Haaptsäit/WDS-Archiv

Vu Wikipedia
Wiesselen op: Navigatioun, sichen

Dat hei ass d'Archiv vun der "Wësst Der schonn..."-Rubrik op der Haaptsäit.

Vun hei gëtt, am Wochenturnus, an der Nuecht vun e Sonndeg op e Méindeg, automatesch eng Schabloun mat 3-4 "Teaseren" erauskopéiert an an der "Vitrine" op der Haaptsäit presentéiert. Ablécklech ass dat z. B. d'Schabloun:WDS 44.

Fir eppes am Text vun enger vun de Wësst-der-schonn-Rubriken z'änneren, klickt op den Text "Schabloun:WDS_nn" (nn = eng Ziffer, déi der Kalennerwoch entsprécht), an dann op "Änneren".

Wann Der Iddien hutt fir Verweiser op intressant oder ongewéinlech Artikelen (oder Detailer an engem Artikel), déi hei kéinten dobäigesat ginn, drot se w.e.g. hei an der Spënnchen an.

Merci am viraus!

Schabloun:WDS 1

Penny black.jpg
  • ... d'Erfindung vum Timber et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen?
  • … bei der sougenannter Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941 d'Resistenzgruppen d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a "Volkszugehörigkeit" mat "Lëtzebuergesch" amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat "deutsch" z'äntwerten?
  • ... de Mathias Hardt (1809-1877) mat sengem Vocalismus der Sauermundart (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum Lëtzebuergesche gemaach huet?



Schabloun:WDS 2

Knossos bull.jpg
  • ... bei der Krispines-Kapell (och Péiter Onrou genannt) um Lampertsbierg et bis virun net all ze laanger Zäit de Brauch gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle "bestrooft" ginn?



Schabloun:WDS 3

Illustration Secale cereale0.jpg
Wort no 1.jpg
  • ... d'Kar keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antikitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als "Onkraut" an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf?
  • ... d'Luxemburger Wort déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert?



Schabloun:WDS 4

Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg
  • … et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger Sezessioun koum, déi der moderner Molerei zum Duerchbroch verhollef huet?
  • ... et bei der Lëtzebuerg-Kris 1867 ëm d'Diskussioune goung, ob Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn?



Schabloun:WDS 5

Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png
Pingos near Tuk.jpg
  • ... dem Wope vu Lëtzebuerg seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den Henri V. (1136-1196) zréckgeet?
  • ... de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher Gordian Troeller (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Preis fir säi Liewenswierk krut?
  • ... e Pingo eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafrost-Buedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft?



Schabloun:WDS 6

MALBROUCK 2621 w.jpg
  • ... den Thomas Chippendale (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den Chippendale-Stil benannt ass?
Soyuz rocket ASTP.jpg
  • ... d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft Baikonur genannt huet, déi iwwer 300 km vun do ewechlouch?



Schabloun:WDS 7

Shakespeare2.jpg
EUR 50 obverse (2002 issue).jpg
  • ... de 50-Eurobilljee deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der Eurozon ass? Am Abrëll 2012 ware 5.927.889.500 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 a vun 10 Euro.



Schabloun:WDS 8

Flag of Moresnet.svg
  • ... Neutral-Moresnet tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65 km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufen, wien e kréich?
  • ... de Vincent Wiesenbach (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass?
  • ... et beim lëtzebuergesche Schoulgesetz vun 1912 zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der Kathoulescher Kierch an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht Lénks- a Rietsparteie gefouert hat?
Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg



Schabloun:WDS 9

Grün 02.jpg
Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg



Schabloun:WDS 10

Coltsfoot close-up aka.jpg
  • … et vum fréiere Gauleiter Gustav Simon sengem Doud eng "offiziell" an eng "inoffiziell" Versioun gëtt?
  • ... den Ieselsfouss, eng Fréijoersplanz, och Fils avant le père genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt?



Schabloun:WDS 11

Waxwing.jpg
  • ... de Peschtvull sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf?



