déi gréng

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen
Logo
Parteizentral
Dei Greng.png 1, rue du Fort Elisabeth

L-1463 Luxembourg

Basisdonnéen
Grënnungsdatum: 23. Juni 1983
Presidenten: Christian Kmiotek, Sam Tanson
Sekretär: Gina Conter, Stéphane Majerus
Trésorier: Jean-Jacques Arrensdorff
Websäit: www.greng.lu

déi gréng sinn eng lëtzebuergesch politesch Partei, déi den 23. Juni 1983 gegrënnt gouf. Zanter dem 4. November 2013 sinn déi gréng fir d'éischt an enger Regierungskoalitioun vertrueden.

Organisatioun[änneren | Quelltext änneren]

De Kongress ass dat héchst Organ vun der grénger Partei; e leet grondleeënd Strategien an d'Haaptlinn vun der Partei fest. All zwee Joer wielt de Kongress, deen aus alle Membere vun Déi Gréng besteet, déi leedend Organer. Dozou gehéieren zwéi Presidenten (bis 2010: "Spriecher") op paritärer Basis, en Exekutivkommitee, de Partei-Büro, an deem och déi jonk gréng an de Genderrot vertruede sinn, en Tresorier, e statutarescht Kontrollorgan an den Exekutivrot, deen de Kongress vertrëtt.

Geschicht[änneren | Quelltext änneren]

1983 bis 1994[änneren | Quelltext änneren]

déi gréng goufen, wéi déi meescht europäesch gréng Parteien, aus der Anti-AKW- a Friddensbewegung gebuer. Mënschen déi géint d'déi geplangt Atomzentral zu Remerschen a géint d'erneit Oprëschten duerch d'Nato-Bündnis an de Warschauer Pakt waren, hu sech 1983 zu der Gréng Alternativ Partei (GAP) zesummefonnt.[1]

Déi éischt Membere vu déi gréng koumen doriwwer eraus och aus Naturschutz-, chrëschtlechen a feministesche Bewegungen, souwéi Drëtt-Welt-Vereenegungen. Och enttäuscht Politiker aus der LSAP (wéi de Jean Huss) oder aus lénksextreme Gruppéierungen hu sech der grénger Bewegung ugeschloss. Donieft gouf et awer och eng méi liberal ausgeriicht Grupp ronderëm de Jup Weber, déi de Fokus haaptsächlech op den Natur- an Ëmweltschutz leeë wollten.[1]

déi gréng sinn 1984 fir d'éischt bei de Chamberwalen ugetrueden a mat 2 Sëtz an d'Chamber gewielt ginn. 1985 huet sech d'Partei wéinst Meenungsverschiddenheeten an 2 gedeelt, an d'GLEI (Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ, mam Jup Weber un der Spëtzt) an an d'GAP (Gréng Alternativ Partei).

Dofir si si bei de Chamberwale vum 18. Juni 1989 och eenzel ugetrueden an hu jeeweils 2 Sëtz kritt. Zanter 1994 si béid Lëschten erëm zesummen ugetrueden an d'Partei krut an deem Joer mat bal 11 % vun alle Stëmme 5 Sëtz a gouf domat déi véiertstäerkst Partei am Lëtzebuerger Parlament.

1995 bis elo[änneren | Quelltext änneren]

1995 si béid Parteien och offiziell erëm zesummegaangen. Bei de Chamberwale vun 1999 hu si bal 2 Prozentpunkte verluer (vu bal 11 % op 9 %). Trotzdeem konnte si hir 5 Sëtz an der Chamber halen.

Bei den 2004er Walen koumen Déi Gréng op e Resultat vun 11,58 %. Domat konnte se hir Bedeelegung am Parlament op 7 Sëtz ausbauen a goufe sou och déi éischt Kéier zu engem méigleche Koalitiounspartner fir eng Regierungsbedeelegung.

2009 krute se 11,71 %, sou datt d'Sëtzzuel onverännert bei 7 bliwwen ass. Als Oppositiounspartei ware si déi véiertstäerkst Kraaft an der Chamber.

Dësen Erfolleg huet sech och bei de Wale fir d'Europaparlament gewisen, wou Déi Gréng zanter 1994 ee vun de sechs lëtzebuergesche Sëtz hunn. 2004 koumen Déi Gréng op e Resultat vu 15,02 %, wat se zu der drëttstäerkster lëtzebuergescher Partei am Europaparlament gemaach huet. Bei de Wale vun 2009 koume s'op 16,8 %, e Resultat dat déi lëtzebuergesch gréng Partei zur prozentual stäerkster grénger Partei an Europa gemaach huet.

Bei de virgezunne Chamberwahle vum 20.10.2013 hun Déi Gréng ronn 1,6 Prozent verluer an hu mat 10,13% fir d'éischt zanter hirer Grënnung vu virun 30 Joer och e Sëtz verluer. An der aktueller Legislaturperiod wäerten Déi Gréng mat 6 Deputéiert am Lëtzebuerger Parlament vertruede sinn a goufen no deene Wale vun de Parteien LSAP an DP zu Regierungsverhandlungen invitéiert.

Sujete vun der grénger Politik[änneren | Quelltext änneren]

Ënner den Themen déi déi gréng als Piliere vun hirer Politik ugesinn, huet d'Fuerderung no enger nohalteger Entwécklung eng besonnesch Positioun. Awer och aner Theme wéi eng ecologesch Steierreform, erneierbar Energien an Energie-Effizienz, eng Reform vum Sozialstaat a vun de Pensioune si fir déi gréng wichteg Themen.

