stationär, da réckleefeg
Datum Distanz Hellegkeet
25. Juli 2015 1,943 AE 7,5 mag 16. September 2015 3. Mäerz 2016 1. September 2016
20. Oktober 2016 1,908 AE 7,4 mag 15. Dezember 2016 5. Juni 2017 21. Dezember 2017
Raumsond Dawn an der Haaptasteroidenceinture tëscht Vesta (l.) an Ceres (r.)
Déi éischt 10 Asteroide profiléiert géintiwwer dem Äerdmound . Den Ceres ass deen éischte vu lénks.

Zukunft[änneren | Quelltext änneren]

D'Raumsond Dawn soll am August 2015 den Ceres erreechen, an eng Ëmlafbunn aschwenken an den Zwergplanéit dann e puer Méint laang erfuerschen. Vun där Missioun gi weider Informatiounen iwwer den Opbau an d'Entwécklung vum Ceres erwwaart. Der Satellit Dawn erfuerscht virum Ceres och nach den Asteroid Vestal.

Literatur[änneren | Quelltext änneren]

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Saturn 01.svg Portal Astronomie

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Ceres – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[änneren | Quelltext änneren]

  1. P. Brosche: Die Wiederauffindung der Ceres im Jahre 1801, in Acta Historica Astronomiae, Vol. 14, Seiten 80–88 (2002) [1]
  2. IAU: IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes
  3. IAU de véierten Zwergplanéit heescht Makemake
  4. J. W. Parker, P. C. Thomas, E. F. Young, M. R. Sykes, L. A. McFadden, C. T. Russell, S. A. Stern: Ceres Observations with HST: First Results in American Astronomical Society, DPS meeting #36, #28.01 (11/2004) [2]
  5. J. W. Parker, S. A. Stern, P. C. Thomas, M. C. Festou, W. J. Merline, E. F. Young, R. P. Binzel, L. A. Lebofsky: Analysis of the First Disk-resolved Images of Ceres from Ultraviolet Observations with the Hubble Space Telescope in The Astronomical Journal, Vol. 123, Issue 1, Seiten 549–557 (01/2002)
  6. J.-Y. Li, L. A. McFadden, J. W. Parker, E. F. Young, P. C. Thomas, C. T. Russell, S. A. Stern, M. V. Sykes: HST Photometry and Surface Mapping of Asteroid 1 Ceres in 36th Annual Lunar and Planetary Science Conference, Abstract No.1345 (03/2005) [3]
  7. T. B. McCord, C. Sotin: Ceres: Evolution and current state in Journal of Geophysical Research, Vol. 110, Issue E5 (5/2005)