Schabloun:WDS 12

Narmerpalette verso UT 1931.jpg
  • ... op der Palette vum Narmer, an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den Narmer duergestallt gëtt?
Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg
  • ... "Sequoiaen" wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 Vokaler hannerenee stinn?



Schabloun:WDS 13

WaterPolo.JPG
  • ... beim Waasserball d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
  • … deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de Michel Théato war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
Maurice Ravel 1912.jpg



Schabloun:WDS 14

Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg
  • ... de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur Hugo Gernsback (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
Zeichen 140 - Tiere, StVO 1970.svg
  • ... den Zwergmammut (Mammuthus exilis) eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zréckgezunn hat, an do am Laf vun der Evolutioun aus Mangel un natierleche Feinden a genuch ze friessen ëmmer méi kleng gouf?



Schabloun:WDS 15

Beauvais Kathedral.JPG
  • ... d'lëtzebuergesch Schauspillerin Germaine Damar duerch de Film Die Beine von Dolores an Argentinien sou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eege Televisiounsemissioun hat?



Schabloun:WDS 16

Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg
  • ... d'Mundaneum vum Belsch Paul Otlet (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng "analog Sichmaschinn" vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
Pinot Gris close.JPG



Schabloun:WDS 17

Orgel der Nikolaikirche in Berlin 04.jpg
  • ... bei Uergelpäifen ë. a. tëscht Labial- an Zongepäifen ënnerscheet gëtt?
  • ... de lëtzebuergeschen Auteur Norbert Jacques d'Figur vum Doktor Mabuse erfonnt huet?
  • ... d'Dräikinneksgaass an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den Dräi Kinneken iwwer der Dier hänken hat?
  • … de Sender 1212 e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als "schwaarz Propaganda" nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf?



Schabloun:WDS 18

Plumedbasiliskcele4.jpg
  • ... de Basiliscus plumifrons, eng Eidechsenaart, op Franséisch och lézard Jésus-Christ genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
  • ... deen éischte lëtzebuergesche Geldschäin 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der BIL?



Schabloun:WDS 19

StenSchm1.JPG
  • … am Arno Schmidt sengem Roman Abend mit Goldrand eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet?
  • ... den Amazonas 190 km vum Pazifik ewech seng Quell huet, ma da méi wéi 6000 km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den Atlantik ze lafen?



Schabloun:WDS 20

Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG
  • ... d'Doudesstrof zu Lëtzebuerg fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaf gouf an 1999 an der Verfassung festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn?
  • Baarle-Hertog eng belsch Gemeng, ë. a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn?
  • ... den Émile Servais (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn?



Schabloun:WDS 21

Plakeg Maulefsratl.jpg
  • ... d'Plakeg Maulefsraten (Heterocephalus glaber) a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert?
  • ... "Ketty Maus" den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche Päss gebraucht gëtt?
  • … am Karni-Mata-Tempel zu Deshnok an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?



Schabloun:WDS 22

Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg
  • ... den 18. Mee 1975 ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg op ee Coup groussjäreg goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
Fallen Astronaut.jpg
  • ... dem belsche Kënschtler Paul Van Hoeydonck säi Fallen Astronaut dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um Äerdmound installéiert gouf?



Schabloun:WDS 23

OurthekanaalBernistap1.jpg
Thyes Felix.jpg
  • • ...de Félix Thyes (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war?
  • • ... d'Staatlech Pressehëllef, déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, am Joer 2012 eng 6.74 Milliounen Euro bedroen huet, an datt 2 Verlagshaiser bal 4/5 dovu kritt hunn?



Schabloun:WDS 24

Helen Buchholtz w.jpg
  • … d'Helen Buchholtz (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet?
  • …d'Buergfrid-Affär eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch Madeleine Kinnen, der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
Giants-causeway-in-ireland.jpg
  • • ... Basalt d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?