Ëmmer méi wichteg ginn och Theme wéi d'Fraerechter an d'Biergerrechter. Virun allem zu Lëtzebuerg ginn de Sujete wéi d'Integratioun an d'Participatioun vun de Migranten ëmmer méi Bedeitung zougemooss.

Zu anere Politikberäicher vun déi gréng gehéieren ënner anerem:

Resultater vun de Walen an Deputéiert[änneren | Quelltext änneren]

Chamberwalen[änneren | Quelltext änneren]

Joer Stëmmenundeel Sëtzer an der Chamber Deputéiert[2]

[3]

1984 5,2 % 2 Jup Weber (1984-1989)
Jean Huss (1984-1987) | Guy Bock (1987-1989) [4]
1989 12,5 % 4[5] Jup Weber (1989-1994)

Nick Clesen senior (1989-1994)
Jean Huss (1989-1992) | Robert Garcia (1992-1994)[4]
François Bausch (1989-1992) | Jean Geisbusch (1992-1994)[4]

1994 10,9 % 5 Robert Garcia

François Bausch
Renée Wagener
Camille Gira
Jean Huss

1999 9,1 % 5 Robert Garcia (1999-2003) | Dagmar Reuter-Angelsberg (2003-2004)
[4]

François Bausch
Renée Wagener
Camille Gira
Jean Huss

2004 11,6 % 7 Félix Braz

Henri Kox
François Bausch
Camille Gira
Viviane Loschetter
Claude Adam
Jean Huss

2009 11,7 % 7 Félix Braz

François Bausch
Jean Huss (2009-2011) | Josée Lorsché (2011-2013)
Viviane Loschetter
Camille Gira
Claude Adam
Henri Kox

2013 10,1 % 6 Félix Braz

François Bausch
Josée Lorsché
Viviane Loschetter
Camille Gira
Henri Kox

Europawalen[änneren | Quelltext änneren]

Joer Stëmmenundeel Sëtzer am Europaparlament
1984 6,1 % 0
1989 10,4 % 0[6]
1994 10,9 % 1 (Jup Weber)
1995 /[7] 0
1999 10,7 % 1 (Claude Turmes)
2004 15,0 % 1 (Claude Turmes)
2009 16,8 1 (Claude Turmes)
2014 15,0 1 (Claude Turmes)

Gréng Gemengepolitik[änneren | Quelltext änneren]

Bei de Gemengewalen 2005 hunn déi gréng am Ganzen 41 Mandater gewonnen, an 2 Vertrieder an de Stater Schäfferot geschéckt.[8] 33 Politiker vun déi gréng sëtzen als Conseilleeën a verschiddene Gemengeréit, 11 sëtzen als Schäffen an enger lokaler Koalitioun a 5 Politiker vun déi gréng ware Buergermeeschter:

Bei de Gemengewalen 2011 waren déi greng a wesentlech méi Gemenge mat KandidatInnen a Lëschte present an konnten hir Mandatszuel mat 82 méi wéi verduebbelen. 19 gréng Politiker sëtzen als Schäffen an enger lokaler Koalitioun, zum Beispill an 3 vun de 4 gréisste Gemenge vum Land (Lëtzebuerg, Esch/Uelzecht an Déifferdeng), stellen zanterhier awer just 2 Buergermeeschteren:

D'Tilly Metz an de Pierre Bormann waren 2011 net méi an hire Gemengen ugetrueden.

Fir ze liesen[änneren | Quelltext änneren]

  • A senger Nummer 273 vum Februar 2008 huet d'Zäitschrëft forum en Dossier iwwer "25 Joer déi gréng" op de Säiten 30-51.
  • Am PaperJam vum Freideg, den 19. September 2008, si Portraite vun alle gréngen Deputéierten, en Interview mam François Bausch an e klengen Artikel iwwer Biekerech.

Kuckt och[änneren | Quelltext änneren]

Um Spaweck[änneren | Quelltext änneren]

Commons: Déi gréng – Biller, Videoen oder Audiodateien

Referenzen[änneren | Quelltext änneren]

  1. 1,0 1,1 1,2 Pauly, Michel: "25 Jahre déi Greng"; in: Forum Nr.273; S. 30ff
  2. Chambre des Députés du Grand-Duché du Luxembourg [ed.]: La Chambre des Députés. Histoire et Lieux de travail; Luxembourg; mai 1994
  3. Hausemer, Georges [ed.]: Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A-Z; Luxembourg; 2006
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 No hirem Rotatiouns-Prinzip si verschidde gréng Deputéiert no der Hallschent vun hirer Amtszäit zugonschte vun aneren ofgetrueden.
  5. Bei de Parlamentswalen 1989 ass déi Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (GLEI) géint déi Gréng Alternativ Partei (GAP) ugetrueden. Béid Parteie krute jeeweils 2 Sëtz.
  6. Bei den Europawalen 1989 ass déi Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (GLEI) géint déi Gréng Alternativ Partei (GAP) ugetrueden. Dowéinst krut keng vu béide Parteien e Mandat.
  7. 1995 huet de Jup Weber d'Partei verlooss, déi gréng hunn doduerch hire Sëtz am Europaparlament verluer
  8. Fréderique Moser: "Les Verts/déi Gréng. Changer plus vite les choses"; dans: PaperJam, p. 68ff; Septembre/Octobre 2008; Luxembourg