Schabloun:WDS 25

Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg
6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg



Schabloun:WDS 26

Hoopoe de.jpg
  • ... de Mitock (Upupa epops) op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
  • ... de Konschtturner Josy Stoffel vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet?
Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg


Schabloun:WDS 27

Schluecht vu Valmy.jpg
  • ... d'Schluecht vu Valmy zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der Franséischer Revolutioun gefeiert gouf?
Ant Nebula.jpg



Schabloun:WDS 28

Kursaal De Balkon haut.jpg
  • … den Edouard Luja (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesender, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z. B. d'Acacia Lujaei oder d'Eulophia Lujaeana?
  • ... de Milbekéis eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune Milben, déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt?



Schabloun:WDS 29

Viichten-Terpsichore-w.jpg
  • … de Begrëff "Télécran" fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum George Orwell sengem Roman Nineteen eighty-four fir den englesche Begrëff telescreen gebraucht gouf?
  • … d'Regierung Mongenast zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war?



Schabloun:WDS 30

Lenoir gas engine car.jpg
  • …den Étienne Lenoir (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet?



Schabloun:WDS 31

  • ... de William J. Kroll (1889 - 1973) e lëtzebuergesche Metallurg war, deen ë. a. deen no him genannte "Kroll-Prozess" entdeckt huet, deen et erméiglecht, Titan industriell ze produzéieren?
Husumer Protestfierkelen.jpg
  • ... d'Husumer Protestschwäin eng rout-wäiss-rout gesträifte Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dogéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken?
  • ... deen éischte Long métrage op Lëtzebuergesch Wat huet e gesot? geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf?



Schabloun:WDS 32

Zolwerknapp.jpg
  • ... den Zolwerknapp en Zeiebierg ass; d. h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass?
  • … de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungstreesender Guillaume Capus (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vun Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass?
Zoo Ingang.jpg
  • ... den Zoo vun Antwerpen schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 Aarte verdeelen?
  • ... zu Zowaasch bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnëss e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de Kierfecht op franséischem Terrain läit?



Schabloun:WDS 33

Johann von beck.jpg
  • … de Jean Beck (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum Gouverneur vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat?
  • … zu Keel op der Léiffrächen Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis Marienerscheinunge solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet?



Schabloun:WDS 34

CodexAureusEpternacDEckel.JPG
  • … de Codex Aureus Epternacensis, d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), 1955 zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass?
  • ... d'Brubbel zu Wallenborn deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst?
  • … de Paul Lauterbur (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat?



Schabloun:WDS 35

Venuspioneeruv.jpg
  • ... en Dag op der Venus méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs.
  • ... de Bernard Molitor (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg Fournisseur de la Cour impériale war?
  • ... Ashcan (d. h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en alliéiert Gefaangelager zu Bad Munneref am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn?



Schabloun:WDS 36

BE DG Fahne randlos.png
  • ... de Buffalo Bill mat senger Wild West Show den 3. September 1906 en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat?
Gloesener michel 1792 1876.jpg
  • ... bei der Schluecht vu Salamis enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antikitéit, Athen ënner dem Themistokles d'Flott vum Xerxes I. vu Persien verdriwwen huet?
  • … de Michel Gloesener vun Uewerkäerjeng d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet?



Schabloun:WDS 37

Jean Linden Statu.jpg
  • ... de lëtzebuergesch-belsche Botaniker Jean Linden (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa Orchideeë geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet?
  • ... op der Karibikinsel Saint-Martin Frankräich an Holland zesummen eng 10 km laang Grenz hunn?
  • ... de Film Girl with a Pearl Earring bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass?



Schabloun:WDS 38

RenertCover1872Facsimile.jpg
  • ... vun der 1. Oplo vum Michel Rodange sengem Renert no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren?
  • ... den Dollar säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut Jáchymov heescht?
  • … d'Musel viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d'Meurthe gelaf ass?



Schabloun:WDS 39

Barrage Esch-sur-Sure.jpg
  • … de Barrage Esch-Sauer, deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5 m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168 m laang ass?
  • … am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 Gierwereie bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren?



Schabloun:WDS 40

Rosa centifolia foliacea 17.jpg
  • ... Jéinesch (oder Lakerschmus), d'Sprooch vun de Jéiner, bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimerskiercher Händlerfamille geschwat gouf?
  • ... d'Ionesch Revolt 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war?
  • ... fir de Bau vun der Adolf-Emil-Hütte (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92 ha groussen Escher Bësch ofgeholzt ginn ass?



Schabloun:WDS 41

4Gëttersteen Herkules.jpg
  • … de lëtzebuergeschen Ethnolog Edouard Conzemius (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war?
  • … déi zwou Bensinsstatiounen op der Aire de Berchem iwwer 300 Millioune Liter Brennes am Joer verkafen?



Schabloun:WDS 42

Messier51.jpg
  • … een an der Whirlpool-Galaxis (Messier 51 oder NGC 5194/5195), eng Spiralgalaxis am Stärebild Canes Venatici, eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann?
  • … d'Berwart Schlass zu Esch-Uelzecht 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn?
  • … et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlofuerer mam Numm Nicolas Frantz gouf, woubäi een dovun, den Nicolas Frantz II, bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen?



Schabloun:WDS 43

Flag of Andorra.svg
  • … den Henri Tudor (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u Bläivergëftung gestuerwen ass?
City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG
  • ... vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der Iechternacher Stadmauer der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen?



Schabloun:WDS 44

Manatee photo.jpg
  • Ronnschwanzséikéi (Trichechidae, och "Manati" genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen?
  • … d'Draperies de Luxembourg am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn?
  • ... d'Désirée Nosbusch scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet?
  • ... nodeem dem Minettstram säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoretesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass?



Schabloun:WDS 45

JacobyEdwardsWodruff.jpg
Freitag der 13. im Kalender.jpg
  • ... de lëtzebuergesche Moler Jean Jacoby (1891-1936) zweemol, 1924 an 1928, d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet?
  • ... d'Kuer, mat hiren Niewebaachen an d'Fooschtbaach, eng kleng Baach am Éislek, déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum Rhäin gehéieren, mä zu deem vun der Meuse?
  • ... 1895, an de Pionéierjore vum Telefon zu Lëtzebuerg, e Mikro um Musekskiosk op der Plëss d'Arem un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten?



Schabloun:WDS 46

Kueb-KI 8727 w.jpg
  • ... de Rubicon an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche Floss op der Welt ass?
  • ... "Kueb" an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'Europaparlament um Kierchbierg war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut "Klenge Kueb" genannt gëtt?
  • … d'Hélène Hiertz (1911-1985), déi di éischt Kächin zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e Michelin-Stär krut, eng aktiv Resistenzlerin war ?



Schabloun:WDS 47

Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg
  • ... Nauru deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet?
  • ... dem Henry Miller säi Roman Quiet Days in Clichy ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt?
2819 wolf.jpg



Schabloun:WDS 48

Kondominium Sauer.JPG
  • ...d'Our, d'Sauer an d'Musel op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e Kondominium sinn?
Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg



Schabloun:WDS 49

J accuse.jpg
  • … et am Kader vun der Affär Dreyfus, déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den Alfred Dreyfus nees rehabilitéiert gouf?
  • …den Émile Reuter (1874-1973) dee Chamberpresident mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)?



Schabloun:WDS 50

Gefëllte Bretzel.jpg
Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg
  • … den Iechternacher Séi e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'Lëschenhaus, e Barockgebai vu 1676 ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn?



Schabloun:WDS 51

Schwaarzspiecht.jpg
Groothertogdom LuxemburgGemeenten2.png
  • ... de Schwaarzspiecht, dee virun dem Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breet gemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat?



Schabloun:WDS 52

Pierre Brunehaut 01.jpg
  • ... et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d'Pierre Brunehaut, e Monolith an der belscher Provënz Hainaut, op déi Plaz koum, wou en haut steet?
  • ... Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng Gemeinschaftsantenn haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf?
  • ... den Antoine Meyer (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus (1829) war?



Schabloun:WDS 53

Whale-shark-enhanced.jpg
  • ...déi gréisst lieweg Hai-Aart, de Walhai, deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu Plankton erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass?
  • ...de Rapport iwwer e Leefer, deen d'Victoire an der Schluecht vu Marathon mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war?